این گیاه با نام علمی Edgeworthia chrysantha و نام مرسوم (Paperbush) که به فارسي اجورثیا (بوته کاغذسازی) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Thymelaeaceae بومي بومی شرق آسیا؛ بهویژه چین، ژاپن و نپال، و بهطور طبیعی در جنگلهای کوهستانی مرطوب و مناطق معتدل با زمستانهای ملایم رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی سبک، غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ حساس به خشکی و غرقابی؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 6.8
دانستنیهای علمی
نام علمي
Edgeworthia chrysantha
ردهبندی و خویشاوندی گیاهشناسی
Edgeworthia chrysantha از تیرهٔ Thymelaeaceae و جنس Edgeworthia است که تنها چند گونه در آن شناخته شدهاند. این بوته نمایندهای شاخص از خانوادهای است که بسیاری از اعضای آن الیاف پوستهٔ ساقهٔ بسیار مقاوم تولید میکنند. نام جنس به افتخار دو گیاهشناس قرن نوزدهم، مایکل پیتر اجورث و همسرش ماریا اجورث، انتخاب شده است.
منطقه بومی و گستره جغرافیایی
زادگاه طبیعی Edgeworthia chrysantha جنگلهای مرطوب و درههای کوهستانی چین مرکزی و جنوبشرقی است. این گونه بهتدریج به ژاپن، کره و سپس به دیگر نقاط شرق آسیا راه یافته است. امروزه در باغهای گیاهشناسی اروپا و آمریکای شمالی نیز بهعنوان گونهای زینتی و گیاه الیافدهنده نگهداری میشود.
زیستگاه و سازگاریهای بومی
این بوته در حاشیهٔ جنگلها، شیبهای نیمهسایه و خاکهای عمیق، مرطوب و نسبتاً اسیدی رشد میکند. Edgeworthia chrysantha نسبت به یخبندانهای ملایم مقاوم است و در اقلیمهای با زمستان معتدل و تابستان مرطوب بهترین عملکرد را دارد. ریشههای سطحی و الیافی آن با خاکهای غنی از مواد آلی و زهکش خوب سازگاری ویژهای نشان میدهند.
تاریخچه استفاده و اهمیت کاغذسازی
در چین و ژاپن، پوست ساقهٔ این گیاه از سدهها پیش بهعنوان مادهٔ اولیهٔ کاغذسازی سنتی بهکار رفته است. الیاف طولانی و مستحکم آن برای تولید کاغذهای ظریف اما بادوام، مانند کاغذ اسکناس و کاغذ چاپ آثار هنری، ارزشمند بودهاند. Edgeworthia chrysantha در تاریخ فناوری کاغذ شرق آسیا بهعنوان یکی از منابع الیاف ممتاز شناخته میشود. رواج آن در باغهای جهان نیز به دلیل شکوفههای زرد و معطر اواخر زمستان بر اهمیت زینتیاش افزوده است.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی اجورثیا
اجورثیا (Edgeworthia chrysantha) بوتهای خزانکننده و متوسطقد است که معمولاً بین ۱ تا ۲ متر ارتفاع میگیرد. شاخهها از پایه متعدد و به صورت بوتهای گسترده رشد میکنند. فرم کلی گیاه گرد تا اندکی گنبدی است و در زمستان به دلیل جوانههای گل متراکم، نمایی زینتی پیدا میکند.
ساقه و شاخهها
ساقههای اجورثیا باریک، انعطافپذیر و نسبتاً نرم هستند. پوست ساقه در ابتدا سبز تا سبز مایل به قهوهای است و با افزایش سن خاکستری تا قهوهای روشن میشود. شاخههای یکساله پوشیده از کرکهای لطیف و گاهی نمدی هستند که به محافظت از بافتهای جوان کمک میکند. آرایش شاخهها نامتقارن اما منظم است و انتهای شاخهها معمولاً دستههای غنچه گل را حمل میکند.
برگها
برگها ساده، بدون بریدگی و متناوب روی ساقه جای میگیرند. شکل برگها کشیده-بیضوی تا سرنیزهای است و طول آنها معمولاً بین ۸ تا ۱۵ سانتیمتر و عرض آنها ۲ تا ۴ سانتیمتر است. سطح فوقانی برگ سبز تیره و براق و سطح زیرین سبز روشن تا مایل به خاکستری و کمی کرکدار است. لبه برگها صاف و نوک آنها بهطور ملایم باریک و نوکتیز است و رگبرگ میانی برجسته دیده میشود.
گلها و جوانهها
گلها به صورت گلآذینهای کروی متراکم در انتهای شاخههای بدون برگ ظاهر میشوند. هر گلآذین شامل دهها گل لولهای کوچک است. گلها درون لوله سفید-نقرهای و در انتها زرد طلایی درخشان هستند و سطح بیرونی لوله اغلب کرکدار و مخملی است. اندازه هر گل منفرد حدود ۵ تا ۸ میلیمتر و قطر کل گلآذین ۲ تا ۳ سانتیمتر است. جوانهها در زمستان به صورت توپیهای نقرهای-پوشیده از کرک، در انتهای شاخهها کاملاً مشخص و زینتیاند.
شرایط نگهداری اجورثیا (بوته کاغذسازی)
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی سبک، غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ حساس به خشکی و غرقابی؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 6.8
|
دمـا و اقلیم مناسب برای اجورثیا
اجورثیا (Edgeworthia chrysantha) بومی مناطق معتدل گرم است و در اقلیمهای نیمهمرطوب بهترین رشد را دارد. دمای ایدهآل رشد بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است و گیاه سرماهای ملایم زمستان را تحمل میکند، اما در برابر یخبندانهای شدید و طولانی حساس است. در مناطق سرد، کاشت در مکانهای محافظتشده از باد سرد و استفاده از مالچ زمستانه توصیه میشود.
نیاز نوری و محل کاشت
اجورثیا در نیمسایه روشن بهترین گلدهی و رشد را نشان میدهد؛ نور فیلترشده زیر درختان خزاندار یا کنار دیوار شرقی و شمالی بسیار مناسب است. تابش مستقیم و شدید آفتاب تابستان، بهویژه در اقلیمهای گرم و خشک، میتواند باعث سوختگی برگها و کاهش رطوبت خاک شود؛ بنابراین پرهیز از آفتاب بعدازظهر ضروری است.
خاک، زهکشی و تغذیه
این گیاه خاکی سبک تا متوسط با بافت لومی یا لومیـرسی و زهکشی خوب را ترجیح میدهد. وجود مواد آلی فراوان (کمپوست یا خاکبرگ پوسیده) برای ریشههای سطحی و ظریف اجورثیا بسیار مهم است. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵٫۵ تا ۷) ایدهآل بوده و از خاکهای بسیار آهکی و متراکم باید پرهیز شود. افزودن کمپوست هر سال در اواخر زمستان به حفظ حاصلخیزی کمک میکند.
آبیاری و رطوبت محیط
اجورثیا به رطوبت یکنواخت خاک نیاز دارد و خشکی طولانی را تحمل نمیکند. آبیاری منظم بدون غرقاب شدن، بهویژه در فصل رشد و تابستان، برای حفظ شادابی برگها ضروری است. خاک باید همیشه کمی مرطوب ولی نه باتلاقی باشد. وجود رطوبت نسبی متوسط تا زیاد در هوا به بهبود کیفیت برگها و گلها کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :