۱۴۰۴ ششم دی

کوپروسما براق

این گیاه با نام علمی Coprosma repensis و نام مرسوم (Mirror Plant) که به فارسي کوپروسما براق ناميده ميشود، گياهي از خانواده Rubiaceae بومي بومی نیوزیلند؛ به‌ویژه مناطق ساحلی، تپه‌های شنی و جنگل‌های کم‌ارتفاع مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک‌های لومی تا شنی با زهکشی خوب؛ تحمل خاک‌های ساحلی، شور و بادخیز؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7.5)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و خانواده گیاه‌شناسی

کوپروسما براق با نام علمی Coprosma repens گونه‌ای همیشه‌سبز از تیرهٔ Rubiaceae (فرفیونیان/قهوه‌ایان) است؛ همان خانواده‌ای که قهوه و گاردنیا نیز در آن قرار دارند. این گیاه به جنس Coprosma تعلق دارد که بیش از ۹۰ گونه در بر می‌گیرد. نام Coprosma از واژه‌های یونانی به‌معنای «بوی کود» گرفته شده و به بوی نامطبوع برخی گونه‌ها در زمان له‌شدن اندام‌ها اشاره دارد.

ویژگی‌های جنس Coprosma

جنس Coprosma شامل درختچه‌ها و درختان کوچک است که اغلب برگ‌های براق، چرمی و کوچکی دارند. بسیاری از گونه‌های این جنس دارای میوه‌های توت‌مانند رنگی هستند که توسط پرندگان پراکنده می‌شوند. اکثر گونه‌های Coprosma دوپایه‌اند؛ یعنی گل‌های نر و ماده روی بوته‌های جداگانه قرار دارند، ویژگی‌ای که در برنامه‌های اصلاح و تکثیر علمی اهمیت دارد.

منطقه بومی و پراکنش طبیعی

Coprosma repens بومی سواحل بادخیز و سنگی نیوزیلند است و به‌طور طبیعی در نواحی ساحلی شمال و جنوب این کشور رشد می‌کند. این گونه با داشتن برگ‌های ضخیم و واکسی، به شوری هوا، بادهای شدید و خاک‌های فقیر مقاوم است و یکی از اجزای مهم پوشش گیاهی نوار ساحلی به‌شمار می‌رود.

زیستگاه و بوم‌شناسی

زیستگاه اصلی کوپروسما براق، شیب‌های ساحلی، صخره‌های مشرف به دریا و تپه‌های شنی است. سیستم ریشه‌ای عمیق و گسترده، آن را به گونه‌ای کلیدی در تثبیت خاک‌های سست و مقاوم‌سازی تپه‌های ماسه‌ای تبدیل می‌کند. میوه‌های نارنجی تا قرمز آن منبع غذایی پرندگان بومی‌اند و در چرخهٔ پراکنش بذر نقش اساسی دارند.

تاریخچه مطالعه و معرفی در باغبانی

این گونه از قرن نوزدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی در فلور نیوزیلند ثبت و توصیف شد. به‌دلیل مقاومت بالا به باد، نمک و هرس، به‌سرعت در باغبانی ساحلی در بسیاری از نقاط جهان معرفی شد. امروزه کوپروسما براق نه‌تنها موضوع مطالعات بوم‌شناسی ساحلی است، بلکه به‌عنوان مدل مقاومت به تنش شوری و باد نیز مورد توجه پژوهش‌های فیزیولوژی گیاهی قرار دارد.

خصوصیات - معرفی

ساقه و فرم رشد

کوپروسما خزنده گیاهی همیشه‌سبز با ساقه‌های نازک، افقی و خزنده است که به‌تدریج شاخه‌های فرعی فراوان تولید می‌کند. این ساقه‌ها به‌صورت متراکم روی سطح خاک گسترده شده و پوشش سبز یکنواختی ایجاد می‌کنند. بافت ساقه نسبتاً انعطاف‌پذیر و در سنین پایین سبز و نرم است، اما با افزایش سن چوبی و قهوه‌ای می‌شود. گره‌ها نزدیک به هم قرار دارند و از هر گره معمولاً یک یا چند برگ متقابل خارج می‌شود.

