درخت بادام

دانستنیهای علمی

بادام یک گونه ای درخت از جنس Prunus بومی شمال آفریقا و غرب آسیا است که میوه آن نیز از دانه های خوراکی است که به طور گسترده ای کشت شده است و عضوی از خانواده rosaceae است.

خصوصیات - معرفی

بادام یک درخت برگریز کوچک است با ارتفاع 4 تا 10 متر و دارای تنه ای با قطر 30 سانتی متر . شاخه های جوان در ابتدا سبز رنگ هستند و با قرار گرفتن در معرض آفتاب بنفش می شوند و سپس در سال دوم خاکستری می شوند.

برگ ها 3 تا 5 اینچ طول دارند با حاشیه دندانه دار و دمبرگ های 2/5 سانتی متری. گل ها به رنگ سفید تا صورتی کم رنگ و دارای 3_5 سانتی متر قطر و دارای 5 گلبرگ میباشند که قبل از برگ ها در اوایل بهار ظاهر می شود. درختان 5 تا 6 سال بعد از کشت در فصل پاییز به ثمر می نشینند

شرایط نگهداری درخت بادام

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی خشک دماي مورد نياز 22 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک رس

معرفی کلی شرایط محیطی بادام

درخت Prunus dulcis یا بادام، گیاهی گرمادوست و نورپسند است که در اقلیم‌های مدیترانه‌ای بهترین رشد را دارد. انتخاب محیط مناسب برای کشت بادام، مهم‌ترین عامل در عملکرد اقتصادی و طول عمر درخت است.

دما و نیاز سرمایی

بادام تابستان‌های گرم و خشک و زمستان‌های ملایم تا سرد را می‌پسندد. دمای بهینه رشد در فصل فعال حدود ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد است. برای شکستن خواب جوانه‌ها، نیاز سرمایی بین حدود ۲۰۰ تا ۴۰۰ ساعت دمای پایین‌تر از ۷ درجه سانتی‌گراد ضروری است. دماهای زیر منفی ۲ تا منفی ۳ درجه در زمان گل‌دهی می‌تواند به شکوفه‌ها آسیب جدی وارد کند.

رطوبت و آبیاری

بادام به خشکی نسبی مقاوم است، اما برای تولید اقتصادی به آبیاری منظم در دوره‌های بحرانی (تشکیل میوه و پر شدن مغز) نیاز دارد. رطوبت نسبی هوای بالا به‌ویژه در زمان گل‌دهی باعث افزایش بیماری‌های قارچی می‌شود. محیط رشد ایده‌آل، آب قابل‌دسترس در خاک همراه با هوای نسبتاً خشک است.

نور و تابش

بادام نیازمند آفتاب کامل است و حداقل ۶ تا ۸ ساعت نور مستقیم روزانه برای آن ضروری است. کاشت در سایه یا نیم‌سایه موجب کاهش گل‌دهی، کاهش تشکیل میوه و افزایش ریسک بیماری‌ها می‌شود. جهت‌گیری ردیف‌ها در باغ‌های تجاری معمولاً شمالی–جنوبی برای استفاده حداکثری از نور است.

خاک، بافت و زهکش

بهترین خاک برای بادام، خاک‌های لومی تا لومی‌شنی با عمق زیاد و زهکش عالی است. pH مناسب بین ۶/۵ تا حدود ۸ است و بادام نسبت به شوری متوسط تا حدودی تحمل دارد. ایستابی آب و خاک‌های سنگین و غرقابی، بزرگ‌ترین عامل ضعف ریشه و کاهش عمر درخت بادام است. افزودن ماده آلی و مدیریت شخم ملایم به بهبود نفوذپذیری و تهویه خاک کمک می‌کند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

بذر آن به صورت خام یا پخته یا خشک شده خورده می شود و در انواع کیک و شیرینی استفاده می شود .از دانه روغن خوراکی بدست می آید . از روغن آن در ساخت صابون ها و مواد آرایشی استفاده می شود زیرا دارای اثر نرم کننده بر روی پوست است.بادام در درمان سنگ کلیه و سنگ کیسه صفرا و یبوست.و برای درمان خشکی پوست است .دانه آن ملین و مغذی است.

مقابله به آفات درخت بادام

آفات رایج درخت بادام

از مهم‌ترین آفات شته‌ها هستند که با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگ و ترشح عسلک می‌شوند. مدیریت شامل شست‌وشوی شاخساره با آب، حفظ دشمنان طبیعی (کفشدوزک‌ها) و در صورت طغیان، محلول‌پاشی صابون‌های حشره‌کش یا روغن ولک در زمان مناسب است.

کرم گلوگاه بادام (Ectomyelois ceratoniae) با نفوذ به میوه موجب پوسیدگی و باقی‌ماندن میوه‌های آلوده روی درخت می‌شود. جمع‌آوری و امحای میوه‌های آلوده، برداشت به‌موقع، و استفاده از تله‌های فرمونی برای پایش و کاهش جمعیت توصیه می‌شود.

بیماری‌های مهم و نشانه‌ها

پوسیدگی قهوه‌ای شکوفه و شاخه (Monilinia) باعث خشکیدگی گل‌ها و سرشاخه‌ها و ایجاد شانکر می‌شود. حذف شاخه‌های آلوده، بهبود تهویه تاج با هرس، و محلول‌پاشی قارچ‌کش‌های مجاز در مرحله تورم جوانه تا پس از گلدهی مؤثر است.

لکه‌برگی/شات‌هول (Wilsonomyces) با لکه‌های ارغوانی و سوراخ‌شدن برگ شناخته می‌شود و به ریزش برگ می‌انجامد. جمع‌آوری برگ‌های ریخته، کاهش آبیاری بارانی، و محلول‌پاشی ترکیبات مسی در دوره خواب یا اوایل فصل رشد کاربرد دارد.

اصول پیشگیری و مدیریت تلفیقی

بهداشت باغ، هرس علمی، تغذیه متعادل و پایش منظم پایه کنترل آفات و امراض بادام است. انتخاب نهال سالم، ضدعفونی ابزار هرس، و تناوب صحیح سموم با توجه به برچسب و توصیه کارشناس، خطر مقاومت و خسارت را کاهش می‌دهد.

نحوه تکثیر درخت بادام

بادام به صورت تجاری بوسیله جوانه زدن و پیوند تکثیر می شود. جوانه زدن آن در ماه مه و ژوئن (اردیبهشت و خرداد) است. قلمه زنی از چوب نرم در اوایل بهار و تابستان و از چوب سفت در پاییز انجام می شود.

هشدار - عوارض جانبی

در این جنس تولید هیدروژن سیانید می شود که باعث طعم تلخ در گیاه است و این سم به طور عمده در دانه و برگ یافت می شود. اما در مقادیر کم مشکلی ایجاد نمی کند بلکه باعث تحریک تنفس و بهبود هضم غذا می شود.

بادام معمولی بادام کوهی آلو قطره طلا آلو

بونسای پیراکانتا کوکسینیا گیلاس کره ای سرویس‌بری شرقی (آملانشیۀ کانادایی) گیلاس وحشی آمریکایی