راهنمای نگهداری و پرورش گیاهان زینتی - گل شاهپسند

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گیاهان زینتی - گل شاهپسند
گل شاهپسند (*Lantana* spp.، غالباً *L. camara*) یک درختچه زینتیِ گرمادوست است که در دمای حدود ۱۸ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد بهترین رشد را دارد و به سرما و یخبندان حساس است. در رطوبت متوسط عملکرد مطلوبی نشان می‌دهد و پس از استقرار تا حدی به خشکی مقاوم است. نور کامل آفتاب تا نیم‌سایه را می‌پسندد و در آفتابِ مستقیم گلدهی بیشتری دارد. خاستگاه آن عمدتاً نواحی گرمسیری قاره آمریکا (به‌ویژه آمریکای مرکزی و جنوبی) است و در زیستگاه‌های باز، حاشیه جنگل‌ها و زمین‌های به‌هم‌خورده به‌خوبی گسترش می‌یابد. از نظر ظاهری دارای ساقه‌های نیمه‌چوبی، برگ‌های متقابل، بیضوی و زبر (اغلب معطر) با لبه دندانه‌دار است و گل‌ها به‌صورت خوشه‌های کروی/چتری ظاهر می‌شوند که معمولاً با تغییر سن، رنگشان از زرد/نارنجی به صورتی/قرمز تغییر می‌کند؛ میوه‌ها کوچک و تیره‌رنگ‌اند. نام رایج در ایران «گل شاهپسند» و در جهان بیشتر «Lantana» یا «Common lantana» است. این گیاه به‌دلیل برخی ترکیبات ثانویه در منابع گیاه‌پزشکی/دارویی نیز مطرح شده است، هرچند کاربردهای آن باید با احتیاط و بر پایه منابع معتبر بررسی شود.

Nargil_Lantana
نام علمي
Lantana
نام لاتين
Lantana
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

شاه‌پسند درختی تیره‌ای از گیاهان گلدار همیشه‌سبز، از راسته لب‌گلی‌ها (Lamiales) و تیره شاه‌پسندیان (Verbenaceae) است که دارای ۱۵۰ گونه می‌باشد

ساقه‌های آن خاردار و برگهایش تخم مرغی و موج دار است و میوه‌های آن سمی هستند

میوه‌ها و گل‌های آن حشرات و پرندگان را به خود جذب می‌کند

بعضی گونه های آن عبارتند از : شاه‌پسند درختچه‌ای (Lantana camara) شاه‌پسند زمین‌کِش (Lantana montevidensis) شاه‌پسند ریزچین (Lantana rugulosa) شاه‌پسند زیرفون‌برگ (Lantana tiliifolia) شاه‌پسند سه‌برگچه (Lantana trifolia)

گل شاهپسند

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه گل شاهپسند
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  گل شاهپسند
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  گل شاهپسند
25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  گل شاهپسند
خاک معمولی باغچه

گل‌های آن قرمز-نارنجی و دورنگ هستند.

گونه های معروف این گیاه به صورت درخچه های بزرگ بوده که ارتفاعشان به بیش از 4 متر هم میرسد

بعضی از انواع به صورت رونده بوده و بعضی گونه ها ارتفاع کوتاهی داشته و قابلیت نگه داری در گلدان را دارند

گل های این گیاه به صورت دسته ای بوده و حتی تنوع رنگی بر روی یک دسته نیز دیده می شود

این گیاه جنبه ی تزئینی داشته و گل ها بی بو هستند

برگ ها زبر و سوزنی مانند است و ممکن است که در پوست ایجاد حساسیت کند

رشد گیاه سریع است و در شرایط مساعد از اوایل بهار تا اواخر پاییز گل می دهد

گل های این گیاه دارای رنگ ماورای بنفش هستند که پروانه های و انواعی از مگس ها را به سوی خود جلب می کنند و منبعی از شهد را در اختیار آنها قرار می دهد . اگر از این گیاه در منزل استفاده کنید , به زودی شاهد رفت و آمد پروانه ها به این گل خواهید بود

Lantana

شرایط محیط رشد

بهتر است که این گیاه در مکانی کاشته شود که جمع کردن برگ ها و گل های ریخته شده آن راحت باشد و برای کنترل رشد این گیاه بهتر است که آنرا هرس نکنید و تنها در بهار یا تابستان , ساقه های خشکیده را جدا کنید

به نور كامل آفتاب تا نور غير مستقيم نيازمند است

Lantana

مقابله به آفات گل شاهپسند

آفات رایج

شته، مگس سفید، کنه تارتن و شپشک آردآلود آفات رایج شاهپسندند. نشانه‌ها: پیچیدگی و زردی برگ، تارهای نازک، عسلک و کپک دوده‌ای. کنترل: شست‌وشوی برگ با آب پرفشار، هرس بخش‌های آلوده، کارت زرد و رهاسازی کفشدوزک. سپس صابون حشره‌کش یا روغن نیم در عصر؛ در طغیان، حشره‌کش سیستمی با تناوب گروه‌ها و رعایت زمان برای حفاظت از گرده‌افشان‌ها. نخست روش‌های غیرشیمیایی را به‌کار گیرید؛ سم آخرین انتخاب است.

