Panicum repens torpedograss که به فارسی ارزن جویباری نامیده میشود، گیاهی از خانواده گندمیان، بومی نواحی مدیترانه ای می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: خیلی مرطوب دمای محیط: آب و هوای مدیترانه ای خاک: خاک های لومی شنی با زهكشی خوب
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه گیاهشناسی
Panicum repens از تیره Poaceae (گندمیان) و زیرخانواده Panicoideae است و به جنس Panicum تعلق دارد. این جنس شامل صدها گونه علفی گرمسیری و نیمهگرمسیری است که بسیاری از آنها در سامانههای کشاورزی و مرتعداری اهمیت دارند.
خاستگاه و پراکنش جغرافیایی
زادگاه اصلی Panicum repens احتمالاً مناطق حارهای و نیمهحارهای قاره آفریقا و آسیاست، اما امروزه در اغلب نواحی گرم دنیا بهصورت گسترده و مهاجم گسترش یافته است. این گونه از طریق آبراههها، خاک آلوده و جابهجایی علوفه به مناطق جدید منتقل شده است.
زیستگاه و بومشناسی
این علف دائمی ریزومدار، عمدتاً در حاشیه رودخانهها، کانالهای آبیاری، تالابها، شالیزارها و خاکهای مرطوب رشد میکند. تحمل بالای آن به غرقاب، شوری نسبی و تغییرات سطح آب، عامل موفقیت بومشناختی و رفتار تهاجمی آن است. ریزومهای خزنده و قطعههای ساقه قادر به بازرویی سریع پس از قطع یا خشکی موقتاند.
تاریخچه حضور و اهمیت
Panicum repens در برخی مناطق بهعنوان علوفه محلی شناخته میشد، اما با توسعه شبکههای آبیاری مدرن و کشت برنج، به یکی از علفهای هرز مشکلساز مزارع و کانالها بدل شد. تاریخچه آن در بسیاری از کشورها، از «منبع بالقوه علوفه» به «گونه مهاجم تحتکنترل» تغییر یافته است.
![ارزن جویباری]()
![ارزن جویباری]()
خصوصیات - معرفی
"ارزن جویباری" گیاهی علفی، چندساله، رونده و دارای ریزوم است. طول ریزوم های آن می توانند به حدود 6 متر نیز برسد و همچنین می توانند حدود 7 متر نیز در زمین فرو روند. شاخه های این گیاه به صورت فراشته رشد می کنند یا اینکه خم می شوند. برگ ها افراشته و خطی یا نیزه ای شکل هستند. در برخی مواقع، بافت برگ ها به رنگ سفید و مومی دیده می شود.
![torpedograss]()
![torpedograss]()
شرایط نگهداری ارزن جویباری
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
خیلی مرطوب
دماي مورد نياز
آب و هوای مدیترانه ای
خاک مورد نياز
خاک های لومی شنی با زهكشی خوب
|
ارزن جویباری می تواند در دامنه وسیعی از خاک ها رشد نماید اما بهترین خاک برای آن، خاک های لومی شنی با زهكشی خوب می باشند. ارزن در دامنه وسیعی از پی اچ خاک -نه خیلی قلیایی- قادر به تولید محصول می باشد. این گیاه متحمل به شوری می باشد. به دلیل رویش آن در کنار جویبارها، به آن ارزن جویباری گفته می شود.
این گیاه به بستری كاملاً نرم و عاری از كلوخ نیاز دارد، زیرا بذور آن بسیار كوچک می باشند. یك شخم عمیق (حداقل 15 سانتیمتر) با گاوآهن برگردان دار به دنبال آن 2 تا 3 دیسك عمود بر هم می تواند شرایط بهینه را برای كشت آن فراهم آورد.
به طور كلی ارزن ها به دلیل طول رویش كوتاه و حجم كم ریشه به مواد غذایی كمی نیاز دارند. در ارزن ها كاربرد 50 كیلوگرم در هكتار كود اوره در زمان كاشت و مصرف 50 تا 100 كیلوگرم در هكتار اوره بعد از هر چین توصیه می شود.
![Panicum repens]()
![Panicum repens]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
ارزن، بمنظور فراهم ساختن مواد تغذیه ای اساسی، در سراسر جهان مورد استفاده بسیاری از کشورهای در حال توسعه قرار می گیرد. این گیاه به دلیل میزان زیاد مواد مغذی از جمله مقدار زیادی نشاسته، ویتامین B بسیار زیاد، کلسیم، آهن، پتاسیم، روی و منیزیم، بسیار مهم است. لازم به یادآوری هم نیست که ارزن یک منبع سالم از چربی های ضروری بدن هم هست. بعلاوه در ارزن مقدار زیادی پروتئین و فیبرهای غذایی نیز وجود دارد.
برخی از بهترین فواید ارزن برای سلامتی عبارتند از: محافظت از سلامت قلب، حفاظت در برابر دیابت، بهبود سیستم گوارش، کاهش خطر ابتلا به سرطان، سم زدایی از بدن، افزایش سلامت تنفسی، بهبود سیستم ایمنی بدن، افزایش سطح انرژی و بهبود عضلات و سلامت عصبی است.
همچنین ارزن یک منبع عالی از پتاسیم هم هست که بعنوان یک گشاد کننده عروق عمل می کند و فشارخون را پایین نگه می دارد. کاهش فشارخون و بهینه سازی گردش خون شما، یکی از بهترین راه ها برای حفاظت از سلامت قلبی و عروقی تان است.
ارزن در بسیاری از کشورهای در حال توسعه (که دیابت در آنجا کمتر وجود دارد)، یک جزء اصلی مفید از مواد غذایی است. شاید یکی از اثرات ارزن این باشد که شانس دیابت نوع دو را کاهش می دهد (به دلیل میزان زیاد منیزیم موجود در غلات). منیزیم، یکی از مهمترین مواد معدنی برای افزایش کارایی گیرنده های انسولین و گلوکز در بدن است. در نتیجه از دیابت جلوگیری می کند.
ارزن ماده ای غذایی است که بیشترین مقدار فیبر را دارد، پس می تواند به عملیات دستگاه گوارش کمک کند و مشکلاتی مانند یبوست، گاز بیش از حد، نفخ و دل درد را رفع کند. تحقیقات اخیر نشان داده است که فیبر یکی از بهترین و ساده ترین راه ها برای جلوگیری از شروع سرطان سینه در خانم ها است. در واقع، زنان می توانند با خوردن بیشتر از ۳۰ گرم فیبر در روز، شانس ابتلا به سرطان سینه را تا ۵۰ درصد کاهش دهند.
آنتی اکسیدان های بسیاری در ارزن وجود دارند که علاوه بر تأثیر مفیدشان در خنثی کردن رادیکال های آزاد (که می توانند باعث سرطان شوند)، می توانند سموم دیگر را نیز از بدن دفع کنند، مانند سمومی که در کلیه و کبد هستند.
![ارزن جویباری - معرفی گیاهان زراعی]()
![ارزن جویباری - معرفی گیاهان زراعی]()
مقابله به آفات ارزن جویباری
آفات مهم ارزن جویباری (Panicum repens)
از آفات رایج میتوان به شتهها، تریپسها و زنجرکها اشاره کرد که با مکیدن شیره گیاهی موجب زردی، کاهش رشد و ضعف بوته میشوند. پایش منظم و تشخیص زودهنگام، کلید کاهش خسارت آفات مکنده است. کنترل تلفیقی شامل حذف علفهای هرز میزبان، افزایش تنوع زیستی و استفاده از دشمنان طبیعی (مانند کفشدوزکها علیه شته) توصیه میشود. در طغیانهای شدید، بهکارگیری حشرهکشهای کمخطر و هدفمند طبق برچسب و با تناوب مواد مؤثره برای پیشگیری از مقاومت انجام شود.
بیماریهای قارچی و شرایط تشدیدکننده
لکهبرگیها و پوسیدگیهای ریشه و طوقه (اغلب در خاکهای سنگین و آبیاری بیش از حد) از مشکلات مهم هستند. علائم شامل لکههای قهوهای روی برگ، پژمردگی و کاهش تراکم ریشه است. مدیریت رطوبت خاک و بهبود زهکشی مؤثرترین راه کاهش بیماریهای ریشهای است. از آبیاری غرقابی طولانی پرهیز کنید، بقایای آلوده را حذف کرده و گردش هوا را با مدیریت تراکم بوته افزایش دهید.
روشهای پیشگیری و مقابله عملی
استفاده از بذر/قلمه سالم، ضدعفونی ابزار، و جلوگیری از انتقال خاک آلوده بین قطعات ضروری است. در صورت مشاهده کانونهای آلوده، بخشهای درگیر را حذف و محل را خشکتر نگه دارید. برای بیماریهای قارچی برگ، محلولپاشی قارچکشهای حفاظتی یا سیستمیک با تناوب گروههای شیمیایی و زمانبندی بر اساس شروع علائم انجام شود. ترکیب بهداشت زراعی، مدیریت آب و کنترل تلفیقی، پایدارترین راهکار مقابله است.
![ارزن جویباری]()
![ارزن جویباری]()
نحوه تکثیر ارزن جویباری
به منظور تکثیر این گیاه، کشت بذر كافی و خوب به مقدار 4 تا 5 كیلوگرم در هكتار مناسب بوده و میزان بهینه تراكم، 175000 تا 200000 بوته در هكتار می باشد. تراكم فوق با فاصله ردیف های 45 سانتیمتر و فاصله هر بوته 12-10 سانتیمتر حاصل خواهد شد. عمق كاشت بذر 3-2 سانتیمتر می باشد. ارزن عموماً بلافاصله پس از شخم و بوسیله بذر پاشی كشت می شود. كشت ارزن مروارید با ماشین مخصوص بذر كار غلات بهترین روش بوده و نه تنها بهترین جوانه زنی را تضمین می كند بلكه پراكندگی یكنواخت و خوب گیاه را نیز به همراه خواهد داشت.