۱۴۰۴ ششم دی

درخت ریش‌سفید چینی

این گیاه با نام علمی Chionanthus retusus و نام مرسوم (Chinese Fringetree) که به فارسي درخت ریش‌سفید چینی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Oleaceae بومي بومی شرق آسیا؛ به‌ویژه چین، کره و ژاپن، و به‌طور طبیعی در جنگل‌های معتدل، دامنه‌ها و مناطق کوهستانی با تابستان‌های ملایم رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب؛ نسبتاً سازگار با انواع خاک‌ها؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7.5

دانستنیهای علمی

خانواده و رده‌بندی گیاه‌شناسی

چیونانتوس رِتوسوس (Chionanthus retusus) گونه‌ای برگریز از خانواده Oleaceae (زیتونیان) است؛ همان خانواده زیتون، یاس و زبان‌گنجشک. این گونه در جنس Chionanthus قرار می‌گیرد که نام آن از واژه‌های یونانی به معنای «گل برفی» گرفته شده است. از دیدگاه گیاه‌شناسی، گیاهی دوپایه تا نیمه‌دوپایه است و گل‌های نر و ماده می‌توانند روی درختان جداگانه یا یک درخت واحد قرار گیرند.

منطقه بومی و پراکنش طبیعی

خاستگاه طبیعی چیونانتوس رِتوسوس شرق آسیاست. دامنه پراکنش بومی آن شامل چین (به‌ویژه استان‌های شرقی و مرکزی)، کره و بخش‌هایی از ژاپن است. این درخت به طور طبیعی در جنگل‌های برگ‌ریز، حاشیه جنگل‌ها و شیب‌های کم‌ارتفاع تا ارتفاعات میانی رشد می‌کند. مقاومت بالا در برابر سرما و توان رشد در اقلیم‌های معتدل سرد، سبب شده است که در بسیاری از مناطق معتدل جهان به صورت زینتی کاشته شود.

زیستگاه و بوم‌شناسی

در زیستگاه بومی، چیونانتوس رِتوسوس معمولاً در خاک‌های نسبتاً عمیق، با زهکش مناسب و غنی از مواد آلی یافت می‌شود. این گونه نورپسند تا نیم‌سایه‌پسند است و در حاشیه جنگل‌ها که نور کافی فراهم است، توده‌های چشمگیر تشکیل می‌دهد. گل‌های سفید و حاشیه‌ریش‌ریش آن برای حشرات گرده‌افشان جذاب‌اند و میوه‌های تیره‌رنگش می‌توانند منبع تغذیه برای پرندگان محلی باشند.

تاریخچه معرفی و کاربرد علمی

این گونه در سده نوزدهم توسط گیاه‌شناسان غربی از چین به اروپا و سپس آمریکای شمالی معرفی شد. به‌دلیل شکوفه‌دهی انبوه و تحمل شهری، به سرعت به عنوان درخت زینتی علمی-نمایشی در باغ‌های گیاه‌شناسی و پارک‌ها پذیرفته شد. امروزه چیونانتوس رِتوسوس در منابع فلوراسیون منطقه‌ای به عنوان یکی از نمایندگان مهم جنس Chionanthus در اقلیم‌های معتدل مورد مطالعه قرار می‌گیرد و برای پژوهش در زمینه سازگاری به سرما و تنش‌های شهری اهمیت دارد.

خصوصیات - معرفی

ساقه و تنه

درخت ریش‌سفید چینی (Chionanthus retusus) دارای تنه‌ای نسبتاً کوتاه و چندساقه است که در سنین بالا ظاهری پراکنده و گسترده پیدا می‌کند. پوست تنه خاکستری تا خاکستری‌تیره است و با افزایش سن به صورت پوسته‌پوسته و ترک‌خورده در می‌آید. شاخه‌ها اغلب کج‌و‌معوج و دارای فرم نامنظم هستند که به این گونه ظاهری کهن‌سال و زینتی می‌دهد.

برگ‌ها

برگ‌ها ساده، متناوب و نسبتاً ضخیم هستند. شکل برگ عمدتاً بیضوی تا تخم‌مرغی با نوک کمی تیز است و طول آن معمولاً بین ۵ تا ۱۲ سانتی‌متر متغیر است. سطح رویی برگ سبزِ تیره و براق و سطح زیرین سبزِ روشن‌تر و کمی مات است. حاشیه برگ‌ها معمولاً صاف یا اندکی موج‌دار بوده و رگبرگ میانی برجسته است که در زیر برگ به‌خوبی دیده می‌شود.

