دانستنیهای علمی
جایگاه ردهبندی و خانواده
گیاه Cuphea ignea که در منابع گیاهشناسی گاه با نام پذیرفتهتر Cuphea llavea نیز گزارش میشود، از تیرهٔ Lythraceae (خانوادهٔ حنا/لیتره) است. این گونه در سردهٔ Cuphea قرار دارد؛ سردهای با تنوع بالا که به دلیل گلهای لولهای و شهددار در مطالعات گردهافشانی شناخته میشود.
منطقهٔ بومی و زیستگاه
خاستگاه طبیعی این گیاه عمدتاً مکزیک و بخشهایی از آمریکای مرکزی است. در زیستگاههای بومی، بیشتر در نواحی گرم تا نیمهگرمسیری، حاشیهٔ جنگلهای باز، بوتهزارها و دامنههای دارای زهکشی مناسب دیده میشود؛ جایی که نور کافی و خاک سبک به رشد پیوستهٔ آن کمک میکند.
تاریخچهٔ کشف و ورود به کشت
گسترش شناخت علمی Cuphea در چارچوب گیاهشناسی نوین، همزمان با کاوشهای فلوریستیک قارهٔ آمریکا در سدههای ۱۸ و ۱۹ میلادی شتاب گرفت. ویژگی شاخص گلهای دورنگ و لولهای سبب شد این گونه نسبتاً زود وارد باغهای گیاهشناسی و سپس کشت زینتی در مناطق گرمسیری و گلخانههای معتدل شود.
نامهای رایج محلی و جهانی
نام رایج جهانی آن Cigar plant و Cigarette plant است که به شباهت گل به سیگار/سیگار برگ اشاره دارد. در فارسی بیشتر با نام «گیاه سیگار» شناخته میشود و در برخی منابع باغبانی به صورت آوانویسی «کوپیا» نیز آمده است.
![گیاه سیگار]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
انواع مختلفی از خاک ها
|
"گیاه سیگار" یا "گل سیگار" یکی از گیاهان گلدار از جنس کوفه آ و خانواده ی لیتراسه است. این گیاه به صورت نیمه درختچه ای و همیشه سبز با شاخه های انبوه دیده می شود.
این گونه ها بومی مکزیک و غرب هند بوده.
گیاه سیگار، گل های کوچک لوله ای به شکل سیگار و به رنگ های قرمز تا نارنجی تولید می کند. هر گل دارای یک نوک برآمده با یک دیواره ای به رنگ سفید و دو گلبرگ کوچک به رنگ ارغوانی مایل به سیاه است. دلیل نامگذاری این گل ها به دلیل شباهت ظاهری زیاد آنها به سیگار است.
برگ ها کوچک، بیضی شکل و به رنگ سبز روشن می باشد. این برگ ها ساده و آرایش آنها به صورت متقابل تا نیمه متقابل است. برگ ها همیشه سبز و حاشیه ی برگ ها یکپارچه است.
میوه ها کشیده و دارای پوششی سخت یا خشک می باشند.
این گیاهان تا حدود 60 سانتیمتر ارتفاع رشد می کنند.
![cigar plant]()
شرایط محیط رشد
این گیاه در نواحی نیمه آفتاب – نیمه سایه رشد می کند.
می تواند در خاک های لومی، اسیدی، رسی و قلیایی پرورش یابد.
مقاومت آن در برابر خشکی خاک، متوسط است. ولی شوری خاک را نمی تواند تحمل کند.
فاصله کشت مناسب بین آنها حدود 36 تا 60 اینچ است.
خاک بستر کشت گیاه باید دارای قدرت نگهداری رطوبت مطلوب باشد.
![Cuphea ignea]()
مقابله به آفات گیاه سیگار
آفات رایج در Cuphea ignea و نشانهها
در گیاه سیگار، شایعترین آفات شامل شتهها، سفیدبالک و کنه تارتن دو لکهای هستند. شته و سفیدبالک با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگها، ضعف رشد و ترشح عسلک میشوند که زمینه را برای کپک دودهای فراهم میکند. کنهها معمولاً با لکههای ریز زرد، کدر شدن برگ و تارهای نازک در پشت برگ شناخته میشوند. بازرسی منظم پشت برگها و نوک شاخهها کلید تشخیص زودهنگام است.
بیماریهای مهم و عوامل ایجادکننده
مهمترین بیماریها پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف) و لکهبرگیهای قارچی هستند. در پوسیدگی ریشه، گیاه پژمرده میشود و ریشهها قهوهای و نرم میگردند. لکهبرگی با لکههای قهوهای یا خاکستری و گاه هاله زرد همراه است. رطوبت بالا و تهویه ضعیف، شدت بیماری را افزایش میدهد.
روشهای پیشگیری و کنترل
برای کنترل آفات، ابتدا شستوشوی گیاه با آب و حذف برگهای آلوده انجام شود و سپس از صابون حشرهکش یا روغن نیم بهصورت تکراری استفاده گردد. در طغیان کنه، افزایش رطوبت محیط و کاربرد کنهکشهای مجاز بهصورت هدفمند مؤثر است. برای بیماریها، آبیاری را تنظیم کنید، از خاک سبک با زهکشی مناسب بهره ببرید و بین دو آبیاری اجازه دهید سطح خاک کمی خشک شود. در لکهبرگی، حذف برگهای بیمار و در صورت نیاز استفاده از قارچکشهای مسی یا حفاظتی توصیه میشود. بهداشت ابزار و قرنطینه گیاهان جدید، از انتقال آلودگی جلوگیری میکند.
![گیاه سیگار]()
نحوه تکثیر گیاه سیگار
تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها صورت می گیرد.
برای تکثیر بذری، بذرهای رسیده را روی بستر سبک (مانند ترکیب پیت/کوکوپیت با پرلیت) بپاشید و لایه بسیار نازکی از بستر روی آن بدهید. گرما، رطوبت یکنواخت و نور زیادِ غیرمستقیم به جوانهزنی کمک میکند. آبیاری باید به صورت مهپاشی یا از زیر انجام شود تا بذرها جابهجا نشوند.
رایجترین و سریعترین روش، قلمه ساقه نیمهخشبی است. قلمه 8 تا 12 سانتیمتری را زیر یک گره ببرید، برگهای پایینی را حذف کنید و در بستر سبک و مرطوب قرار دهید. پوشش پلاستیکی شفاف برای حفظ رطوبت و دمای ملایم ریشهزایی را تسریع میکند؛ سپس بهتدریج به هوای آزاد عادت داده شود.