۱۴۰۴ ششم دی

شاه‌پسند درختی (کرت میرتل)

این گیاه با نام علمی Lagerstroemia indic و نام مرسوم (Crape Myrtle) که به فارسي شاه‌پسند درختی (کرت میرتل) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Lythraceae بومي بومی شرق و جنوب‌شرق آسیا؛ به‌ویژه چین، کره و ژاپن، و به‌طور طبیعی در مناطق گرم و معتدل با تابستان‌های گرم رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی تا شنی با زهکشی خوب؛ نسبتاً سازگار با انواع خاک؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7.5

دانستنیهای علمی

خانواده و رده‌بندی گیاهشناسی

گونه Lagerstroemia indica که در فارسی با نام شاه‌پسند درختی یا «کِرِپ میرتل» شناخته می‌شود، به خانواده Lythraceae تعلق دارد. این خانواده شامل گیاهان علفی، درختچه‌ها و درختان زینتی و گاهی باتلاقی است که اغلب در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری جهان گسترده‌اند. جنس Lagerstroemia دارای چندین گونه درختی و درختچه‌ای است که بیشتر به دلیل گل‌آذین‌های خوشه‌ای و رنگی کشت می‌شوند.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

زادگاه اصلی Lagerstroemia indica شرق آسیا، به‌ویژه چین، کره و ژاپن گزارش شده است. از آنجا این گونه در قرون اخیر به دیگر نقاط آسیا، سپس اروپا، آمریکا و استرالیا معرفی شده است. امروزه به‌عنوان یک درختچه یا درخت زینتی مهم در بیشتر مناطق با اقلیم گرم‌معتدل تا نیمه‌گرمسیری کشت می‌شود و در فضای سبز شهری، باغ‌ها و پارک‌ها حضور گسترده‌ای دارد.

زیستگاه طبیعی و شرایط رویش

در زیستگاه بومی، شاه‌پسند درختی معمولاً در حاشیه جنگل‌های گرم‌معتدل، حاشیه رودخانه‌ها، باغ‌های روستایی و مناطق نیمه‌روشن می‌روید. این گونه به نور کامل و تابستان‌های گرم سازگار بوده و نسبتاً به خشکی مقاوم است، اما در خاک‌های عمیق و نسبتاً مرطوب بهترین رشد را دارد. حضور آن در مناطق شهری نشان‌دهنده توان سازگاری با آلودگی هوا و تنش‌های محیطی متوسط است.

تاریخچه کشف و کاربردهای اولیه

نام جنس Lagerstroemia به افتخار Magnus von Lagerström، تاجر و گیاه‌شناس سوئدی قرن هجدهم، توسط کارل لینه انتخاب شد. Lagerstroemia indica در دوره‌های استعماری به سرعت از شرق آسیا به باغ‌های سلطنتی اروپا راه یافت و به‌عنوان یک درختچه گلدار تابستانه معرفی شد. در برخی متون کهن چینی و کره‌ای به استفاده آیینی و زینتی آن اشاره شده است، اما شهرت جهانی آن عمدتاً مدیون ارزش زینتی، دوام گلدهی و تنوع رنگ‌های حاصل از برنامه‌های اصلاح نژادی در قرن نوزدهم و بیستم است.

خصوصیات - معرفی

ساقه و فرم رشد شاه‌پسند درختی

ساقه‌های Lagerstroemia indica خ woody و چندساله‌اند و به‌صورت بوته‌ای تا درختچه‌ای با ارتفاع معمولاً ۲ تا ۶ متر رشد می‌کنند. پوست ساقه نازک، پوسته‌پوسته و لایه‌لایه جدا می‌شود و با کنار رفتن لایه‌های قدیمی، تنه‌ای صاف با رنگ‌های کرم، خاکستری تا قهوه‌ای روشن نمایان می‌گردد. شاخه‌ها باریک، نسبتاً منعطف و اغلب در جوانی سبز تا قرمز متمایل به بنفش هستند و با افزایش سن قهوه‌ای می‌شوند. فرم کلی گیاه می‌تواند گلدانی، درختچه‌ای چندساقه یا تنه‌واحد کوتاه باشد و اغلب تاجی گسترده و باز ایجاد می‌کند.

برگ‌ها: شکل، اندازه و رنگ

برگ‌های شاه‌پسند درختی ساده، بدون بریدگی و عمدتاً بی‌کرک هستند. شکل برگ‌ها بیضوی تا تخم‌مرغی با طول حدود ۲ تا ۷ سانتی‌متر و حاشیه صاف است. برگ‌ها متقابل یا گاهی تقریباً چرخه‌ای روی ساقه قرار می‌گیرند و با دم‌برگ بسیار کوتاه متصل می‌شوند. رنگ برگ‌ها در فصل رشد سبز تیره تا سبز براق است و رگبرگ میانی در بسیاری از واریته‌ها کمی برجسته و مایل به قرمز دیده می‌شود. در پاییز، بسته به رقم، برگ‌ها می‌توانند به رنگ‌های زرد، نارنجی یا قرمز متمایل شوند و منظر زینتی چشمگیری ایجاد کنند.

گل‌ها: خوشه، رنگ و اندازه

گل‌های Lagerstroemia indica در خوشه‌های انتهایی بزرگ (پانیکول) تشکیل می‌شوند که طول آن‌ها معمولاً ۱۰ تا ۳۰ سانتی‌متر است. هر گل قطری حدود ۲ تا ۴ سانتی‌متر دارد و از ۶ گلبرگ چین‌خورده و موج‌دار تشکیل شده که ظاهری کاغذی و مجعد ایجاد می‌کنند. رنگ گل‌ها بسیار متنوع است: سفید، صورتی کم‌رنگ، صورتی پررنگ، ارغوانی، یاسی، قرمز و گاهی بنفش تیره. پرچم‌ها زرد یا زرد-نارنجی و در مرکز گل متراکم‌اند و تضاد رنگی زیبایی با گلبرگ‌ها دارند. دوره گل‌دهی معمولاً طولانی و از اواسط تابستان تا اوایل پاییز ادامه می‌یابد.

میوه و بذر

میوه شاه‌پسند درختی کپسولی کوچک، کروی تا تخم‌مرغی با قطر حدود ۰٫۵ تا ۱ سانتی‌متر است. در زمان نارس بودن سبز و در بلوغ قهوه‌ای تیره تا سیاه می‌شود و با شکاف‌دار شدن، بذرهای کوچک و بال‌دار را آزاد می‌کند. این میوه‌ها اغلب تا مدتی روی شاخه باقی می‌مانند و جلوه زمستانی ظریفی به گیاه می‌بخشند.

شرایط نگهداری شاه‌پسند درختی (کرت میرتل)

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی تا شنی با زهکشی خوب؛ نسبتاً سازگار با انواع خاک؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7.5

معرفی کلی شرایط محیطی شاه‌پسند درختی

شاه‌پسند درختی (Lagerstroemia indica) درختچه‌ای زینتی و مقاوم است که در صورت تأمین شرایط محیطی مناسب، گل‌دهی فراوان و طولانی خواهد داشت. شناخت دما، نور، رطوبت و خاک مناسب، مهم‌ترین عامل موفقیت در پرورش این گیاه است.

دما و تحمل سرما و گرما

شاه‌پسند درختی گیاهی گرمادوست است و در دمای حدود ۲۰ تا ۳۲ درجه سانتی‌گراد بهترین رشد را دارد. این گیاه کوتاه‌مدت سرما را تا حدود ۱۰- درجه سانتی‌گراد در حالت خزان تحمل می‌کند، اما یخ‌زدگی‌های مکرر و بادهای سرد می‌توانند به جوانه‌ها و شاخه‌های تازه آسیب بزنند. در مناطق سرد، کاشت در محل‌های آفتاب‌گیر و نسبتاً محافظت‌شده توصیه می‌شود.

نور مناسب و محل کاشت

شاه‌پسند درختی برای گل‌دهی مطلوب به آفتاب کامل نیاز دارد. حداقل ۶ ساعت نور مستقیم خورشید در روز توصیه می‌شود. در سایه یا نیم‌سایه، رشد رویشی ادامه می‌یابد اما تعداد و شدت گل‌ها به‌طور محسوسی کاهش می‌یابد. بهترین محل، حاشیه خیابان‌ها، باغچه‌های باز و فضای سبز بدون سایه درختان بلند است.

خاک، زهکشی و pH

این گیاه در بیشتر خاک‌های معمول باغچه‌ای رشد می‌کند، اما خاک لومی سبک با زهکشی خوب و مواد آلی متوسط، ایده‌آل است. خاک‌های سنگین و غرقاب، باعث پوسیدگی ریشه و کاهش گل‌دهی می‌شوند. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) مناسب است و در این شرایط جذب عناصر غذایی به‌خوبی انجام می‌گیرد.

آبیاری و رطوبت

آبیاری منظم در سال‌های اول استقرار ریشه بسیار مهم است. پس از استقرار، گیاه تا حدی به خشکی مقاوم است، اما آبیاری عمیق و منظم در فصل رشد، به‌ویژه در تابستان‌های گرم، موجب گل‌دهی بیشتر و شاخه‌زایی بهتر می‌شود. از آبیاری سطحی و مکرر که ریشه را به سطح خاک عادت می‌دهد پرهیز شود؛ بین دو آبیاری، سطح خاک کمی خشک شود تا از بیماری‌های قارچی جلوگیری گردد.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

درختچه توری درختچه توری ملکه

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

گیاه سیگار روتالا ایندیکا گل‌اشرفی مردابی درختچه توری ملکه

  محسن شهاب الدین