Lupinus Perenniswild lupine که به فارسی لوپن وحشی یا چندساله نامیده میشود، گیاهی از خانواده نیام داران بومی شرق ایالات متحده و کانادا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی معتدل تا نیمه گرمسیری خاک: انواع مختلفی از خاک ها
دانستنیهای علمی
نام علمي
Lupinus Perennis
ردهبندی و ویژگیهای کلی
لوپینوس پرنِنیس (Lupinus perennis) گونهای علفی چندساله از تیره باقلاییان (Fabaceae) و جنس Lupinus است. این گیاه بهواسطه توان تثبیت نیتروژن در ریشهها، نقشی مهم در بهبود خاکهای فقیر دارد.
منطقه بومی و پراکنش
زادگاه اصلی لوپن وحشی شرق و مرکز آمریکای شمالی است و بهطور طبیعی در کانادا و ایالات متحده گسترش دارد. این گونه اغلب در حاشیه جنگلهای باز، مراتع شنی و تپههای ماسهای اسیدی یا کمی اسیدی رشد میکند. خاکهای سبک، خوبزهکشیشده و آفتاب کامل برای توسعه جمعیتهای پایدار آن ضروری است.
زیستگاه و بومشناسی
لوپینوس پرنِنیس گونهای نورپسند است و در زیستگاههای باز و نیمهباز با رقابت گیاهی متوسط موفقتر است. این گیاه میزبان لاروی برخی پروانههای در خطر، از جمله پروانه «بلو کَرْنِر» است و به همین دلیل ارزش حفاظتی ویژهای دارد.
تاریخچه و اهمیت علمی
این گونه از قرن هجدهم توسط گیاهشناسان اروپایی توصیف شد و بعدها در مطالعات اکولوژی تپههای شنی و روابط گیاه–حشره بهعنوان مدل استفاده شد. کاهش زیستگاههای طبیعی آن، این گونه را در برخی مناطق در فهرست گیاهان نیازمند حفاظت قرار داده است.
خصوصیات - معرفی
لوپن وحشی یا چندساله، گیاهی زینتی و دارویی، چندساله و از خانواده بقولات است که در بخش هایی از شرق ایالات متحده آمریکا (از تگزاس و فلوریدا تا ماین) و مینه سوتا و کانادا، روی تپه های شنی و اطراف جاده ها رشد می کند.
این گیاه در سال اول رشد فقط برگ تولید می کند. برگ ها مرکب و پرمانند، با 7 تا 11 برگچه به صورت رزت کنار یکدیگر قرار گرفته اند. برگچه ها واژتخم مرغی با انتهای بدون نوک یا نوک دار و نیزه ای است. در قسمت زیرین این برگچه ها کرک های پراکنده ای دیده می شود. دمبرگ ها طویل تر از برگچه های بوده و گوشوارک ها بسیار کوچک و نامشخص می باشند.
ساقه ها متعدد، افراشته، شیار دار و دارای کرک های اندکی است.
گل آذین ها طویل، با گل های پراکنده و گاهی چتری دیده می شوند. گل ها به رنگ های آبی تا صورتی اما اغلب به رنگ های آبی یا ارغوانی مایل به آبی وجود دارد. زمان گلدهی طی ماه های جون تا جولای می باشد. این گل ها هرمافرودیت بوده و گرده افشانی آنها توسط زنبورهای عسل صورت می گیرد.
نیام ها یا غلاف ها به رنگ های زرد-مایل به سبز-قهوه ای، با خطوط مستقیم، گردن بند شکل، کوتاه و کرکدار می باشند. هر غلاف دارای 5 تا 6 بذر می باشد. بذرها تخم مرغی می باشند.
لوپن ها نیز مانند بسیاری از گونه های خانواده ی نیام داران، می توانند عمل تثبیت نیتروژن خاک را انجام دهند.
شرایط نگهداری لوپن وحشی یا چندساله
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی معتدل تا نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
انواع مختلفی از خاک ها
|
لوپن باغی گیاهی آسان رشد بوده و معمولاً در انواع خاک های متوسط و نیز شرایط آفتابی کامل رشد می کند. این گیاه می تواند به خوبی در خاک های شنی و فقیر رشد کند. خاک هایی یا پی اچ اسیدی تا خنثی را ترجیح می دهد.
این گیاهان تا دمای حدود -25 درجه سانتیگراد را تحمل می کنند.
این گونه ها نسبت به حمله ی حلزون ها بسیار حساس می باشند.
لوپن ها با باکتری های تثبیت کننده ی ازت ارتباط همزیستی دارند. این باکتری ها در روی گره هایی که روی ریشه ی گیاه وجود دارد، رشد می کنند و ازت موجود در اتمسفر را تثبیت کرده و به فرم قابل استفاده برای گیاه تبدیل می کنند.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
لوپن ها به دلیل تولید گل های زیبا به عنوان گیاهی زینتی مورد کشت و کار قرار می گیرند.
همچنین دمکرده ی برگ های این گیاه برای درمان حالت تهوع و خونریزی های داخلی مورد استفاده قرار می گیرد.
مقابله به آفات لوپن وحشی یا چندساله
آفات مهم لوپن وحشی (Lupinus perennis)
مهمترین آفات لوپن وحشی شامل شتهها، تریپسها، لارو پروانهها و حلزونها هستند. شتهها با مکیدن شیره، برگها را زرد و چروکیده میکنند و میتوان آنها را با شستوشوی برگها و استفاده محدود از صابون حشرهکش کنترل کرد. تریپسها لکههای نقرهای روی برگ و گل ایجاد میکنند؛ حذف علفهای هرز اطراف و استفاده از تلههای چسبناک آبی یا زرد مفید است. لارو پروانهها با تغذیه از برگها رشد گیاه را کاهش میدهند؛ جمعآوری دستی و کاربرد بهموقع حشرهکشهای زیستی مانند Bacillus thuringiensis توصیه میشود. حلزونها و رابها شبهنگام به برگهای جوان آسیب میزنند و با تلهگذاری، پوشالدهی مناسب و جلوگیری از رطوبت بیشازحد خاک کنترل میشوند.
بیماریها و روشهای مقابله
لوپن وحشی مستعد بیماریهای قارچی مانند سفیدک پودری، پوسیدگی ریشه و لکه برگی است. سفیدک پودری با پوشش سفید روی برگها دیده میشود؛ تهویه خوب، کاشت با فاصله مناسب و اجتناب از خیسکردن برگ هنگام آبیاری اهمیت دارد. پوسیدگی ریشه اغلب ناشی از زهکش ضعیف و آبیاری زیاد است؛ استفاده از بستر سبک و اصلاح زهکش ضروری است. لکه برگی با نقاط قهوهای روی برگها ظاهر میشود؛ حذف برگهای آلوده و تناوب کشت از گسترش بیماری جلوگیری میکند. کاربرد محدود قارچکشهای مناسب، همراه با مدیریت صحیح رطوبت و بهداشت مزرعه، مؤثرترین راهبرد حفاظتی است.
نحوه تکثیر لوپن وحشی یا چندساله
برای تکثیر این گیاه، یک یا دو بذر آن را مستقیماً در هر گلدان کشت می کنند. بذر این گیاه بسیار نامنظم جوانه می زند و پس از سبز شدن، بوته های بسیار ضعیفی تشکیل می شوند که در نتیجه گرمای تابستان از بین می روند. در پاییز، بوته های باقی مانده گل مختصری می دهند. از بین آنها پایه های نامناسب را حذف می کنند و بقیه را زیر شاسی می چینند تا زمستان سپری شود.
برای تولید گل بریده، این گیاهان در اردیبهشت ماه به فاصله 80 سانتیمتر از یکدیگر، در خاکی قوی و عمیق کشت می شوند که با گرم شدن هوا به گل می روند و مجدداً در پاییز گل فراوانی تولید می کنند.
خلیقی، ا. 1385. گلکاری (پرورش گیاهان زینتی ایران). انتشارات روزبهان، چاپ دهم، 392 صفحه.