این گیاه با نام علمی Prunus maritima و نام مرسوم (Beach Plum) که به فارسي آلو ساحلی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Rosaceae بومي بومی سواحل شرقی آمریکای شمالی، از کانادا تا جنوب ایالات متحده، در تپههای شنی و مناطق ساحلی مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک شنی یا لومی سبک با زهکشی خوب، مقاوم به شوری و بادهای ساحلی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
ردهبندی و خانواده گیاهشناسی
Prunus maritima که در فارسی به «آلو ساحلی» شناخته میشود، گونهای از جنس Prunus و از خانواده Rosaceae است. این خانواده شامل گیاهان مهمی مانند گیلاس، هلو، زردآلو و بادام است. آلو ساحلی از نظر ریختشناسی، درختچهای خاردار با شاخههای گسترده و برگهای بیضوی دندانهدار است که با دیگر اعضای جنس Prunus خویشاوندی نزدیک دارد.
منطقه بومی و پراکنش
زیستگاه بومی Prunus maritima سواحل اقیانوس اطلس در آمریکای شمالی است، بهویژه از ایالت مین تا کارولینای شمالی در ایالات متحده. این گونه عمدتاً بر روی تپههای شنی ساحلی، ماسهزارهای پایدار و حاشیه تلماسهها رشد میکند. تحمل بالای این گیاه به شوری، بادهای شدید و خاکهای فقیر ماسهای، آن را به گونهای ویژه برای زیستگاههای ساحلی بدل کرده است.
ویژگیهای بومشناختی و نقش در اکوسیستم
آلو ساحلی با ریشههای گسترده و عمیق خود به تثبیت شنهای ساحلی کمک میکند و نقش مهمی در جلوگیری از فرسایش ساحلی دارد. گلهای سفید آن در بهار منبع گرده و شهد برای حشرات گردهافشان هستند و میوههای بنفش و آبیرنگ تابستانهاش غذای پرندگان و پستانداران کوچک به شمار میآیند. این گونه، یکی از اجزای کلیدی کمربند گیاهی محافظ ساحل در زیستبومهای اقیانوس اطلس محسوب میشود.
تاریخچه کشف و استفاده انسانی
نخستین توصیف علمی Prunus maritima در سده هجدهم میلادی توسط گیاهشناسان اروپایی انجام شد که فلور ساحلی آمریکای شمالی را مطالعه میکردند. ساکنان بومی و سپس مهاجران اروپایی از دیرباز میوههای ترش و معطر آن را برای تهیه مربا، ژله و پای استفاده میکردند. در قرن بیستم، جمعآوری بیرویه میوه و توسعه ساحلی، برخی جمعیتهای طبیعی را تحت فشار قرار داد و در برخی ایالتها این گونه به عنوان گیاه نیازمند حفاظت ثبت شده است.
خصوصیات - معرفی
ساقه و فرم رشدی
آلو ساحلی (Prunus maritima) به شکل درختچهای کوتاه و متراکم رشد میکند. ساقهها اغلب خمیده و گسترده روی شنهای ساحلیاند و معمولاً ارتفاع بوته بین ۰٫۵ تا ۲ متر است. پوست ساقه خاکستری تا قهوهای تیره بوده و با افزایش سن ترکهای کمعمق روی آن ظاهر میشود. شاخهها کوتاه، فشرده و بههمپیوستهاند و در معرض بادهای ساحلی حالتی پیچخورده و بادزده پیدا میکنند. ساختار فشرده و کوتاه ساقه از ویژگیهای سازگاری آلو ساحلی با محیطهای ساحلی بادخیز است.
برگها
برگها ساده، متناوب و نسبتاً کوچکاند. طول برگها معمولاً بین ۲ تا ۶ سانتیمتر و پهنای آنها ۱ تا ۳ سانتیمتر است. شکل برگها بیضوی تا تخممرغی با رأس کمی نوکتیز و قاعده گرد یا اندکی گوهای است. حاشیه برگها دندانهدار ظریف بوده و دندانهها منظم و کمعمق هستند. سطح رویی برگ سبز تیره و براق و سطح زیرین روشنتر و گاه کمی پوشیده از کرکهای نرم است. رگبرگ میانی برجسته و رگبرگهای فرعی منظم به سوی حاشیه امتداد مییابند. بافت چرمیمانند برگها به کاهش تبخیر و تحمل شوری و باد کمک میکند.
گلها
گلها کوچک، خوشنما و غالباً در اوایل بهار پیش از ظهور کامل برگها ظاهر میشوند. هر گل پنج گلبرگ سفید تا سفید مایل به صورتی دارد و قطر گل معمولاً حدود ۱ تا ۱٫۵ سانتیمتر است. پرچمها متعدد و زردرنگ بوده و تضاد رنگی زیبایی با گلبرگهای روشن ایجاد میکنند. گلها به صورت منفرد یا دو تا سهتایی روی شاخههای کوتاه گلدار قرار میگیرند. ظاهر ظریف و سفیدرنگ گلها از ویژگیهای شاخص مرحله زایشی این گونه است.
میوه و بذر
میوهها شفتی و کروی تا کمی بیضوی با قطر حدود ۱٫۵ تا ۲٫۵ سانتیمتر هستند. رنگ میوه در بلوغ از آبی تیره تا بنفش مایل به سیاه متغیر است و سطح آن اغلب پوشیده از لایه مومی نازک میباشد. گوشت میوه سفت تا نیمهسفت و حاوی یک هسته چوبی منفرد است. هسته بیضوی و سخت بوده و سطح آن دارای شیارها و فرو رفتگیهای نامنظم است. اندازه کوچک و پوسته سخت بذر، سازگاری مهمی برای پایداری در بسترهای شنی ساحلی به شمار میرود.
شرایط نگهداری آلو ساحلی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک شنی یا لومی سبک با زهکشی خوب، مقاوم به شوری و بادهای ساحلی، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
شرایط دمایی و اقلیمی مناسب برای Prunus maritima
Prunus maritima یا آلو ساحلی، بومی سواحل اقیانوس اطلس در آمریکای شمالی است و به آبوهوای معتدل سرد تا معتدل گرم عادت دارد. این گونه توان تحمل سرمای زمستانی تا حدود ۲۰- درجه سانتیگراد را دارد و برای میوهدهی مناسب به یک دوره سرمای زمستانه (نیاز سرمایی) نیازمند است. تابستانهای خنک تا نسبتاً گرم برای رشد رویشی و رسیدن میوه ایدهآل هستند. مناطق با نوسانات دمایی شدید بهویژه در بهار، ممکن است به شکوفهها آسیب برسانند.
نیاز نوری و تابش خورشید
آلو ساحلی برای رشد مطلوب و تولید میوه به نور کامل خورشید نیاز دارد و حداقل ۶ ساعت تابش مستقیم در روز توصیه میشود. در سایهروشن، گیاه زنده میماند اما گلدهی و میوهدهی کاهش مییابد. در مناطق بسیار گرم، وجود بادهای خنک ساحلی یا تهویه طبیعی میتواند از تنش گرمایی و سوختگی برگها جلوگیری کند.
رطوبت محیط و نیاز آبی
این گونه با شرایط نسبتاً خشک تا نیمهمرطوب سازگار است و به دلیل ریشههای عمیق، تحمل خشکی متوسط دارد. با این حال، برای رشد بهتر در سالهای اول کاشت، آبیاری منظم ولی با فواصل مناسب و اجتناب از غرقابی شدن خاک ضروری است. هوای مرطوب ساحلی برای آن طبیعی است، اما زهکش خوب خاک شرط اصلی جلوگیری از بیماریهای ریشه در رطوبت بالا است.
نوع خاک، pH و زهکشی
Prunus maritima بهطور طبیعی روی تپههای شنی و خاکهای سبک ساحلی رشد میکند. بهترین بستر، خاکهای شنی تا شنیلوم با زهکش بسیار خوب است. این گیاه خاکهای نسبتاً فقیر و کممواد غذایی را نیز تحمل میکند، اما افزودن مقدار کمی ماده آلی رشد را بهبود میدهد. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) مناسب است؛ خاکهای سنگین رسی و غرقاب بهشدت نامطلوباند و خطر پوسیدگی ریشه را افزایش میدهند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :