نام علمي
Erythrostemon palmeri
دانستنیهای علمی
ردهبندی علمی و جایگاه گیاه
Erythrostemon palmeri از تیرهٔ باقلاییان (Fabaceae) و زیرخانوادهٔ قیصریهسانان (Caesalpinioideae) است. این گونه در جنس Erythrostemon قرار میگیرد؛ جنسی که در سالهای اخیر در پی بازنگریهای ردهبندی (بهویژه جداسازی از گروههای نزدیک مانند Caesalpinia s.l.) تثبیت و تفکیک دقیقتری یافته است.
منطقهٔ بومی و زیستگاه
زیستگاه طبیعی این گیاه به نواحی خشک و نیمهخشک شمالغرب مکزیک (بهخصوص شبهجزیرهٔ باخا کالیفرنیا) محدود است. در طبیعت معمولاً به صورت درختچه یا درخت کوچک در دامنهها و آبراهههای فصلی، بسترهای سنگلاخی، خاکهای سبک با زهکشی بالا و رویشگاههای بوتهزار بیابانی دیده میشود؛ شرایطی با تابستانهای گرم، بارش کم و نور شدید.
تاریخچهٔ کشف و نامگذاری
نام گونهٔ palmeri در سنت نامگذاری گیاهشناسی معمولاً به افتخار یک گیاهشناس/گردآورنده نسبت داده میشود و در این مورد به احتمال قوی به ادوارد پالمر (Edward Palmer)، گردآورندهٔ پرکار فلور مکزیک در سدهٔ نوزدهم، اشاره دارد. شناخت علمی این گونه از دل گردآوریهای میدانی و توصیفهای هرباریومی در فلورهای مکزیک و جنوب غرب آمریکای شمالی شکل گرفت.
نامهای رایج محلی و جهانی
در منابع انگلیسیزبان، این گیاه معمولاً با نامهای عمومی مرتبط با گروه «پوینسیانا/سزالپینیا» معرفی میشود، هرچند نام علمی پذیرفتهشده امروز Erythrostemon palmeri است. در فارسی نیز معمولاً همان صورت آوانویسیشدهٔ علمی، یعنی «اریترواستمون پالمری»، به کار میرود.
خصوصیات - معرفی
ساقه و شاخهبندی
Erythrostemon palmeri درختچهای تا درخت کوچک از تیره باقلاییان است که معمولاً چندساقه و پرشاخه دیده میشود. ساقهها چوبی و نسبتاً سختاند و با افزایش سن، پوست تنه و شاخههای اصلی به رنگ خاکستری تا قهوهای درمیآید. شاخههای جوان باریکتر، سبز تا قهوهای روشن و گاهی اندکی خاردار یا نوکتیز به نظر میرسند.
برگها
برگها شانهای دوبار (دوپَر) هستند و نمایی ظریف و پرمانند ایجاد میکنند. هر برگ از چندین جفت محور فرعی تشکیل میشود که روی آنها برگچههای کوچک بیضوی تا کشیده قرار دارد. رنگ برگها سبز روشن تا سبز خاکستری است و بافت آنها نازک تا نیمهچرمی بوده و در شرایط خشک، ظاهری کمآبتر و ماتتر پیدا میکند.
گلآذین و گلها
گلها معمولاً به صورت خوشههای انتهایی یا جانبی ظاهر میشوند و جلوهای بسیار زینتی دارند. گلبرگها غالباً زرد طلایی هستند و در برخی گلها سایههایی از نارنجی یا سرخ در مرکز دیده میشود. پرچمها بلند و بیرونزدهاند و میتوانند قرمز تا نارنجیمایل به قرمز باشند؛ همین تضاد رنگی، گل را برجستهتر میکند.
میوه و بذر
پس از گلدهی، میوه به صورت نیام (غلاف) تشکیل میشود؛ غلافها کشیده و تختاند و با رسیدگی از سبز به قهوهای تغییر رنگ میدهند. دانهها درون غلاف قرار دارند و با خشک شدن کامل، امکان ریزش یا پراکنش آنها افزایش مییابد.
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نیاز
خاک سبک شنی تا لومی با زهکشی بسیار خوب؛ مقاوم به خشکی و خاکهای فقیر؛ pH خنثی تا کمی قلیایی حدود 6.5 تا 8
نور
اریترواستمون پالمری برای رشد و گلدهی مطلوب به نور زیاد نیاز دارد. بهترین حالت، آفتاب کامل (حداقل ۶–۸ ساعت نور مستقیم) است؛ در اقلیمهای بسیار گرم، نیمسایه در بعدازظهر میتواند از تنش گرمایی و سوختگی برگ جلوگیری کند.
دما
این گیاه با گرما سازگار است و در فصل رشد، دمای حدود ۲۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد را بهخوبی تحمل میکند. به سرما حساس است و یخبندانهای شدید میتواند به شاخهها آسیب بزند؛ در مناطق سرد، کشت در گلدان و انتقال به محیط محافظتشده در زمستان توصیه میشود.
رطوبت و تهویه
رطوبت متوسط تا پایین برای آن مناسبتر است و در هوای بسیار مرطوب، خطر بیماریهای قارچی افزایش مییابد. جریان هوای خوب و فاصلهگذاری مناسب به خشکشدن سریع شاخوبرگ و سلامت گیاه کمک میکند.
خاک و اسیدیته
خاک سبک و با زهکشی عالی مهمترین شرط موفقیت است. ترکیبهای شنی-لومی یا لومیِ سبک مناسباند؛ خاکهای سنگین و ماندابی باعث پوسیدگی ریشه میشوند. دامنه pH نزدیک خنثی تا کمی قلیایی (حدود ۶.۵ تا ۸) قابلقبول است.
آبیاری
پس از استقرار، نسبتاً خشکیدوست است. آبیاری باید عمیق اما با فاصله انجام شود و بین دو آبیاری، سطح خاک خشک شود. آبیاری پیدرپی و زهکشی ضعیف، مهمترین عامل ضعف و زردی برگهاست.
گلدان و بستر کاشت
در کشت گلدانی، از گلدان دارای سوراخهای کافی و بستر بسیار متخلخل (مثلاً ترکیبی از خاک باغچه سبک، ماسه درشت و پرلیت) استفاده کنید. افزودن مقدار کمی مواد آلیِ کاملاً پوسیده برای بهبود ساختار خاک کافی است.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس قیصالبینیا و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره لگومینوسا و جنس های آن