گل‌ها

گل‌ها به صورت خوشه‌های آویزان و متراکم در انتهای شاخه‌های جوان تشکیل می‌شوند. هر گل دارای چهار گلبرگ باریک، کشیده و نواری‌شکل است که ظاهری شبیه ریش یا پرزهای سفید ایجاد می‌کند. رنگ گل‌ها سفیدِ خالص و در زمان شکوفایی کامل، تاجی ابری‌شکل و بسیار چشم‌گیر بر روی درخت ایجاد می‌کنند. قطر هر گل کوچک است اما تجمع فراوان آن‌ها جلوه زیادی دارد.

میوه و بذر

میوه‌ها شفتی، بیضوی تا تخم‌مرغی و نسبتاً کوچک هستند که در ابتدا سبز بوده و در زمان رسیدن به رنگ آبی‌تیره تا تقریباً سیاه در می‌آیند. هر میوه معمولاً یک بذر سخت درون خود دارد. رنگ تیره میوه در تضاد با برگ‌های سبز در تابستان، جنبه زینتی مضاعفی به گیاه می‌بخشد.

شرایط نگهداری درخت ریش‌سفید چینی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب؛ نسبتاً سازگار با انواع خاک‌ها؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7.5

دما و اقلیم مناسب برای رشد درخت ریش‌سفید چینی

درخت Chionanthus retusus گیاهی خزان‌کننده و نسبتاً مقاوم به سرما است. بازه دمایی ایده‌آل برای رشد آن بین ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد است، اما در صورت استقرار کامل می‌تواند دماهای زیر صفر تا حدود منفی ۱۵ درجه سانتی‌گراد را نیز تحمل کند. تابستان‌های معتدل تا کمی گرم برای رشد رویشی و تشکیل گل‌آذین‌ها مطلوب است. در مناطق با زمستان‌های بسیار سخت، انتخاب محل کاشت محافظت‌شده از بادهای سرد اهمیت زیادی دارد.

نور و شدت تابش خورشید

درخت ریش‌سفید چینی در آفتاب کامل تا نیم‌سایه بهترین رشد را نشان می‌دهد. برای بیشینه‌سازی گل‌دهی، دریافت حداقل ۶ ساعت نور مستقیم در روز توصیه می‌شود. در اقلیم‌های گرم با تابستان‌های سوزان، کاشت در مکانی با آفتاب صبحگاهی و سایه بعدازظهر به جلوگیری از سوختگی برگ‌ها کمک می‌کند. در سایه‌ی عمیق، گیاه رشد می‌کند اما تراکم گل‌ها و کیفیت فرم تاج کاهش می‌یابد.

رطوبت هوا و آبیاری

این گونه رطوبت متوسط هوا را ترجیح می‌دهد و با رطوبت نسبتاً بالا نیز سازگار است، به شرط آنکه خاک باتلاقی نشود. در سال‌های اول کاشت، آبیاری منظم برای استقرار ریشه‌ها ضروری است. پس از استقرار، گیاه تا حدی به خشکی مقاوم می‌شود اما در دوره‌های خشکسالی طولانی به آبیاری عمیق و دوره‌ای نیاز دارد. اجتناب از خیس ماندن دائمی ریشه‌ها برای جلوگیری از پوسیدگی حیاتی است.

خاک، زهکش و pH مناسب

درخت ریش‌سفید چینی در خاک‌های لومی، غنی از مواد آلی و با زهکش خوب بهترین عملکرد را دارد. خاک باید مرطوب اما نه غرقاب، و از نظر فیزیکی سبک تا متوسط باشد. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) ایده‌آل است، هرچند در خاک‌های کمی قلیایی نیز قابل کشت است. افزودن کمپوست پوسیده در زمان کاشت و رویه‌پاشی سالانه، ساختار خاک را بهبود داده و پایداری رشد را تضمین می‌کند.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين خانواده :
 

فارستریا کرک‌دار یاس ایتالیایی ترون چینی گل یاس سفید

  محسن شهاب الدین