لیلکی ایرانی

دانستنیهای علمی

لیلکی ایرانی یک گونه از جنس Gleditsia . بومی غرب آسیا، در آذربایجان و شمال ایران تا دریای خزر می باشد. این درخت یک درخت خزاندار به ارتفاع 12 متر، و با شاخه هایی پوشیده از خارهای متعدد به طول 10 تا 20 سانتی متر می باشد. گل ها متمایل به سبز و خوشه ای به طول 10 سانتی متر. میوه نیام دار و به طول 20 سانتی متر و عرض 3 سانتی متر می باشد.

این گونه بسیار شباهت به گونه Gleditsia japonica از آسیای شرقی دار.

لیلکی ایرانی یکی از گیاهانی است که عمل تثبیت نیتروژن را انجام می دهد.

محل رویش این درخت در ایران در نقاط پست و مرطوب جنگل های شمال می باشد. دامنه انتشار آن از جنگل های آستارا تا نور است. و در نواحی شرقی و شمال شرقی البرز نمی روید. معمولا در سواحل انتشار بیشتری دارد و همچنین در ارتفاعات بالای 500 متر نیز نمی روید.

خصوصیات - معرفی

درخت لیلکی ایرانی دارای تاج باز و پهن می باشد و برگ های آن مرکب و شانه ای و میوه های آن کشیده و عنابی رنگ و درشت است. ساقه و تنه آن دارای خارهای درشت به طول 15 سانتی متر می باشد. برگ های آن شانه ای-مرکب به طول 15 تا 25 سانتی متر و دارای 12 تا 20 برگچه به طول 2 تا 5 سانتی متر می باشد.

زمان شروع گلدهی لیلکی ایرانی اواسط بهار می باشد.

گل های این گیاه هرمافرودیت (دارای گل های ماده و نر روی یک گیاه) و معطر هستند. و گرده افشانی گل های آن توسط حشرات صورت می گیرد.

شرایط نگهداری لیلکی ایرانی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز متحمل به خشکی خاک مورد نياز هر نوع خاک با زهکش کافی

رشد مناسبی در خاک های لومی دارد ولی معمولاً در بیشتر خاک ها می تواند کشت شود. به نور زیادی نیاز دارد و بهتر است در مکان های سایه کشت نشود. این درختان به تنش خشکی و هوای آلوده مقاوم هستند.

آب و هوا: سرما و گرما و شرایط ساحلی را قبول می کند. این گیاه تابش مستقیم خورشید، باد، دود، و گرد و خاک را تحمل می کند.

هرس: برای سبک کردن تاج و ممانعت از شکستن شاخه ها توصیه می شود که هر ساله در پائیز هرس و تنک شود.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

این درخت دارای چوب بسیار سختی است. در مصارف روستایی جهت استفاده به عنوان پایه ی انبار برنج و پایه ی بنا به کار می رود. از میوه های سبز آن برای تغذیه گاوهای گوشتی استفاده شده و میوه های رسیده آن نیز به عنوان علوفه زمستانی گاوها می باشد. پوست درخت نیز می تواند به عنوان غذای دام ها مورد استفاده قرار گیرد.

مقابله به آفات لیلکی ایرانی

این گیاهان مقاوم به قارچ عسلی هستند.

آفات مهم لیلکی ایرانی (Gleditsia caspica)

مهم‌ترین آفات لیلکی ایرانی شامل شته‌ها، شپشک‌ها و حفارهای ساقه و ریشه هستند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی برگ، کاهش رشد و ترشح عسلک می‌شوند که رشد قارچ فوماژین را تشدید می‌کند. شپشک‌های سپردار روی شاخه‌ها و برگ‌ها استقرار یافته و باعث زردی، ریزش برگ و ضعف عمومی درخت می‌شوند. لارو برخی حشرات چوب‌خوار با حفاری در ساقه و ریشه، هدایت شیره را مختل کرده و در درازمدت موجب خشکیدگی شاخه‌ها می‌گردند.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی لیلکی ایرانی

بیماری‌های لکه‌برگی قارچی، پوسیدگی ریشه و شانکر ساقه در شرایط رطوبت بالا و زهکش ضعیف شیوع می‌یابند. لکه‌های قهوه‌ای تا سیاه روی برگ‌ها، سوختگی حاشیه برگ و ریزش زودرس از علائم متداول هستند. در پوسیدگی ریشه، زردی عمومی تاج، پژمردگی در هوای گرم و کاهش رشد سالانه مشاهده می‌شود. شانکر ساقه به صورت زخم‌های فرو رفته، ترشح صمغ و خشک شدن تدریجی سرشاخه‌ها بروز می‌کند.

روش‌های پیشگیری و مبارزه با آفات و امراض

مدیریت تلفیقی (IPM) بهترین راهبرد برای حفظ سلامت لیلکی ایرانی است. انتخاب نهال سالم، کاشت در خاک با زهکش مناسب و اجتناب از آبیاری غرقابی، ریسک پوسیدگی ریشه را کاهش می‌دهد. هرس به‌موقع شاخه‌های خشک و آلوده، بهبود تهویه تاج و حذف منابع آلودگی را ممکن می‌سازد. استفاده از دشمنان طبیعی شته‌ها و کاهش مصرف کودهای ازته، جمعیت آفات را کنترل می‌کند. در آلودگی‌های شدید، به‌کارگیری حشره‌کش‌ها و قارچ‌کش‌های ثبت‌شده، همراه با رعایت زمان‌بندی و دز توصیه‌شده، ضروری است.

نحوه تکثیر لیلکی ایرانی

تکثیر لیلکی از طریق کشت بذر می باشد. بذور 24 ساعت قبل از کشت در آب گرم خیسانده شده و در بهار در گلخانه کشت می شوند. یا در پاییز یا زمستان در خزانه هوای آزاد کشت می گردند.

سایر اطلاعات

لیلکی آمریکایی

طاووسی عدس الملک - عدس تلخ شیرین بیان اسپانیایی شیرین بیان ایرانی