این گیاه با نام علمی Magnolia acuminata و نام مرسوم (Cucumber Tree) که به فارسي ماگنولیای خیارگونه ناميده ميشود، گياهي از خانواده Magnoliaceae بومي بومی شرق آمریکای شمالی؛ از جنوب کانادا تا شرق و مرکز ایالات متحده، بهطور طبیعی در جنگلهای مرطوب، دامنههای کوهستانی و خاکهای عمیق رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی عمیق، غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ ترجیحاً خاک اسیدی تا کمی اسیدی؛ pH حدود 5 تا 6.5
دانستنیهای علمی
نام علمي
Magnolia acuminata
جایگاه ردهبندی و خویشاوندی
Magnolia acuminata که در فارسی به «ماگنولیای خیارگونه» شناخته میشود، به خانواده Magnoliaceae و جنس Magnolia تعلق دارد. این خانواده از کهنترین تبارهای گیاهان گلدار محسوب میشود و ویژگیهایی چون گلهای درشت، برگی ساده و مارپیچی و نبود رگبرگبندی پیچیده را نشان میدهد. ماگنولیاها از دید فرگشتی، نماینده مراحل ابتدایی تنوعیابی گیاهان گلدار هستند.
منطقه بومی و گستره جغرافیایی
زادبوم ماگنولیای خیارگونه، شرق آمریکای شمالی است؛ از جنوب کانادا (اونتاریو) تا ایالتهای جنوبشرقی ایالات متحده گسترش دارد. این گونه در جنگلهای برگریز معتدل، بهویژه در دامنه کوههای آپالاچ، بهصورت درخت بلند و پراکنده حضور دارد. در زیستبوم طبیعی خود، اغلب در ترکیب با درختان سختچوبی مانند افرا، راش و بلوط دیده میشود.
زیستگاه و بومشناسی
Magnolia acuminata معمولاً در درهها، دامنههای مرطوب و خاکهای عمیق و نسبتاً اسیدی رشد میکند. این گونه نیمهسایهپسند است و در لایه میانی جنگلهای مختلط حضور دارد. گلهای سبز تا سبز مایل به زرد آن نسبتاً نامحسوساند، اما برای گردهافشانهای ابتدایی مانند برخی سوسکها اهمیت دارند. میوههای قرمز-نارنجی آن غذای پرندگان و پستانداران کوچک را تأمین میکند و در انتشار بذر نقش دارد.
تاریخچه کشف و کاربردهای علمی
این گونه نخستینبار در سده هجدهم توسط گیاهشناسان اروپایی در آمریکای شمالی توصیف شد و بهسبب میوههای شبیه خیار، صفت «acuminata» و نام رایج Cucumber tree برای آن برگزیده شد. در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، چوب آن در صنعت چوب سخت استفاده میشد، هرچند ارزش آن از برخی ماگنولیاهای دیگر کمتر است. امروزه این گونه یک والد مهم در برنامههای بهنژادی ماگنولیا برای ایجاد رقمهای مقاوم به سرما و مناسب اقلیمهای معتدل سرد است.
خصوصیات - معرفی
ساقه و تنه
Magnolia acuminata درختی برگریز با تنهای نسبتاً مستقیم و تاج مخروطی تا بیضوی است. ارتفاع آن در شرایط مناسب به ۱۵ تا ۲۰ متر میرسد. پوست تنه در سنین جوانی صاف و خاکستری مایل به قهوهای است و با افزایش سن، ترکدار و پولکی میشود. شاخهها نسبتاً ضخیم، استوانهای و به رنگ قهوهای زیتونیاند و جوانههای انتهایی پوشیده از کرکهای قهوهای مخملی هستند.
برگها
برگها ساده، متناوب و نسبتاً درشت هستند. طول برگها معمولاً ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر و گاهی بیشتر، با پهنای ۶ تا ۱۰ سانتیمتر است. شکل برگها بیضوی تا تخممرغی کشیده با نوک نسبتاً تیز (acuminata) است که نام گونه نیز به همین ویژگی اشاره دارد. سطح رویی برگ سبز تیره و براق و سطح زیرین روشنتر و کمی کرکدار است. حاشیه برگها کامل و بدون دندانه بوده و رگبرگ میانی برجسته و واضح است.
گلها
گلها درشت، جامی تا زنگولهای شکل و به طور منفرد در انتهای شاخهها ظاهر میشوند. طول گل معمولاً ۶ تا ۹ سانتیمتر است. رنگ گلها سبز مایل به زرد است که این گونه را از بسیاری ماگنولیاهای سفید یا صورتی متمایز میکند. گل دارای چندین کاسبرگ و گلبرگ شبیه هم (تپال) است که به صورت مارپیچی روی محور گلآذین قرار گرفتهاند. پرچمها فراوان، باریک و زرد مایل به سبزند و مادگی به صورت محوری کشیده با برچههای متعدد تشکیل شده است.
میوه و بذر
میوهها به شکل مخروط کوچک تا استوانهای-تخممرغی، به طول حدود ۵ تا ۸ سانتیمتر هستند. در زمان نارس سبز و در رسیدگی قهوهای مایل به قرمز میشوند. هر برچه با باز شدن، دانههای قرمز تا نارنجی روشن را که در پوششی گوشتی قرار دارند، نمایان میکند. بذرها بیضوی، کوچک و درون پوشش قرمز چرمی آویزان از میوه دیده میشوند.
شرایط نگهداری ماگنولیای خیارگونه
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی عمیق، غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ ترجیحاً خاک اسیدی تا کمی اسیدی؛ pH حدود 5 تا 6.5
|
دمای مناسب برای رشد ماگنولیای خیارگونه
Magnolia acuminata گیاهی معتدلدوست است و در مناطق با زمستانهای سرد و تابستانهای ملایم بهترین رشد را دارد. این گونه تا حدود منفی ۲۰ درجه سانتیگراد را در حالت خزان تحمل میکند، اما جوانهها و گلها نسبت به یخبندانهای دیررس بهاره حساس هستند. دمای مطلوب رشد در فصل رویش حدود ۱۸ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است. در مناطق بسیار گرم، نیاز به سایه ملایم و آبیاری منظم افزایش مییابد.
نور و شدت تابش خورشید
این درخت در آفتاب کامل تا نیمسایه رشد خوبی دارد، اما در اقلیمهای گرم و خشک بهتر است در محلی با آفتاب صبح و سایه بعدازظهر کاشته شود. کمبود نور باعث کاهش شدت گلدهی و رشد کشیده و ضعیف شاخهها میشود. تابش مستقیم و شدید همراه با خشکی هوا میتواند موجب سوختگی حاشیه برگها در نهالهای جوان شود.
رطوبت هوا و نیاز آبی
Magnolia acuminata در خاک یکنواخت مرطوب بهترین عملکرد را دارد. خاک همیشه کمی مرطوب ولی نه غرقاب، برای ریشههای سطحی این گیاه ایدهآل است. آبیاری عمیق و منظم در فصل گرم توصیه میشود، بهویژه در سالهای اول استقرار. رطوبت نسبی متوسط تا کمی بالا به کاهش تنش گرمایی و پیشگیری از ریزش زودرس برگ کمک میکند.
خاک، بافت و pH مناسب
خاک عمیق، حاصلخیز، با بافت لومی تا لومی-رسی و زهکشی خوب برای ماگنولیای خیارگونه ضروری است. این گونه خاکهای کمی اسیدی تا خنثی (حدود pH 5.5 تا 7) را ترجیح میدهد و در خاکهای آهکی سنگین دچار زردی برگ و کاهش رشد میشود. افزودن ماده آلی تجزیهشده مثل کمپوست، هم توان نگهداری رطوبت را بالا میبرد و هم تهویه ریشه را بهبود میدهد.
محیط کاشت، باد و مراقبتهای استقرار
محل کاشت باید از بادهای شدید سرد زمستانه و بادهای خشک تابستانه محافظت شود. نهالهای جوان در برابر باد، آفتاب شدید و تنش خشکی حساسترند، بنابراین استفاده از مالچ آلی در اطراف طوقه برای حفظ رطوبت و تعدیل دما بسیار مفید است. انتخاب مکان نهایی با فضای کافی برای توسعه تاج درخت، از جابهجاییهای بعدی و آسیب به ریشه جلوگیری میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :