درخت کولا

دانستنیهای علمی

درخت کولا، گیاهی است از خانواده  Malvaceae  (مالواسه) که بومی مناطق گرمسیری غرب آفریقا میباشد.
به خصوص کشور کنگو.
امروزه درخت کولا به خاطر دانه هایش در سراسر جهان از جمله مناطق گرمسیری آمریکا، کاشته میشود.

درسال 1800 یک داروساز در گرجستان به نام جان پمبرن ، عصاره درخت کولا را با دانه آن و شکر مخلوط کرد و اولین نوشابه با نام کوکاکولا را به وجود آورد.
دانه های این گیاه ، آجیل مانند هستند و حاوی کافئین میباشند و در نوشابه های انرژی زا و کوکاکولا مورد استفاده قرار میگرند.
مصرف دانه های این گیاه مانند قهوه و برگهای چای ، ریشه باستانی دارد و به سالها قبل باز میگردد.

خصوصیات - معرفی

درخت کولا، درختی همیشه سبز با رشد متوسط میباشد که زادگاه آن جنگل های انبوه مناطق گرمسیری میباشد.
این درخت، ارتفاعی در حدود 20 متر دارد و گاها به 25 متر نیز میرسد.
برگهایی بیضی  ، بلند و چرمی شکل دارد .
گلهای این گیاه زرد میباشد و دارای لکه هایی بنفش رنگ است.
گلها به صورت نر و ماده و بر روی درختان جدا از هم قرار میگیرند.
میوه بیضی شکل است و داخل آن، 2 جین دانه های گرد و یا مربع در پوسته ای سفید رنگ قرار گرفته اند.
عطر این دانه ها شیرین، گل رز مانند است ولی طعمی تلخ دارد.
این دانه ها در اکثر کشورهای غرب آفریقا به صورت خام مصرف میشوند و به عنوان دانه های کولا شناخته میشود.
دانه ها پس از جمع آوری در آفتاب خشک میشوند و به منظور تجاری مورد استفاده قرار میگیرند( به عنوان طعم دهنده به نوشیدنیهایی مانند چای، شیر ، نوشابه و یا فرنی اضافه میشوند.)

شرایط نگهداری درخت کولا

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 16-24 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک شنی، ماسه ای، لومی، عمیق،غنی، خوب زهکشی شده

نگهداری از این گیاه به شرح زیر میباشد:

خاک: شنی، ماسه ای، لومی ، عمیق ، خوب زهکشی شده.
نور: آفتابی- نیمسایه .
اگر این درخت در معرض آفتاب قرار داشته باشد ، رشد بهتری خواهد داشت و میوه های آن بیشتر خواهند بود.
درخت کولا در سایه نیز رشد میکند، ولی رشد خوبی نخواهد داشت.
دما:  این درخت متعلق به مناطق گرمسیری میباشد و دمای بین 16 تا 24 درجه برای نگهداری آن مناسب است.
بهتر است در فصل سرما به گلخانه منتقل شود.
ابیاری:آبیاری متوسط .
بهتر است همواره خاک مرطوب باشد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص: دانه های درخت کولا دارای خواص دارویی نیز میباشد و جویدن آنها برای درمان سیاه سرفه و آسم مفید است.

مقابله به آفات درخت کولا

آفات مهم درخت کولا (Cola acuminata)

مهم‌ترین آفات درخت کولا شامل شته‌ها، شپشک‌های آردآلود، تریپس و لارو برخی پروانه‌ها هستند. این حشرات با مکیدن شیره، سبب زردی برگ، ریزش جوانه و کاهش تشکیل میوه می‌شوند. برای مقابله، حذف علف‌های هرز میزبان، هرس شاخه‌های آلوده و استفاده از تله‌های زرد چسبنده توصیه می‌شود. در صورت طغیان، مصرف حشره‌کش‌های کم‌خطر مانند روغن ولک یا صابون حشره‌کش، ترجیحاً در اوایل صبح، مؤثر است.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

بیماری‌های لکه‌برگی قارچی، پوسیدگی طوقه و ریشه، و شانکر ساقه در شرایط رطوبت بالا شیوع می‌یابند. علائم شامل لکه‌های قهوه‌ای روی برگ، پژمردگی ناگهانی، ترک و ترشح صمغ از ساقه است. مدیریت شامل زهکش مناسب، اجتناب از آبیاری غرقابی و ضدعفونی ابزار هرس است. در باغ‌های آلوده می‌توان از قارچ‌کش‌های مس‌دار به‌طور پیشگیرانه استفاده کرد.

مدیریت تلفیقی و پیشگیری

پایش منظم درختان، اساس مدیریت موفق آفات و امراض درخت کولا است. کاشت ارقام مقاوم، کوددهی متعادل و جلوگیری از تراکم بیش از حد درختان، مقاومت گیاه را افزایش می‌دهد. استفاده از دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها علیه شته‌ها و پرهیز از مصرف بی‌رویه سموم، به پایداری اکوسیستم باغ کمک می‌کند.

نحوه تکثیر درخت کولا

تکثیر این گیاه از طریق کاشت بذر میباشد.
بهتر است در گلخانه انجام شود وپس از سپری کردن فصل سرما به بیرون منتقل شود.

هشدار: در مورد این گیاه، مراقب حمله شپش ها و کرم ها باشید.

درخت کولای غول‌پیکر

فانوس چینی بونسای ختمی پنیرک موریتانی چوپا چوپا