شاهپسند درختی

دانستنیهای علمی

شاهپسند درختی با نام علمی Lantana camara، که با عناوین پرچم اسپانیا و لانتانا غرب هند نیز شناخته می شود ، یک گونه گیاه گلدار در خانواده شاهپسند (Verbenaceae) بومی مناطق گرمسیری آمریکا است.

شاهپسند درختی به عنوان یک گیاه زینتی و بعضاً گونه مهاجم در بسیاری از مناطق گرمسیری و استوایی در نظر گرفته شده است.

طیف بومی Lantana camara شامل مکزیک ، آمریکای مرکزی ، آنتیل بزرگ ، باهاما ، کلمبیا و ونزوئلا است. بعضی اعتقاد بر این دارند که این گیاه بومی پایین دره ریو گراند تگزاس در ایالات متحده است. ولی هم اکنون در مناطق گرمسیری و گرم در سراسر جهان یافت میشود. در ارتفاعات کنیا در بسیاری از مناطق با حداقل بارندگی رشد می کند.

Lantana Camara همچنین گونه ای مهاجم است و مناطق زیادی را در هند ، استرالیا و آفریقا تحت پوشش گرفته است.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت خشک دماي مورد نياز 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک معمولی باغچه

این واریته دارای گل‌های دو رنگ صورتی، زرد و بسیار زیبا می‌باشد كه اواخر بهار تا اواخر پائیز ظاهر می‌شوند.

این گونه اتا 6 فوت (1.8 متر) بلند میشود و ممکن است در عرض نیز بسیار گسترده شوند. برخی از ارقام قادر به بالا رفتن از دیواره ها تا ارتفاع بیشتر تا 8 فوت (2.4 متر) می باشند. دارای برگ هایی به طول (5-12.7 سانتی متر) و عرض (2.5-5 سانتی متر) با لبه های دندان گرد شده می باشد. ساقه ها و برگ ها با موهای زبر پوشانده شده و عطر ناخوشایندی هنگام خرد کردن منتشر می کنند.

بيشتر مطالعه کنيد :

شرایط محیط رشد

مكان آفتابی، مخلوط خاكی شامل خاك پیت، لوم و ماسه كه به آن سوپرفسفات، سولفات پتاسیم و پودر سنگ آهك اضافه شود. حداقل دمای قابل تحمل آن 10 درجه سانتی‌گراد است.

در آخر زمستان می بایست شاخه‌های خشك و یا اضافی را كه فرم گیاه را به هم ریخته حذف نمایید.

خاک و محیط با رطوبت کم برای این گیاه ترجیح داده می شود. بسیار مقاوم در برابر خشکسالی است. .

مقابله به آفات شاهپسند درختی

آفات رایج و نشانه‌ها

شته‌ها، مگس سفید و شپشک‌های آردآلود از آفات متداول لانتانا کامارا هستند و با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگ، ضعف رشد و ترشح عسلک می‌شوند که می‌تواند به دوده سیاه منجر شود. کنه تارتن نیز در هوای گرم و خشک با ایجاد لکه‌های زرد و تارهای ظریف روی برگ‌ها دیده می‌شود. پایش منظم پشت برگ‌ها و سرشاخه‌های نرم، کلید تشخیص زودهنگام است.

امراض مهم و علائم

سفیدک پودری (لایه سفید روی برگ و جوانه‌ها) در شرایط رطوبت و تهویه نامناسب شایع است. لکه‌برگی‌های قارچی/باکتریایی می‌توانند لکه‌های قهوه‌ای یا سیاه با هاله ایجاد کنند و در آبیاری از بالا تشدید شوند. پوسیدگی ریشه نیز معمولاً در اثر خاک سنگین و ماندابی شدن رخ می‌دهد و با زردی عمومی و پژمردگی همراه است. مدیریت رطوبت و زهکشی، مهم‌ترین عامل پیشگیری از بیماری‌هاست.

