نام علمي
Mimosa Tenuiflora
دانستنیهای علمی
ردهبندی و خویشاوندی
Mimosa tenuiflora از تیرهٔ Fabaceae و زیرتیرهٔ Mimosoideae است و در سردهٔ Mimosa قرار میگیرد. این گیاه درختچهای چندساله با برگهای شانهای و خاردار است. نزدیکان شناختهشدهٔ آن شامل گونههای مختلف میموزا با گلآذینهای کرکدار کروی است.
منطقه بومی و زیستگاه
زیستگاه بومی Mimosa tenuiflora، نواحی نیمهخشک آمریکای مرکزی و جنوبی، بهویژه شمالشرقی برزیل، مکزیک و برخی بخشهای آمریکای لاتین است. این گونه در بیابانکها، ساوانها و شیبهای خشک و سنگلاخی با خاکهای فقیر رشد میکند و بهدلیل همزیستی با باکتریهای تثبیتکننده نیتروژن، در خاکهای کممواد غذایی نیز پایدار است.
تاریخچه استفاده و پژوهشها
در سنت پزشکی سرخپوستان مکزیک و برزیل، پوست تنهٔ Mimosa tenuiflora برای ترمیم زخمها، سوختگیها و عفونتهای پوستی بهکار میرفت. بررسیهای مدرن وجود تاننها، ساپونینها و ترکیبات آلکالوئیدی را در بافتهای گیاه نشان دادهاند. از دههٔ ۱۹۸۰ این گونه موضوع پژوهشهای فارماکولوژیک در زمینهٔ ترمیم بافت، خواص آنتیاکسیدانی و اثرات ضدمیکروبی بوده و بهعنوان منبع بالقوهٔ مواد فعال زیستی مورد توجه قرار گرفته است.
![میموزا تنیفلورا]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرم و خشک
خاک مورد نياز
انواع مختلفی از خاک ها
|
"میموزا تنیفلورا" درخت یا درختچه ای چندساله و بومی شمال شرق برزیل می باشد که در مکزیک و کشورهایی مانند السالوادور، هندوراس، پاناما، کلمبیا و ونزوئلا نیز یافت می شود. این گیاه اغلب در ارتفاعات کم رشد می کند اما در ارتفاعات حدود 1000 متر بالاتر از سطح دریا نیز یافت شده است. این درختان تا حدود هشت متر ارتفاع رشد می کنند و می توانند پس از گذشت کمتر از پنج سال به ارتفاع چهار تا پنج متر برسند.
شاخه های این گیاه برگ های سرخس مانند مرکب شانه ای دارند. هر برگ مرکب دارای 15 تا 35 جفت برگچه به رنگ سبز روشن می باشد که هر برگچه نیز حدود 5 تا 6 میلیمتر نیز طول دارد.
گل ها معطر، به رنگ سفید و به صورت خوشه هایی استوانه ای شکل به طول چهار تا هشت سانتیمتر رشد می کنند. در نیمکره ی شمالی، گل ها و میوه ها از ماه نوامبر تا جون یا جولای تشکیل می شوند. ولی در نیمکره ی جنوبی، زمان تشکیل گل ها عمدتاً از سپتامبر تا ژانویه است. و میوه ها نیز از فوریه تا آپریل می رسند.
میوه ها به صورت نیام دار و شکننده بوده که هر نیام حدود 2.5 تا 5 سانتیمتر طول دارد. هر غلاف میوه حاوی چهار تا شش بذر می باشد. بذرها تخم مرغی شکل، پهن، به رنگ قهوه ای تیره و به قطر 3 تا 4 میلیمتر می باشند. هر کیلوگرم از بذر این گیاه حاوی 145 عدد بذر می باشد.
پوست درخت به رنگ قهوه ای تیره تا خاکستری است. این پوست دارای شکاف های طولی است که رنگ داخلی آنها قهوه ای مایل به قرمز می باشد. چوب درخت به رنگ قهوه ای مایل به قرمز تیره با مرکزی به رنگ زرد است. این چوب بسیار متراکم، بادوام و محکم است و دانسیته ی آن برابر 1.11 گرم بر سانتیمتر مکعب می باشد.
ریشه های این گیاه قدرت تثبیت ازت را دارند در نتیجه شرایط خاک را برای رشد سایر گیاهان مناسب می کنند.
![Mimosa]()
شرایط محیط رشد
این گیاه گونه ای مناسب برای نواحی گرم و خشک است. و به خشکی هوا، خاک و بادهای به نسبت شدید مقاوم است و به طور تقریبی در هر نوع خاکی می روید. اما استفاده از خاک هایی با مواد آلی کافی، رشد مناسب گیاه را در پی خواهد داشت.
بهتر است خاک همواره مرطوب باشد اما آبیاری بیش از حد برای این گیاه مناسب نیست.
از نظر نیاز نوری به مکان های سایه – آفتاب نیاز دارد.
سرمای زمستان های ملایم را تحمل می کند اما دمای کمتر از 12 درجه سانتیگراد و زیر صفر درجه، تمامی بخش های درخت را می خشکاند.
میموزا تنیفلورا یکی از گیاهانی است که پس از اختلالات اکولوژیکی مانند آتش سوزی جنگل، می تواند به خوبی رشد کرده و سالم باقی بماند.
هرس درختان بالغ در طول فصول بارانی توصیه نمی شود زیرا این کار ممکن است سبب از بین رفتن گیاه گردد.
![Mimosa Tenuiflora]()
مقابله به آفات میموزا تنیفلورا
آفات رایج در Mimosa tenuiflora
در شرایط نگهداری خانگی و گلخانهای، شایعترین آفات میموزا تنیفلورا شامل شتهها (پیچیدگی رشد و چسبندگی برگها)، کنه تارتن (ریزلکههای زرد و تارهای نازک)، شپشک آردآلود (تودههای سفید پنبهای) و مگس سفید (زردی و ریزش برگ) است. خشکی هوا و ضعف تغذیهای شدت آلودگی را افزایش میدهد.
برای کنترل، ابتدا گیاه را قرنطینه کنید و با دوش آب ولرم آفات را کاهش دهید. سپس از صابون حشرهکش یا روغن نیم هر ۷–۱۰ روز، ۲–۳ نوبت استفاده کنید. در آلودگیهای شدید، حشرهکشهای سیستمیک مناسب گیاهان زینتی (طبق برچسب) و جمعآوری دستی شپشکها با پنبه آغشته به الکل کمککننده است.
امراض (بیماریها) و مدیریت
مهمترین بیماریها شامل پوسیدگی ریشه و طوقه (ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف)، لکهبرگی قارچی (لکههای قهوهای/سیاه با هاله) و گاهی کپک خاکستری در رطوبت بالا است. تهویه نامناسب و خیس ماندن برگها ریسک بیماری را بالا میبرد.
برای پیشگیری، از بستر سبک با زهکشی بالا استفاده کنید، بین دو آبیاری اجازه دهید سطح خاک خشک شود و از آبیاری روی شاخوبرگ پرهیز کنید. بخشهای آلوده را هرس و دفع کنید. در صورت گسترش، قارچکشهای مسی یا مانکوزب (طبق دستور) و کاهش رطوبت محیط مؤثر است.
![میموزا تنیفلورا]()
نحوه تکثیر میموزا تنیفلورا
یکی از روش های تکثیر این گیاهان کشت بذرهای آنها است. بذرها معمولاً در خاک های شنی و شرایط آفتابی کشت می شوند. استفاده از تیمارهای خراش دهی یا سولفوریک اسید می تواند سرعت جوانه زنی بذرها را افزایش دهد. این بذرها معمولاً در دمای 10 تا 30 درجه سانتیگراد جوانه می زنند. اما بیشترین جوانه زنی (حدود 96 درصد) در دمای 25 درجه سانتیگراد – حتی در مورد بذرهایی که چهار سال انبار شده اند – رخ می دهد. بذرها پس دو تا چهار هفته جوانه خواهند زد.
روش دیگر تکثیر این گیاهان، ریشه دار کردن قلمه های آنها است.
این گیاه علاوه بر استفاده به عنوان درخت یا درختچه ای زینتی، مصارف دارویی نیز دارد.
دمنوش تهیه شده از برگ ها و ساقه های این گیاه برای تسکین درد دندان کاربرد دارد.
برای درمان سرفه و برونشیت می توان از عصاره ی پوست این گیاه استفاده کرد. برای این منظور، یک مشت از پوست را در یک لیتر آب حل کرده و مصرف می نمایند.
عصاره ی آبی این گیاه به طور وسیعی برای درمان زخم ها و جراحات مورد استفاده قرار می گیرد.
علاوه بر موراد ذکر شده، این درخت به عنوان یک منبع غنی از پروتئین و دیگر مواد مغذی به عنوان غذای حیوانات نیز استفاده می شود. دام ها از غلاف و برگ های این گیاه تغذیه می کنند.
همانند سایر گیاهان خانواده نیام داران یا بقولات، میموزا تنیفلورا نیز دارای گرهک های تثبیت کننده ی ازت در ریشه های خود می باشد که این توانایی، خاک را برای کشت گیاهان مناسب و حاصلخیز می کند.
این گیاه دارای تانن زیادی نیز می باشد. پوست آن غنی از تانن ها، ساپونین ها، آلکالوئیدها، لیپیدها، استرول های گیاهی، گلوکوزیدها، زایلوز، رامنوز، آرابینوز، لوپئول، متوکسی چالکون و کوکولکانین می باشد.