دانستنیهای علمی
دانستنیهای علمی:
گل قهر گیاهی حساس بوده که به " به من دست نزن" نیز شهرت یافته است و بومی آمریکای جنوبی و مرکزی است. همچنین در هند نیز دیده شده است. مردم بومی هاوایی این گیاه را به عنوان یك علف هرز میشناسند، زیرا در تمامی مزارع آن ها بصورت خود رو رشد و نمو می نماید.
![گل حساس]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
آب و هوای معتدل
خاک مورد نياز
غنی و زهکش دار
|
خصوصیات ظاهری :
گیاهی یکساله یا چند ساله همیشه سبز است که در گیاهان جوان ساقه ها راست بوده و حالت چوبی تیغ دار که ارتفاع ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر دارد. برگهای آن مرکب و هر گروه ۳ تا ۴ برگ مرکب از یک نقطه خارج شده و از آن نقطه با دمبرگ بلندی به ساقه اصلی وصل می شود. خصوصیت نادر واکنش به تکان یا شکستن است. این گیاه به حرکت واکنش سریع نشان داده و برگهایش را جمع می کند و پس از چند دقیقه نیز دوباره آنها را باز می کند.
برگ های گل قهر و آشتی نسبت به هر عامل محرکی آب از سلول های دیواره ای نازک خارج شده و وارد ساقه می شود. در نتیجه سلول ها چروک شده و برگها شادابی خود را از دست می دهند و جمع می شوند ، یا به عبارتی قهر می کنند. معمولاً چند لحظه طول می کشد تا گل قهر کند زیرا انتقال آب از سلول ها به ساقه ظرف چند دقیقه انجام می شود اما آشتی کردن و برگشتن به حالت اولیه چند دقیقه طول می کشد.
مکانیسم جمع شدن برگها خیلی ساده و در عین حال جالب و هیجان انگیز است به این صورت که مثلا با لمس دست یا عوامل محیطی همچون تکان، تماس، گرما و وزش ، گیاه این محرک مکانیکی که دست ما هست رو به علامت الکتریکی و قابل فهم برای سلولهایش ترجمه میکند که این جریان الکتریکی سلول به سلول حرکت میکنه و همه پهنک برگ تا دمبرگ ها رو تحت تاثیر قرار میدهد ، و باعث ایجاد تغییرات حجمی در سلولها میشود.
![shameplant]()
شرایط محیط رشد
شرایط محیط رشد:
گل حساس عموما در مکان های سایه و زیر بوته های دیگر رشد می کند. این گیاه در برابر گرمای زیاد و تاریکی هم عکس العمل نشان داده و برگ های خود را جمع میکند. به جای سایه آفتاب نیاز دارد. در نواحی گرم و خشک باید از گیاه در مقابل آفتاب گرم روز محافظت کرد. خاک را همیشه مرطوب نگه دارید اما این گیاه به ابیاری بیش از حد حساس می باشد.
خاکی غنی از مواد آلی با زهکش مناسب توصیه می شود. اگر می خواهید این گل را در منزل نگهدای کنید باید آن را از دسترس بچه ها دور نگهدارید زیرا درصورت تماس مداوم، عوامل محرک حساسیت را از دست میدهد و اسیب می بیند.
![Mimosa Pudica]()
مقابله به آفات گل حساس
آفات رایج گل حساس (Mimosa pudica)
شتهها، کنه تارتن و مگس سفید از مهمترین آفات این گیاه هستند و با مکیدن شیره، باعث زردی، بدشکلی برگها و توقف رشد میشوند. بازرسی هفتگی پشت برگها و جداسازی گیاه آلوده اولین اقدام کنترل است. برای کنترل، شستوشوی ملایم برگها با آب ولرم، افزایش رطوبت و گردش هوا، و استفاده از صابون حشرهکش یا روغن چریش (Neem) به صورت محلولپاشی تکرارشونده توصیه میشود. در آلودگی شدید، از حشرهکشهای کمخطر مناسب گیاهان زینتی طبق برچسب استفاده کنید.
بیماریهای قارچی و باکتریایی
پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از قارچهای خاکزاد) در اثر آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف رخ میدهد و با پژمردگی، سیاهشدن طوقه و بوی نامطبوع خاک همراه است. اصلیترین درمان، اصلاح آبیاری و تعویض خاک به بستر سبک و ضدعفونیشده است. ریشههای قهوهای و نرم را حذف کرده و از قارچکشهای مناسب (مانند ترکیبات مسی یا سیستمیک مجاز) طبق دستور استفاده کنید.
پیشگیری و مدیریت یکپارچه
گلدان با زهکشی عالی، آبیاری پس از خشکشدن سطح خاک، نور کافی، و پرهیز از خیسکردن مداوم برگها خطر بیماری را کم میکند. قرنطینه گیاهان تازهوارد و حذف برگهای آلوده چرخه آفات و بیماریها را میشکند. استفاده از تله زرد چسبنده برای پایش مگس سفید و رعایت بهداشت ابزار هرس نیز مؤثر است.
![گل حساس]()
نحوه تکثیر گل حساس
نحوه تکثیر گیاه:
همچون اکثر گیاهان از دو روش زایشی و رویشی قابل تکثیر است. روش اصلی تکثیر این گیاه از طریق کاشت بذر است اما تکثیر از طریق قلمه گیری در فصل تابستان نیز امکانپذیر است.
![shameplant]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
خواص درمانی و کاربردهای صنعتی:
گل حساس در درمان هموروئید یا بواسیر، ریزش مو، ورم مفاصل یا آرتریت، دردهای دندانی، خونریزی ها و مشکلات ادراری موثر می باشد. در عصاره برگهای آن ماده ای شبیه به آدرنالین یافت می شود. آلکالوئید سمی میموزین نیز در گل حساس وجود دارد.
این گل زیبا و جالب در بحث باغبانی زینتی نیز بسیار پر طرفدار می باشد.
![معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی آپارتمانی - گل حساس]()
عوارض جانبی - هشدار
هشدارهای ایمنی و تماس پوستی
گیاه Mimosa pudica (گل حساس) معمولاً خطر بالایی ندارد، اما در برخی افراد تماس با شیره یا کرکهای ساقه میتواند تحریک پوستی یا خارش ایجاد کند. هنگام هرس یا جابهجایی، از دستکش استفاده کنید و از مالش چشم پس از تماس با گیاه خودداری شود.
مسمومیت و بلع اتفاقی
اگرچه مسمومیت شدید گزارششده رایج نیست، بلع برگ یا بذر توسط کودکان و حیوانات خانگی میتواند موجب ناراحتی گوارشی (تهوع، دلدرد، اسهال) شود. گیاه را دور از دسترس کودک، گربه و سگ قرار دهید و در صورت بلع قابل توجه با پزشک/دامپزشک تماس بگیرید.
آفات و بیماریها در فضای آپارتمان
در محیطهای گرم و خشک، این گیاه میتواند به کنه تارعنکبوتی، شپشک آردآلود و شته حساس باشد و به گیاهان مجاور سرایت دهد. قرنطینه گیاه تازهخریداریشده، پایش هفتگی پشت برگها و شستوشوی ملایم برگها توصیه میشود.
نکات کشت و گسترش ناخواسته
در شرایط مناسب، بذردهی میتواند باعث خودرویی شدن شود؛ گلدان را کنترل کنید و در صورت عدم نیاز، گلها/غلافها را پیش از رسیدن بذر حذف کنید. از آبیاری بیش از حد پرهیز کنید تا خطر پوسیدگی ریشه کاهش یابد.
![گل قهر ، sensitive plant, Mimosa , touch-me-not]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس میموزا و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره بقولات - لگوم داران و جنس های آن