نام علمي
Pithecellobium dulce
نام لاتين
Manilla tamarind
دانستنیهای علمی
"تمبر هندی مانیلا" یکی از گیاهان گلدار از خانواده بقولات است که بومی سواحل اقیانوس آرام و مجاور نواحی کوهستانی مکزیک، آمریکای مرکزی و جنوب آمریکای شمالی است. و به صورت گسترده در جزایر کاریب، فلوریدا، هندوستان، بنگال و فیلیپین نیز کشت می شود. این گونه گیاهی یکی از گیاهان رشد کرده در هاوایی نیز می باشد.
![تمبر هندی مانیلا]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
18 تا 28.9 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
رشد در انواع خاک ها
|
گیاه تمبر هندی مانیلا تا ارتفاع حدود تا متر رشد می کند.
تنه درخت خاردار بوده و برگ ها مرکب (پر مانند) می باشد. هر برگچه یک جفت برگچه تخم مرغی-کشیده که حدود 2 تا 4 سانتیمتر طول دارد، می باشد.
گل ها به رنگ سفید مایل به سبز، معطر، بی دمگل و به طول 12 سانتیمتر بوده که به صورت مارپیچ های کوتاه نمایان می شوند.
گل ها، غلافی تولید می کنند که در صورت رسیدن، به رنگ صورتی تغییر رنگ می دهند و در صورت شکافته شدن، پالپ خوراکی آنها نمایان می گردد. درون پالپ بذوری به رنگ سیاه و براق وجود دارد که گرد و پهن می باشند.
بذرها توسط پرندگانی که از پالپ گیاه به عنوان غذا استفاده می کنند پراکنده می شوند.
![Manilla tamarind]()
شرایط محیط رشد
این درخت شرایط خشکی را به خوبی تحمل می کند و می تواند در زمین های خشک زنده بماند. همچنین می تواند از سطح دریا تا ارتفاع 1500 متری بالاتر از سطح دریا پراکنش داشته باشد.
معمولاً در نواحی با بارندگی ملایم رشد می کند و نیز در انواع خاک ها می تواند پرورش پیدا کند.
دمای مناسب سالانه برای درخت تمبر هندی مانیلا حدود 18 تا 27.9 درجه سانتیگراد است.
این درخت مناسب کشت در حاشیه ی خیابان ها است.
![Pithecellobium dulce]()
مقابله به آفات تمبر هندی مانیلا
آفات مهم تمبر هندی مانیلا
شتهها، کنههای تارعنکبوتی و شپشکهای آردآلود از رایجترین آفات Pithecellobium dulce هستند.
این آفات با مکیدن شیره گیاهی موجب زردی برگ، کاهش رشد و ریزش زودرس برگها میشوند.
همچنین کرمهای برگخوار میتوانند برگهای جوان را تخریب کرده و فتوسنتز را کاهش دهند.
وجود عسلک چسبناک و دودهای روی برگها نشانه فعالیت شته و شپشک است.
مدیریت و کنترل آفات
برای کنترل غیرشیمیایی، شستوشوی منظم شاخوبرگ با آب و صابون ملایم، حذف شاخههای شدیداً آلوده و جلب حشرات مفید (کفشدوزکها، بالتوریها) توصیه میشود.
در صورت طغیان آفات، استفاده هدفمند از روغنهای معدنی، روغن نیم و صابون حشرهکش با رعایت دوز توصیهشده مؤثر است.
از مصرف بیرویه حشرهکشهای سیستمیک باید پرهیز کرد تا دشمنان طبیعی آسیب نبینند.
بیماریهای رایج و پیشگیری
لکه برگی قارچی، پوسیدگی ریشه و زوال شاخه از بیماریهای مهم این گونهاند.
آبیاری بیش از حد و زهکش ضعیف، مهمترین عامل تشدید پوسیدگی ریشه است.
ضدعفونی ابزار هرس، تهویه مناسب، پرهیز از آبیاری روی شاخوبرگ و استفاده از بستر کاشت سبک راهکارهای اصلی پیشگیریاند.
در موارد شدید، میتوان از قارچکشهای مناسب (بر پایه مس یا تریازولها) طبق دستور متخصص گیاهپزشکی بهره گرفت.
![تمبر هندی مانیلا]()
نحوه تکثیر تمبر هندی مانیلا
تکثیر این گیاه از طریق کشت بذرها و نیز ریشه دار کردن قلمه های آن صورت می گیرد.
تولیدمثل طبیعی
پیتسلوبیوم دولسه (Pithecellobium dulce) بهطور طبیعی از راه گردهافشانی گلها و تشکیل بذر تکثیر میشود. گلها معمولاً با کمک حشرات گردهافشان (بهویژه زنبورها) بارور شده و سپس غلافهای بذر تشکیل میگردند. هر غلاف پس از رسیدن شکافته میشود و بذرهای تیرهرنگ درون پوشش خوراکیِ سفید تا صورتی قرار دارند.
پراکنش بذر در طبیعت عمدتاً به وسیله جانوران میوهخوار و پرندگان انجام میشود؛ آنها پوشش شیرین را میخورند و بذر را در فاصلهای دورتر دفع میکنند. این سازوکار باعث استقرار نهالها در زیستگاههای باز و آفتابی میشود، زیرا گیاه برای جوانهزنی و رشد اولیه به نور مناسب نیاز دارد.
تکثیر متداول در خانه و باغ
این گونه در بسیاری از مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری بهصورت درخت زینتی و همچنین برای میوه و سایه کاشته میشود؛ بنابراین تکثیر دستی آن رایج است. مهمترین روش کاشت بذر است: بذرهای تازه بیشترین قوه نامیه را دارند و به دلیل پوسته نسبتاً سخت، خراشدهی ملایم پوسته یا خیساندن در آب ولرم میتواند جوانهزنی را سریعتر و یکنواختتر کند.
برای حفظ صفات درخت مادری (مثلاً کیفیت میوه یا فرم تاج)، از روشهای رویشی استفاده میشود. قلمه نیمهخشبی در فصل رشد با استفاده از هورمون ریشهزایی و بستر سبک (مانند پرلیت/کوکوپیت) میتواند موفق باشد، هرچند ریشهدهی بسته به شرایط متغیر است. همچنین پیوند (بهویژه پیوند شکمی یا اسکنه) روی پایههای بذری برای تولید نهالهای یکنواخت و زودبارده کاربرد دارد.
![Manilla tamarind]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
غلاف بذر حاوی پالپی ترش و شیرین است که در مکزیک به صورت خام و همراه با غذاهای دیگر مانند گوشت مصرف می شود. همچنین به عنوان نوشیدنی با شکر و آب نیز کاربرد دارد.
بذرهای این گیاه نیز خوراکی بوده و از آن روغنی استخراج می شود که این روغن حدود 10 درصد وزن بذر را به خود اختصاص داده است. همچنین حاوی 28 درصد پروتئین نیز می باشد.
پوست و پالپ آن قابض و بند آورنده خون هستند.
مردم بومی آمریکای میانه از پالپ و پوست این گیاه ماده ای جهت تکسین دردهایی مانند دندان درد و خونریزی شدید، استفاده می کنند.
از عصاره پوست گیاه برای درمان اسهال های خونی، اسهال های مزمن و سِل استفاده می شود.
عصاره برگ های این گیاه نیز برای جلوگیری از سقط جنین کاربرد دارد.
بذرهای گرد آن نیز در درمان زخم معده مصرف می شوند.
ترکیبات شیمیایی:
هر 100 گرم از بخش خوراکی این گیاه حاوی 78 کالری انرژی، 77.8 درصد آب، 3 درصد پروتئین، 0.4 درصد چربی، 18.2 درصد کربوهیدرات ها، 1.2 درصد فیبر، 0.6 درصد خاکستر، 13 میلیگرم کلسیم، 42 میلیگرم فسفر، 0.5 میلیگرم آهن، 19 میلیگرم سدیم، 222 میلیگرم پتاسیم، 15 میلیگرم بتاکاروتن، 24 میلیگرم تیامین، 0.1 میلیگرم ریبوفلاوین، 0.6 میلیگرم نیاسین و 133 میلیگرم آسکوربیک اسید می باشد. آمینواسیدهای ضروری آن نیز شامل والین، لیزین، فنیل آلانین و تریپتوفان است. همچنین بذرها حاوی 24.3 درصد استئاریک اسید، 51.1 درصد اولئیک اسید و 24 درصد لینولئیک اسید می باشند.
![معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - تمبر هندی مانیلا]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس پیتسلوبیوم و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره بقولات - لگوم داران و جنس های آن