برگ‌ها

برگ‌های Coprosma repens معمولاً کوچک تا متوسط، چرمی و براق هستند. شکل آن‌ها از بیضوی تا تخم‌مرغی کوتاه متغیر است و حاشیه‌ای صاف دارند. رنگ برگ‌ها در اغلب واریته‌ها سبز تیره براق است، اما در برخی ارقام زینتی، حاشیه یا مرکز برگ ممکن است کرم، زرد یا سبز روشن باشد. سطح بالایی برگ بسیار درخشان و مومی است که به گیاه مقاومت خوبی در برابر باد و شوری می‌دهد. رگبرگ میانی واضح و کمی فرو رفته است، در حالی‌که رگبرگ‌های جانبی ظریف و کمتر قابل مشاهده‌اند.

گل‌ها

گل‌های کوپروسما خزنده کوچک، کم‌نمایان و اغلب بدون گلبرگ‌های رنگین هستند. این گل‌ها معمولاً به رنگ سبز مایل به سفید یا کرم روشن دیده می‌شوند و در خوشه‌های کوچک در محل برگ‌آرایی‌ها ظاهر می‌گردند. به دلیل اندازه بسیار ریز و رنگ خنثی، ارزش زینتی گل‌ها نسبت به برگ‌ها کمتر است. اغلب گونه‌ها دوپایه‌اند؛ یعنی گل‌های نر و ماده روی گیاهان جداگانه قرار می‌گیرند.

میوه و بذر

میوه به‌صورت حبه‌های کوچک، گوشتی و گرد تا بیضوی است. رنگ میوه‌ها در زمان رسیدن معمولاً نارنجی تا قرمز براق می‌شود و جلوه‌ای زیبا در میان برگ‌های سبز ایجاد می‌کند. درون هر میوه ۱ تا چند بذر کوچک و سخت وجود دارد. اندازه میوه‌ها کوچک است، اما به‌دلیل رنگ درخشان، در ترکیب با شاخ‌وبرگ متراکم، جلوه بصری گیاه را تقویت می‌کند.

شرایط نگهداری کوپروسما براق

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک‌های لومی تا شنی با زهکشی خوب؛ تحمل خاک‌های ساحلی، شور و بادخیز؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7.5)

دمای مناسب برای رشد کوپروسما براق

کوپروسما براق گیاهی نیمه‌گرمسیری است و در دامنه دمایی حدود ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد بهترین رشد را دارد. دمای زیر ۵ درجه سانتی‌گراد به‌ویژه همراه با یخبندان می‌تواند به برگ‌های براق و ریشه‌ها آسیب جدی وارد کند. در مناطق سرد، نگهداری در گلدان و انتقال به محیط محافظت‌شده در زمستان توصیه می‌شود.

نیاز نوری و شدت تابش

این گیاه برای حفظ رنگ براق و فشرده ماندن شاخساره، به نور زیاد و غیرمستقیم نیاز دارد. آفتاب ملایم صبحگاهی ایده‌آل است، اما آفتاب شدید ظهر به‌ویژه در مناطق گرم می‌تواند سبب سوختگی حاشیه برگ‌ها شود. در فضای داخلی، قرار دادن گلدان کنار پنجره پرنور جنوبی یا شرقی مناسب است.

رطوبت هوا و آبیاری

کوپروسما براق رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا را می‌پسندد و در هوای بسیار خشک، نوک برگ‌ها قهوه‌ای می‌شود. می‌توان با غبارپاشی سبک و زیرگلدانی سنگریزه مرطوب رطوبت را متعادل نگه داشت. آبیاری باید منظم اما بدون ماندابی شدن خاک باشد؛ خاک بین دو آبیاری کمی خشک شود سپس آبیاری انجام گیرد.

خاک، زهکشی و تغذیه

این گیاه در خاکی سبک، غنی از ماده آلی و با زهکشی عالی عملکرد خوبی دارد. ترکیبی از خاک باغچه سبک، پیت‌ماس و پرلیت یا ماسه شسته مناسب است. خاک سنگین و رسی با زهکشی ضعیف، خطر پوسیدگی ریشه را بالا می‌برد. افزودن مقدار کمی کود کامل محلول در آب در فصل رشد، به‌ویژه بهار و تابستان، به تراکم برگ‌ها و درخشندگی آن‌ها کمک می‌کند.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين خانواده :
 

نِدیا پیچک بدبو گالیوم یا شیرپنیر معطر گاردنیا

  محسن شهاب الدین