۱۴۰۴ ششم دی

هورتانسیا برگ‌بلوطي

این گیاه با نام علمی Hydrangea quercifoli و نام مرسوم (Oakleaf Hydrangea) که به فارسي هورتانسیا برگ‌بلوطي ناميده ميشود، گياهي از خانواده Hydrangeaceae بومي بومی جنوب‌شرقی ایالات متحده آمریکا، به‌ویژه در جنگل‌های مرطوب و دامنه‌های سایه‌دار مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی بدون غرقابی، با pH اسیدی تا کمی اسیدی (حدود 5 تا 6.5)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی گیاهشناسی

هورتانسیا برگ‌بلوطی با نام علمی Hydrangea quercifolia از خانواده آسترانژیاها (Hydrangeaceae) است. جنس Hydrangea شامل ده‌ها گونه زینتی برگی و گلدار است که در باغبانی اهمیت بالایی دارند. هورتانسیاها به دلیل ساختار ویژه گل‌آذین و تنوع ریخت‌شناسی، در مطالعات رده‌بندی و فرگشتی گیاهان زینتی نمونه‌ای الگو به شمار می‌روند.

منطقه بومی و پراکنش

زادگاه طبیعی H. quercifolia در جنوب شرقی ایالات متحده آمریکا، به‌ویژه ایالت‌های آلاباما، جورجیا، می‌سیسیپی و تنسی است. این گونه در شیب‌های جنگلی، حاشیه溪ها و دره‌های نیمه‌سایه رشد می‌کند و اغلب در خاک‌های اسیدی تا کمی خنثی دیده می‌شود. وابستگی این گیاه به اقلیم گرم‌مرطوب و زمستان‌های ملایم، عامل اصلی محدودیت پراکنش طبیعی آن است.

زیستگاه و بوم‌شناسی

در زیستگاه طبیعی، هورتانسیا برگ‌بلوطی بخشی از لایه زیرین جنگل‌های برگریز است و با درختان بلوط، مگنولیا و گونه‌های ارغوان همزیستی دارد. ساختار بوته‌ای متراکم و برگ‌های پهن آن، پوشش و ریزاقلیم مرطوبی برای بذر علف‌ها و بی‌مهرگان کوچک ایجاد می‌کند. گل‌های بارز و معطر آن منبع شهد برای حشرات گرده‌افشان هستند و در پاییز، میوه‌های خشک و بذرها به کمک گرانش و جریان آب پراکنده می‌شوند.

ویژگی‌های ریخت‌شناسی و تاریخچه کشف

برگ‌های بزرگ، عمیقاً لوب‌دار و شبیه بلوط، مشخصه اصلی این گونه است؛ از این رو صفت گونه‌ای quercifolia از واژه لاتین Quercus (بلوط) گرفته شده است. گل‌آذین‌های دیهیم‌شکل مخروطی، ابتدا سفید و سپس کرم تا صورتی متمایل می‌شوند. این گونه در اوایل قرن نوزدهم توسط گیاه‌شناسان آمریکایی توصیف و به‌سرعت وارد باغ‌های نمایشی اروپا شد و امروز یکی از گونه‌های مرجع در به‌نژادی هورتانسیا محسوب می‌شود.

خصوصیات - معرفی

ریخت‌شناسی کلی هورتانسیا برگ‌بلوطی

هورتانسیا برگ‌بلوطی (Hydrangea quercifolia) درختچه‌ای خزان‌کننده با قامت میان‌قد است که معمولاً ۱ تا ۲ متر ارتفاع می‌گیرد. فرم بوته گسترده و نسبتاً باز است و شاخه‌ها به‌صورت نیمه‌قوسی از مرکز بوته خارج می‌شوند. با گذشت زمان، پایه‌های مسن تنه‌مانند شده و ساختاری لایه‌لایه و پُرحجم ایجاد می‌کنند.

ساقه و پوست تنه

ساقه‌های جوان سبز تا سبز مایل به قهوه‌ای بوده و با کرک‌های نرم پوشیده می‌شوند. با افزایش سن، پوست ساقه پوسته‌پوسته و ترک‌خورده می‌شود و رنگی قهوه‌ای تا خاکستری پیدا می‌کند که ارزش زینتی زمستانی دارد. ضخامت ساقه‌ها متوسط است و توانایی نگهداری خوشه‌های گل نسبتاً سنگین را دارند، هرچند گاهی کمی خم می‌شوند.

