همانتوس کاترینه

دانستنیهای علمی

این گیاه پیازدار از جنس Haemanthus در خانواده ی سوسن ها بومی یمن و مناطق استوایی آفریقا و جنوب آفریقا است. برگ ها در دو ردیف و به صورت متقابل قرار می گیرند.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 28 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز بسیار مرطوب با زهکشی بالا

برگ ها بیضی شکل و کشیده هستند و رنگ سبز روشن دارند. گل آذین به شکل یک توپ بزرگ قرمز رنگ هستند. گل ها بسیار ظریف و لوله ای شکل و با گلبرگ های کشیده هستند. رنگ آن ها قرمز روشن است و از دور شبیه یک قطره ی خون پراکنده شده دیده می شود به این دلیل به آن سوسن خونین هم می گویند. در روی گل آذین گرد آن حدود 200 گل ایجاد می شود. گل ها در تابستان باز می شوند.

این گیاه بسیار چشم گیر و زیباست و پروانه ها و مرغ های مگسخوار را به خود جلب می کند.

شرایط محیط رشد

دوره ی زندگی این گیاه بین 1 تا 3 سال است. این گیاه به هیچ عنوان تحمل خشکی و سرما را ندارد و بومی مناطق گرمسیر و استوایی است. آفت و یا بیماری خاصی ندارد. محیط های آفتابی و نیمه سایه را دوست دارد.

خاک باید زهکشی بالایی داشته باشد در غیر اینصورت پیاز آن پلاسیده می شود. برخی از قسمت های آن خواص دارویی دارد اما نباید به طور خودسرانه مصرف شود و مصرف آن در زنان باردار غدقن است.

مقابله به آفات همانتوس کاترینه

آفات رایج

در Haemanthus katherinae آفات مکنده مانند شپشک آردآلود، شپشک سپردار و کنه تارتن شایع‌اند و با زردی، لکه‌های کم‌رنگ، پیچیدگی برگ و ترشحات چسبناک (عسلک) همراه می‌شوند. برای کنترل، ابتدا گیاه را قرنطینه کرده و سطح برگ و طوقه را با پنبه آغشته به الکل 70٪ پاک کنید، سپس با صابون حشره‌کش یا روغن ولک هر 7–10 روز تکرار کنید. در آلودگی شدید، استفاده هدفمند از حشره‌کش سیستمیک طبق برچسب و با تهویه مناسب توصیه می‌شود.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

پوسیدگی پیاز و طوقه (اغلب ناشی از قارچ‌های خاکزاد) مهم‌ترین بیماری است و با نرم‌شدن پیاز، بوی نامطبوع و پژمردگی ناگهانی بروز می‌کند؛ آبیاری بیش از حد و خاک سنگین عامل اصلی است. بخش‌های آلوده را حذف کرده، پیاز را خشک و ضدعفونی کنید و در بستر بسیار سبک با زهکشی بالا بکارید؛ در صورت نیاز از قارچ‌کش مناسب طبق دستور استفاده شود. لکه‌برگی نیز با افزایش رطوبت و خیس‌ماندن برگ تشدید می‌شود؛ آبیاری را به خاک محدود کرده و گردش هوا را بالا ببرید.

پیشگیری و مدیریت پایدار

کلید موفقیت، پیشگیری است: آبیاری پس از خشک‌شدن سطح خاک، گلدانِ دارای سوراخ زهکش، ضدعفونی ابزار، حذف برگ‌های آلوده و پایش هفتگی پشت برگ‌ها. برای جلوگیری از بازگشت آفات، گیاهان جدید را 2 هفته قرنطینه کنید.

نحوه تکثیر همانتوس کاترینه

برای تکثیر آن بایستی پیاز ها را کشت داد.

تولیدمثل هِمانتوس کاترینه در طبیعت

هِمانتوس کاترینه (Haemanthus katherinae) در زیستگاه‌های طبیعی خود عمدتاً از طریق تولید بذر پس از گرده‌افشانی تکثیر می‌شود. گل‌آذین چتری آن با جلب حشرات گرده‌افشان، انتقال گرده را ممکن می‌کند و سپس میوه‌ها تشکیل شده و بذرها در فصل مناسب پراکنده می‌شوند. در کنار تکثیر جنسی، این گیاه به‌صورت طبیعی با تقسیم پیاز و تشکیل پاجوش نیز گسترش می‌یابد؛ پیازهای جانبی در مجاورت پیاز مادری رشد کرده و به تدریج به بوته‌های مستقل تبدیل می‌شوند.

روش‌های تکثیر در خانه

مطمئن‌ترین روش خانگی، تقسیم پیاز و جدا کردن پاجوش‌ها است. در پایان دوره استراحت یا آغاز رشد، گیاه را از گلدان خارج کنید، پیازچه‌های دارای ریشه را جدا کرده و در بستر سبک و زهکش‌دار (مثل ترکیب کوکوپیت/پیت با پرلیت) بکارید. آبیاری را کم و تدریجی شروع کنید تا از پوسیدگی پیاز جلوگیری شود.

تکثیر از بذر نیز ممکن است، اما کندتر است. بذرهای تازه را سطحی در بستر استریل و مرطوب بپاشید، دمای ملایم و نور غیرمستقیم فراهم کنید و رطوبت را یکنواخت نگه دارید؛ جوانه‌ها ممکن است چند هفته تا چند ماه زمان ببرند و رسیدن به اندازه گلدهی چند سال طول می‌کشد.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس سوسنِ خونی و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نرگسیان و جنس های آن