بیماری‌ها

سفیدک سطحی در رطوبت بالا و تهویهٔ ضعیف رخ می‌دهد؛ لکه‌برگ قارچی و پوسیدگی ریشه از آبیاری زیاد نیز رایج‌اند. مدیریت: بهبود گردش هوا، آبیاری پای ریشه در صبح، پرهیز از خیس‌کردن برگ، حذف اندام‌های بیمار. برای سفیدک از مس یا گوگرد و برای ریشه از بیوکنترل‌هایی مانند Bacillus subtilis/Trichoderma بهره ببرید. زهکشی مناسب بهترین سپر برابر پوسیدگی ریشه است.

پیشگیری و مدیریت

پیشگیری کلیدی است: قرنطینهٔ گیاهان جدید، ضدعفونی ابزار، تغذیهٔ متعادل، نور کافی و کاهش تراکم. پایش هفتگی زیر برگ‌ها و ثبت مشاهدات را فراموش نکنید. مدیریت تلفیقی آفات پایدارترین راه برای سلامت شاهپسند است.

گل شاهپسند

نحوه تکثیر گل شاهپسند

تکثیر آن از طرق قلمه زدن شاخه هاي جوان ونيز از طريق بذر صورت ميگيرد

تولیدمثل در طبیعت

شاهپسند (Lantana camara) هم از طریق بذر و هم به‌صورت رویشی تکثیر می‌شود. گرده‌افشانی عمدتاً توسط پروانه‌ها و زنبورها انجام می‌شود و پراکنش بذرها به‌وسیله پرندگان صورت می‌گیرد. شاخه‌های رونده گاهی با تماس با خاک ریشه‌دار می‌شوند (خوابانیدن طبیعی) و به گسترش رویشی کمک می‌کنند. بذرها سخت‌جوانه‌زن هستند و در خاک‌های گرم و زهکش‌دار بهترین سبز را دارند.

روش‌های تکثیر در خانه

قلمه نیمه‌خشبی سریع‌ترین و مطمئن‌ترین روش تکثیر شاهپسند است. قلمه‌های ۸–۱۰ سانتی‌متری از رشد فصل گرم بگیرید، برگ‌های پایینی را حذف کنید، انتها را به هورمون ریشه‌زا آغشته کرده و در بستر سبکِ مرطوب (پرلیت+پیت یا کوکوپیت) بکارید. دمای ۲۲–۲۶ درجه، نور فیلترشده و رطوبت بالا یا کاور شفاف، ریشه‌دهی طی ۲–۴ هفته را تسهیل می‌کند.

تکثیر بذری ممکن است اما به‌دلیل ناهمگنی ژنتیکی، رنگ و عادت رشد تکرار نمی‌شود. بذرها را ۲۴ ساعت بخیسانید و سپس به‌صورت سطحی در ۲۰–۲۵ درجه بکارید؛ جوانه‌زنی ۳–۶ هفته طول می‌کشد. برای جلوگیری از پراکنش ناخواسته در باغ، گل‌های پژمرده و میوه‌ها را به‌موقع حذف کنید.

عوارض جانبی - هشدار

بر روی ساقه برخی گونه های شاه پسند تیغ های ریز و کوچک وجود دارد و بهتر است که به این گیاه دست زده نشود


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس شاه‌پسندِ درختی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره شاه‌پسند - شاه پسند و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.45 از ۵، بر اساس 482 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

فرشاد 1390/10/16
لطفا تکثیر شاهپسند درختی را به روش قلمه زدن توضیح بفرمایید
و در چه فصلی بهتر صورت میگیرد؟
الیاس طالبی 1392/09/13
سلام توضیحات کاملی در مورد روش قلمه زدن گل ها علی الخصوص شاهپسند می خواستم از جمله اندازه قلمه دما خاک و...
فرامرز مطلق 1392/06/11
با سلام خسته نباشید یک گلدان شاه پسند خوب و سرحال در حیاط خلوت دارم رشدش زیاد شده و به طرف بالا میرود البته همیشه گل دارد و برگهای سبز و درشتی دارد آب و نور هم خوب دارد سوال : 1- اآیا همین روش نگهداری صحیخ است 2- آیا شاخهای بلندش را برای نشکستن جلوی باد با نخ ببندم یا آزاد باشد 3- آیا میشود قلمه زد 4- چطور و چه روش قلمه بزنم **** باسپاس و تشکر ****
حنیف 1391/05/22
برای تکثیر شاه پسند چگونه باید عمل کرد . لطفا راهنمایی کنید.
هانيه غلامي 1394/01/18
با سلام، حدود يك ماه پيش مقداري بذر گل شاهپسند را در گلداني كاشتم، از حدود ١٥ روز پيش بذرها شروع به جوانه زدن كردند.
امروز صبح به صورت يكباره يكي از جوانه ها به صورت زيادي پژمرده شده است! و دو تاي ديگر هم خم شده اند.
نمي دانم بايد چيكار كنم تا دوباره به حالت اول برگردند ... لطفا راهنمايي كنيد.
روزي دوبار (صبح و شب) به گلدان آب ميدهم
گلدان درست مقابل پنجره و در معرض نور مستقيم آفتاب است

ثبت پرسش یا نظر جدید