برگ‌ها: شکل، بافت و رنگ

برگ‌ها درشت، ساده و عمیقاً لوب‌دار هستند و شباهت شاخصی به برگ بلوط دارند. طول برگ معمولاً ۸ تا ۲۰ سانتی‌متر است و حاشیه‌ها دندانه‌دار تا ارّه‌ای می‌باشند. سطح فوقانی برگ سبز تیره و کمی زبر و سطح زیرین سبز روشن‌تر و اغلب کرک‌دار است. در پاییز، برگ‌ها به رنگ‌های قرمز، بنفش، زرشکی و گاه برنزی درخشان در می‌آیند که یکی از مهم‌ترین جذابیت‌های این گونه است.

گل‌آذین‌ها و گل‌ها

گل‌آذین‌ها خوشه‌ای-هرمی (پانیکولی) و کشیده هستند و طول آن‌ها می‌تواند به ۱۵ تا ۳۰ سانتی‌متر برسد. ابتدا رنگ گل‌ها سفید خالص است و به‌تدریج به کرم، صورتی مایل به کمرنگ یا گاهی مایل به قرمز تغییر می‌یابد. گل‌های کناری معمولاً درشت‌تر و تزئینی‌تر (استریل) بوده و گل‌های ریزتر و حاصل‌خیز در مرکز خوشه قرار می‌گیرند. این تضاد اندازه و آرایش، ظاهری پُرحجم و چندلایه به خوشه‌های گل می‌بخشد.

میوه و سایر ویژگی‌ها

میوه‌ها کپسولی کوچک و چنددانه‌ای هستند که ارزش زینتی محدودی دارند و اغلب زیر گل‌آذین خشک‌شده پنهان می‌مانند. حتی پس از خشک شدن، خوشه‌های گل روی بوته باقی مانده و جلوه بافتی جذابی در فصول سرد ایجاد می‌کنند.

شرایط نگهداری هورتانسیا برگ‌بلوطي

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی بدون غرقابی، با pH اسیدی تا کمی اسیدی (حدود 5 تا 6.5)

معرفی کلی شرایط رشد هورتانسیا برگ‌بلوطی

هورتانسیا برگ‌بلوطی (Hydrangea quercifolia) گیاهی زینتی نیمه‌سایه‌پسند است که برای رشد پایدار به محیطی خنک تا معتدل، خاک مرطوب اما با زهکش مناسب و رطوبت هوای نسبتاً بالا نیاز دارد. این گیاه برای حفظ شادابی برگ‌های پهن و خوشه‌گل‌های درشت خود، به شرایط نسبتاً ثابت و بدون تنش محیطی وابسته است.

نور مناسب

نور فیلترشده و نیم‌سایه بهترین وضعیت نوری برای هورتانسیا برگ‌بلوطی است. در اقلیم‌های گرم، قرار دادن گیاه در جایی با آفتاب صبحگاهی ملایم و سایه بعدازظهر توصیه می‌شود. تابش مستقیم و شدید ظهر تابستان می‌تواند سبب سوختگی حاشیه برگ‌ها و کاهش کیفیت گلدهی شود، در حالی‌که سایه‌ی کامل، تعداد و رنگ گل‌ها را کاهش می‌دهد.

دما و رطوبت

بازه دمایی مناسب برای این گیاه حدود ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد است. نوسانات شدید دمایی، سرمای دیررس بهاره و گرمای بالای ۳۰ درجه می‌تواند رشد را مختل کند. رطوبت نسبی متوسط تا بالا (حدود ۵۰–۷۰٪) به‌ویژه در دوره رشد فعال و گلدهی مفید است. در مناطق خشک، مه‌پاشی ملایم صبحگاهی یا استفاده از مالچ به حفظ رطوبت کمک می‌کند.

خاک و آبیاری

بهترین بستر، خاکی نیمه‌اسیدی تا خنثی، غنی از مواد آلی، با زهکش خوب و درعین‌حال توان نگه‌داشت رطوبت است. ترکیبی از خاک باغچه سبک، خاک برگ پوسیده و کمی پیت‌ماس یا کمپوست مناسب خواهد بود. آبیاری باید منظم و عمیق باشد؛ خاک نباید کاملاً خشک شود، اما ماندابی شدن نیز موجب پوسیدگی ریشه می‌گردد. استفاده از مالچ آلی روی سطح خاک علاوه بر تثبیت رطوبت، دمای ریشه را نیز متعادل نگه می‌دارد.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

هورتانسیا خوشه‌ای هورتانسیا درختی (هیدرانژیا درختی)

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

نرگس درختی هورتانسیا خوشه‌ای یاس درختی / یاس شیروانی هورتانسیا یا ادریسی

  محسن شهاب الدین