این گیاه با نام علمی Pinus lambertiana و نام مرسوم (Sugar Pine) که به فارسي کاج قندی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Pinaceae بومي بومی غرب آمریکای شمالی، بهویژه کالیفرنیا، اورگن و بخشهایی از نوادا، در جنگلهای کوهستانی رشتهکوه سیرا نوادا مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک عمیق لومی یا شنی با زهکشی خوب، ترجیحاً کمی اسیدی، حساس به خاکهای سنگین و ماندابی، با pH حدود 5.5 تا 6.5
دانستنیهای علمی
نام علمي
Pinus lambertiana
خانواده و ردهبندی گیاهشناسی
Pinus lambertiana که در فارسی به «کاج قندی» یا «کاج لمبرت» شناخته میشود، به خانواده Pinaceae و جنس Pinus تعلق دارد. این گونه در گروه کاجهای «سوزنیبرگ همیشهسبز» و زیرجنس Strobus (کاجهای نرمبرگ) قرار میگیرد. کاج قندی یکی از بزرگترین و شاخصترین گونههای جنس Pinus در آمریکای شمالی است.
منطقه بومی و گستره پراکنش
زیستگاه طبیعی Pinus lambertiana در غرب آمریکای شمالی است. این گونه به طور طبیعی در رشتهکوه سییرا نوادا در کالیفرنیا، بخشهایی از اورِگن، نوادا و تا شمال باختر مکزیک (باخا کالیفرنیا) یافت میشود. کاج قندی عمدتاً در ارتفاعات متوسط تا بالای کوهستانی، معمولاً بین ۹۰۰ تا ۲۷۰۰ متر، رشد میکند و در جنگلهای مخلوط کاج ـ صنوبر و جنگلهای کوهستانی خشک حضور پررنگی دارد.
زیستگاه و بومشناسی
کاج قندی خاکهای عمیق، نسبتاً خوبزهکش و اغلب گرانیتی را ترجیح میدهد و در نواحی با تابستانهای خشک و زمستانهای برفی بومی است. این گونه نقش مهمی در پایداری اکوسیستمهای کوهستانی، جلوگیری از فرسایش خاک و تأمین زیستگاه برای پرندگان و پستانداران جنگلی دارد. بذرهای درشت و شیرین آن غذای مهمی برای سنجابها و برخی پرندگان به شمار میرود.
تاریخچه نامگذاری و مطالعات گیاهشناسی
نام گونه lambertiana به افتخار گیاهشناس انگلیسی «آیلدرد لامبرت» انتخاب شده است. این کاج نخستین بار در اوایل قرن نوزدهم توسط گیاهشناسان اروپایی که فلور آمریکای شمالی را بررسی میکردند توصیف شد. به دلیل مخروطهای بسیار بلند و دانههای خوراکی، از همان زمان توجه طبیعتشناسان و جنگلداران را به خود جلب کرد. امروزه Pinus lambertiana به عنوان یک گونه شاخص (indicator species) در مطالعات بومشناسی جنگلهای کوهستانی غرب آمریکای شمالی بررسی میشود.
خصوصیات - معرفی
ویژگیهای کلی اندامهای رویشی
کاج لامبرتی (Pinus lambertiana) درختی همیشهسبز و بسیار بلند است که در زیستگاه طبیعی خود به ارتفاع بیش از ۶۰ متر میرسد. فرم تاج درخت مخروطی تا تخممرغی کشیده است و با افزایش سن، نسبتاً باز و نامنظم میشود. رنگ کلی اندامهای هوایی سبز تا سبز خاکستری است و نمایی باشکوه در چشمانداز جنگل ایجاد میکند.
ساقه، تنه و پوست
تنه درخت ستبر، راست و عمود است و قطر آن میتواند به بیش از ۲ متر برسد. پوست در جوانی نازک، صاف و خاکستری مایل به سبز است، اما با افزایش سن ضخیم، فلسدار و عمیقاً شیاردار میشود. رنگ پوست درختان بالغ قهوهای مایل به قرمز تا قهوهای خاکستری است و قطعات بزرگ و بلوکیشکل روی سطح تنه دیده میشود. چوب آن نسبتاً روشن، زرد کمرنگ تا کرم است و حلقههای رشد سالانه بهخوبی قابل تشخیصاند.
برگها (سوزنها)
برگها سوزنی و در دستجات ۵تایی روی شاخههای کوتاه (دستهبرگها) قرار میگیرند. طول سوزنها معمولاً ۶ تا ۱۱ سانتیمتر است و حالت نسبتاً افتاده و کمی خمیده دارند. رنگ برگها سبز متمایل به آبی تا سبز مایل به خاکستری است و سطح آنها کمی براق و دارای خطوط ریز روزنهای میباشد. برگها چرمی، سفت و ماندگاری آنها چند سال است و همین ویژگی سبب همیشهسبز بودن درخت میشود.
مخروطهای نر و ماده (ساختارهای زایشی)
این گونه مانند دیگر کاجها گل حقیقی تولید نمیکند، بلکه دارای مخروطهای نر و ماده جدا از هم روی یک پایه است. مخروطهای نر کوچک، استوانهای و زرد تا نارنجی هستند و در خوشههای متعدد روی شاخههای همان سال ظاهر میشوند. مخروطهای ماده بسیار بزرگ، کشیده و استوانهای تا کمی خمیدهاند و طول آنها میتواند به بیش از ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر برسد. فلسهای مخروطها ضخیم، قهوهای و در زمان بلوغ باز میشوند و بذرهای بزرگ و بالدار را آزاد میکنند.
شرایط نگهداری کاج قندی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک عمیق لومی یا شنی با زهکشی خوب، ترجیحاً کمی اسیدی، حساس به خاکهای سنگین و ماندابی، با pH حدود 5.5 تا 6.5
|
معرفی کلی شرایط محیطی مناسب برای Pinus lambertiana
کاج قندی (Pinus lambertiana) بومی نواحی کوهستانی غرب آمریکای شمالی است و به شرایط خنک، پرنور و نسبتاً مرطوب اما با زهکشی خوب نیاز دارد. شناخت دقیق نیازهای محیطی این گونه برای موفقیت در کشت و استقرار طولانیمدت آن ضروری است.
دما و نیازهای حرارتی
کاج قندی در اقلیمهای معتدل تا سرد کوهستانی بهتر رشد میکند. دمای مطلوب رشد آن حدود ۱۰ تا ۲۰ درجه سانتیگراد است و تابستانهای خنک را ترجیح میدهد. این گونه در برابر سرما مقاوم است و یخبندانهای زمستانه را تحمل میکند، اما گرمای شدید و طولانیمدت همراه با خشکی، موجب تنش و کاهش رشد آن میشود.
رطوبت، بارش و نیاز آبی
کاج قندی به رطوبت متوسط و یکنواخت نیاز دارد و در مناطقی با بارش سالانه نسبتاً بالا، بهویژه بارش زمستانه و بهاره، عملکرد بهتری دارد. خاک نباید برای مدت طولانی غرقاب شود، زیرا رطوبت ایستایی ریشهها را مستعد پوسیدگی و بیماری میکند. در دورههای خشکی تابستانه، تأمین آبیاری تکمیلی در سالهای ابتدایی استقرار توصیه میشود.
نور، ارتفاع و توپوگرافی
این گونه به شدت نور بالا نیاز دارد و در جایگاههای آفتابی و باز بهترین رشد را نشان میدهد. سایهاندازی درختان دیگر میتواند روی رشد نهالهای جوان اثر منفی بگذارد. بهطور طبیعی در ارتفاعات متوسط تا زیاد، روی دامنههای شیبدار با جریان هوای مناسب و شبهای خنک دیده میشود.
خاک، pH و زهکشی
کاج قندی خاکهای عمیق، سبک تا متوسط، با زهکشی خوب را ترجیح میدهد؛ خاکهای شنی-لومی یا لومی-شنی با مواد آلی متوسط برای آن مناسباند. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵/۵ تا ۷) مطلوب است. خاکهای سنگین رسی با تهویه ضعیف و ایستابی آب برای ریشه این گونه نامناسباند و باید از آنها اجتناب شود.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :