۱۴۰۴ ششم دی

بروملیاد سرخ‌شونده

این گیاه با نام علمی Neoregelia carolinae و نام مرسوم (Blushing Bromeliad) که به فارسي بروملیاد سرخ‌شونده ناميده ميشود، گياهي از خانواده Bromeliaceae بومي بومی برزیل؛ جنگل‌های بارانی گرمسیری، اغلب به‌صورت اپی‌فیت یا زمینی در نواحی مرطوب و نیمه‌سایه مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 22 خاک: بستر بسیار سبک و با زهکشی عالی مخصوص بروملیادها (ترکیب پوست درخت، پرلیت و پیت‌ماس)؛ مرطوب ولی بدون ماندابی؛ pH کمی اسیدی (حدود 5 تا 6.5)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و خانواده

Neoregelia carolinae از تیره Bromeliaceae و راسته Poales است. این تیره همان خانواده مشهور آناناس است و شامل بیش از ۳۵۰۰ گونه می‌شود. جنس Neoregelia حدود ۱۰۰ گونه بروملیاد رزتی اپی‌فیت را دربر می‌گیرد که به خاطر رنگ‌پذیری چشمگیر مرکز روزت شناخته می‌شوند. گونه N. carolinae یکی از الگوهای کلاسیک این جنس در باغبانی و پژوهش‌های فیزیولوژیک محسوب می‌شود.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

زادگاه طبیعی Neoregelia carolinae جنگل‌های بارانی جنوب شرقی برزیل، به‌ویژه ایالت‌های ریو دو ژانیرو و اسپیریتو سانتو است. این گونه بخش مهمی از فلور ویژه «جنگل اطلس» (Mata Atlântica) به شمار می‌رود؛ زیست‌بومی که از نظر تنوع زیستی غنی اما از نظر حفاظتی بسیار آسیب‌پذیر است. پراکنش طبیعی گیاه عمدتاً به ارتفاعات پایین تا متوسطِ نواحی مرطوب و مه‌آلود محدود می‌شود.

زیستگاه و راهبردهای بوم‌شناختی

Neoregelia carolinae غالباً به صورت اپی‌فیت روی شاخه و تنه درختان رشد می‌کند؛ یعنی از آن‌ها صرفاً به‌عنوان تکیه‌گاه استفاده کرده و انگلی نیست. آرایش رزتی برگ‌ها حفره‌ای مخزنی در مرکز ایجاد می‌کند که آب باران، مواد آلی و گاه لارو حشرات را در خود نگه می‌دارد. این مخزن کوچک، میکروزیستگاهی برای جلبک‌ها، میکروارگانیسم‌ها و بندپایان فراهم کرده و نقش «میکروتالاب درختی» را در جنگل بازی می‌کند.

تاریخچه نام‌گذاری و اهمیت علمی

این گونه نخستین‌بار در سده نوزدهم توصیف شد و نام Neoregelia به افتخار گیاه‌شناس آلمانی Eduard August von Regel انتخاب شده است. گونه carolinae در اوایل سده بیستم به‌سرعت وارد مجموعه‌های گیاه‌شناسی اروپا و سپس صنعت گل‌کاری شد. رنگ‌پذیری قرمز مرکز روزت در زمان گلدهی، این گیاه را به مدلی جذاب برای مطالعه فتوکیمیا، تنظیم نوری رنگیزه‌های آنتوسیانینی و راهبردهای جذب گرده‌افشان‌ها تبدیل کرده است.

خصوصیات - معرفی

ریخت‌شناسی کلی Neoregelia carolinae

Neoregelia carolinae یک بروملیاد روزتی‌دار همیشه‌سبز است که اندام‌های هوایی آن به صورت خوشه‌ای فشرده بر روی یک ساقه بسیار کوتاه یا تقریباً بدون ساقه قرار می‌گیرند. فرم کلی گیاه شبیه جام یا کاسه‌ای است که برگ‌ها آن را شکل می‌دهند و مرکز آن محل تجمع آب است.

برگ‌ها: شکل، اندازه و رنگ

برگ‌ها نواری، باریک تا نسبتاً پهن، با قاعده‌ی غلاف‌دار و نوک نسبتاً تیز هستند و اغلب به طول ۲۰ تا ۴۰ سانتی‌متر و پهنای ۳ تا ۶ سانتی‌متر می‌رسند. بافت برگ چرمی و ضخیم است و لبه‌ها ممکن است اندکی دندانه‌دار یا صاف باشند. رنگ زمینه معمولاً سبز روشن تا سبز تیره است و در بسیاری واریته‌ها نوارها یا لکه‌های کرم، صورتی یا قرمز دیده می‌شود. در زمان گلدهی، بخش مرکزی روزت و قاعده‌ی برگ‌های داخلی به‌طور چشمگیری قرمز یا ارغوانی روشن می‌شود که مهم‌ترین ویژگی تزئینی این گونه است.

ساقه و ساختار روزتی

ساقه‌ی هوایی بسیار کوتاه و فشرده است و برگ‌ها به صورت مارپیچی و متراکم روی آن قرار می‌گیرند و روزتی قیفی‌شکل می‌سازند. این ساختار قیفی با جمع‌آوری آب و مواد غذایی از محیط، نقش شبه‌مخزن را ایفا می‌کند. گسترش افقی گیاه بیشتر به کمک رانرها و پاجوش‌ها انجام می‌شود تا رشد عمودی ساقه.

گل‌آذین و گل‌ها

گل‌آذین در مرکز روزت و درون حوضچه‌ی برگ‌ها شکل می‌گیرد و معمولاً کوتاه و فرو رفته است. گل‌ها کوچک، لوله‌ای و اغلب بنفش کم‌رنگ، آبی یا سفید مایل به آبی هستند و توسط براکته‌های رنگین اطراف خود تأکید می‌شوند. کاسبرگ‌ها و گلبرگ‌ها نسبتاً ضخیم و مومی بوده و در تعداد سه‌تایی آرایش می‌یابند. زیبایی اصلی گیاه بیشتر از تغییر رنگ برگ‌های مرکزی است تا خود گل‌ها.

شرایط نگهداری بروملیاد سرخ‌شونده

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 22 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز بستر بسیار سبک و با زهکشی عالی مخصوص بروملیادها (ترکیب پوست درخت، پرلیت و پیت‌ماس)؛ مرطوب ولی بدون ماندابی؛ pH کمی اسیدی (حدود 5 تا 6.5)

نور مناسب برای نئورجلیا کارولینائه

این گیاه از خانواده بروملیاسه است و به نور زیاد ولی غیرمستقیم نیاز دارد. بهترین محل، کنار پنجره‌های شرقی یا غربی با فیلتر پرده نازک است. نور مستقیم و تند ظهر، به‌ویژه در تابستان، موجب سوختگی برگ‌ها و کمرنگ شدن لکه‌های قرمز می‌شود. در محیط کم‌نور، رنگ برگ‌ها سبزتر و کمرنگ شده و رشد مرکزی rosette کاهش می‌یابد.

دما و تهویه

نئورجلیا در دمای ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتی‌گراد بهترین رشد را دارد. دمای زیر ۱۲ درجه برای آن نامطلوب است و می‌تواند به ریشه و برگ‌ها آسیب بزند. نوسان شدید دما و جریان مستقیم باد سرد یا گرم باعث ضعف گیاه می‌شود. تهویه ملایم و مداوم هوا بدون ایجاد کوران شدید، برای پیشگیری از بیماری‌های قارچی ضروری است.

رطوبت و آبیاری

این گیاه رطوبت نسبی ۵۰ تا ۷۰٪ را دوست دارد. می‌توان با قرار دادن گلدان روی سینی سنگریزه و آب، رطوبت موضعی ایجاد کرد. نئورجلیا دارای مخزن مرکزی است و باید در آن همیشه مقدار کمی آب تمیز و ولرم وجود داشته باشد که هر دو هفته تعویض شود. خاک باید کمی مرطوب بماند اما هرگز غرقاب نشود؛ آبیاری زمانی انجام شود که سطح بستر تا حدودی خشک شده باشد.

خاک و گلدان

بهترین بستر، سبک، بسیار زهکش و غنی از مواد آلی است؛ مانند ترکیب خاک ارکیده (پوکه درشت، پرلیت، پوست درخت کاج) با مقدار کمی پیت‌ماس. گلدان نباید عمیق و بزرگ باشد؛ ریشه‌های نئورجلیا سطحی‌اند و در گلدان کوچک‌تر بهتر عمل می‌کنند. وجود سوراخ‌های کافی در کف گلدان برای جلوگیری از ماندابی شدن ریشه‌ها الزامی است.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين خانواده :
 

آناناس تیلاندزیا دیریانا گازمانیا برترونیانا ایکمیا فاسکیاتا

  محسن شهاب الدین