روش‌های مقابله و پیشگیری

برای آفات مکنده، ابتدا شست‌وشوی گیاه با آب و حذف شاخه‌های آلوده انجام شود؛ سپس از صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی/نیم (Neem) طبق برچسب استفاده کنید. برای کنه‌ها، افزایش رطوبت محیط و کاربرد کنه‌کش‌های مجاز در صورت نیاز مؤثر است. در بیماری‌های قارچی، هرس برای افزایش گردش هوا، آبیاری پای بوته و جمع‌آوری برگ‌های آلوده توصیه می‌شود؛ در موارد شدید، قارچ‌کش‌های مناسب (مانند ترکیبات گوگردی برای سفیدک) با رعایت دستور مصرف به‌کار رود. پیشگیری با نور کافی، فاصله‌گذاری مناسب و خاک با زهکشی خوب، بهترین راه کنترل پایدار است.

نحوه تکثیر شاهپسند درختی

تکثیر آن از طریق كاشت بذر در دمای 18-16 درجه سانتی‌گراد در بهار و یا قلمه‌های نیمه رسیده در فصل تابستان امكان‌پذیر است.

مروری بر تولیدمثل در شاه‌پسند درختی (Lantana camara)

شاه‌پسند درختی یک گیاه زینتی رایج در باغ و فضای سبز است و هم به‌صورت طبیعی (بذر) و هم به‌صورت رویشی تکثیر می‌شود. در شرایط مناسب، توان بذرزایی و ریشه‌دهی بالای آن باعث گسترش سریع گیاه می‌گردد.

تولیدمثل طبیعی: بذر و پراکنش

پس از گل‌دهی، میوه‌های کوچک و گوشتی تشکیل می‌شوند و بذرها درون آن‌ها قرار دارند. پرندگان با خوردن میوه و دفع بذر، مهم‌ترین عامل پراکنش طبیعی هستند و این موضوع می‌تواند به خودرویی شدن گیاه در محیط کمک کند. بذرها معمولاً پس از رسیدگی کامل میوه جوانه می‌زنند و جوانه‌زنی با گرما و رطوبت یکنواخت بهتر می‌شود.

تکثیر خانگی و باغی: قلمه ساقه (روش اصلی)

رایج‌ترین روش تکثیر در خانه، قلمه‌گیری از ساقه‌های نیمه‌خشبی یا جوان است. قلمه‌ها با چند گره، پس از حذف برگ‌های اضافی، در بستر سبک و زهکش‌دار (مانند ترکیب پرلیت و پیت/کوکوپیت) قرار می‌گیرند. ثبات رطوبت بدون غرقابی شدن و نور زیادِ غیرمستقیم، کلید ریشه‌دهی موفق است. استفاده از هورمون ریشه‌زا می‌تواند درصد موفقیت را افزایش دهد.

تکثیر از بذر در کشت زینتی

برای تکثیر بذری، بذر از میوه‌های کاملاً رسیده جدا و پس از پاک‌سازی کشت می‌شود. تکثیر بذری ممکن است باعث تنوع در رنگ گل و ویژگی‌های گیاهچه‌ها شود، بنابراین برای حفظ دقیق خصوصیات رقم‌های زینتی، قلمه ترجیح داده می‌شود.

خوابانیدن (Layering) در فضای باز

در باغ، می‌توان شاخه‌های انعطاف‌پذیر را خم کرده و بخشی از ساقه را زیر خاک ثابت نمود تا ریشه تشکیل شود. پس از ریشه‌دهی، شاخه از گیاه مادری جدا و منتقل می‌شود؛ روشی کم‌هزینه و مناسب برای تکثیر محدود.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

عصاره متانولی Lantana camara برگ نشان داده شده التیام زخم های معده و همچنین جلوگیری از توسعه زخم اثنی عشر در موش است. عصاره برگ تازه ، ضد باکتری و به طور سنتی در برزیل به عنوان تب بر ، ضد نفخ و در درمان سیستم تنفسی استفاده می شود.

عوارض جانبی - هشدار

در بعضی موارد مسمومیت و بیماری حیوانات پس از مصرف این گیاه گزارش شده است. شاخ و برگ آن دارای سمیت کبدی است و حساسیت به آن در حیوانات علف خوار مانند گوسفند ، بز ، گاو و اسب بیشتر است.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس شاه‌پسندِ درختی و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره شاه‌پسند - شاه پسند و جنس های آن