مانگابا

دانستنیهای علمی

خصوصیات - معرفی

شرایط نگهداری مانگابا

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری خاک مورد نياز خاک های اسیدی

اقلیم و دما

مانگابا (Hancornia speciosa) بومی نواحی گرمسیری و نیمه‌گرمسیری برزیل است و در اقلیم‌های گرم با فصل خشک عملکرد خوبی دارد. بازه دمایی مناسب معمولاً حدود 20 تا 32 درجه سانتی‌گراد است و رشد در دماهای پایین کند می‌شود. این گیاه به یخبندان حساس است و دمای نزدیک صفر می‌تواند به شاخه‌ها و نهال آسیب جدی وارد کند.

نور و تابش

آفتاب کامل برای رشد رویشی و گلدهی/میوه‌دهی مطلوب ضروری است. در سایه‌روشن یا سایه سنگین، تاج‌پوشش متراکم اما گلدهی کاهش می‌یابد. در مناطق بسیار گرم، وجود جریان هوا و مدیریت تنش گرمایی (مانند مالچ) به حفظ تعادل آبی کمک می‌کند.

رطوبت و نیاز آبی

مانگابا به دوره‌های خشکی سازگار است، اما برای استقرار نهال و در سال‌های ابتدایی به آبیاری منظم نیاز دارد. پس از استقرار، آبیاری تکمیلی در دوره‌های کم‌بارش به بهبود رشد و کیفیت میوه کمک می‌کند. رطوبت نسبی متوسط تا نسبتاً بالا قابل تحمل است، ولی ماندابی و رطوبت دائمی خاک موجب کاهش رشد و افزایش خطر پوسیدگی ریشه می‌شود.

خاک، زهکشی و pH

خاک‌های سبک تا متوسط (شنی-لوم تا لوم) با زهکشی عالی بهترین گزینه‌اند. این گونه در خاک‌های کم‌حاصل نیز می‌تواند رشد کند، اما افزودن ماده آلی باعث بهبود نگهداری آب و تغذیه می‌شود. دامنه pH اسیدی تا نزدیک خنثی مناسب است و خاک‌های سنگین رسی و فشرده به دلیل تهویه ضعیف توصیه نمی‌شوند.

باد و مکان کاشت

محل کاشت باید آفتابی و دارای گردش هوای مناسب باشد. بادهای شدید می‌توانند به شاخه‌های شکننده و گل‌ها آسیب بزنند؛ استفاده از بادشکن در مناطق بادخیز مفید است.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

مقابله به آفات مانگابا

آفات رایج مانگابا (Hancornia speciosa)

در مانگابا، شپشک‌ها (به‌ویژه شپشک‌های آردآلود و سپردار) و شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی باعث زردی برگ، ضعف رشد و ترشح عسلک می‌شوند که به دوده (کپک سیاه) می‌انجامد. پایش منظم پشت برگ‌ها و سرشاخه‌های جوان، کلید تشخیص زودهنگام است. مدیریت شامل هرس شاخه‌های آلوده، شست‌وشوی شاخساره با آب، استفاده از صابون‌های حشره‌کش یا روغن‌های معدنی/نیم (Neem) در جمعیت‌های پایین، و حفظ دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌هاست.

لاروهای برگ‌خوار و برخی سوسک‌ها نیز می‌توانند برگ‌ها را سوراخ کرده و فتوسنتز را کاهش دهند. جمع‌آوری دستی در باغ‌های کوچک، نصب تله نوری/فرومونی در صورت دسترسی، و در طغیان‌ها کاربرد هدفمند حشره‌کش‌های کم‌خطر (با رعایت برچسب) توصیه می‌شود.

بیماری‌ها و اختلالات مهم

لکه‌برگی‌های قارچی و پوسیدگی‌های طوقه و ریشه (اغلب در خاک‌های سنگین و آب‌مانده) از مشکلات اصلی‌اند. بهبود زهکشی و اجتناب از آبیاری بیش از حد، مؤثرترین راه پیشگیری است. حذف برگ‌های آلوده، ضدعفونی ابزار هرس، افزایش فاصله کاشت برای گردش هوا، و مصرف قارچ‌کش‌های مسی یا سیستمیکِ مجاز در برنامه‌های تناوبی می‌تواند شدت بیماری را کاهش دهد.

برای کاهش خسارت کلی، تغذیه متعادل (پرهیز از نیتروژن بالا)، مدیریت علف‌های هرز و استقرار نهال‌های سالم و گواهی‌شده توصیه می‌شود.

نحوه تکثیر مانگابا