کاریوپتریس؛ درختچه‌ی زینتی با گل‌های آبیِ دیرگل برای باغ و فضای سبز

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1392/12/17
کاریوپتریس؛ درختچه‌ی زینتی با گل‌های آبیِ دیرگل برای باغ و فضای سبز
کاریوپتریس *Caryopteris × clandonensis* (معروف به «ریش‌آبی/Bluebeard» یا «مه‌گل/Blue mist spirea») یک درختچهٔ زینتی خزان‌دار از تیرهٔ نعناعیان است. **شرایط رشد:** نور کامل تا نیم‌سایه را می‌پسندد (گل‌دهی در آفتاب کامل بهتر است)، در دمای معتدل تا گرم بهترین عملکرد را دارد و به سرماهای شدیدِ طولانی حساس است؛ رطوبت محیطی متوسط کافی است و در خاک با زهکشی خوب (خشک تا نیمه‌خشک) موفق‌تر است و از ماندابی شدن آسیب می‌بیند. **بومی و زیستگاه:** این گیاه یک **دورگهٔ باغی** (اغلب حاصل تلاقی گونه‌های آسیای شرقی) است و بومی طبیعیِ ایران محسوب نمی‌شود؛ در کشت، در باغ‌ها و فضاهای سبز مناطق معتدل به‌کار می‌رود. **ویژگی‌های ظاهری:** بوته‌ای نسبتاً کم‌ارتفاع با شاخه‌های باریک، برگ‌های روبه‌رو (اغلب باریک و دندانه‌دار) با عطر ملایم هنگام لمس، و گل‌های آبی تا بنفش در اواخر تابستان تا پاییز که به‌صورت خوشه‌ای/پانیکولی در انتهای شاخه‌ها ظاهر می‌شوند و برای گرده‌افشان‌ها جذاب‌اند. **نام‌ها:** در ایران معمولاً با نام‌های «کاریوپتریس» و گاه «ریش‌آبی» شناخته می‌شود؛ در جهان *Bluebeard* و *Blue mist spirea* رایج‌اند.

Nargil_Caryopteris clandonensis
نام علمي
Caryopteris clandonensis
نام لاتين
bluebeard
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

کاریوپتریس ، گیاهی علفی از خانواده  lamiaceae (نعناعیان) میباشد که بومی شرق و جنوب آسیا به خصوص مغولستان، چین و ژاپن میباشد.

کاریوپتریس یک جنس از 16 گونه گیاهان گلدار در خانواده نعنا میباشد که اکثر این گونه ها بومی آسیا میباشند.

این گیاه دارای گلهای زیبا و آبی رنگ است و از آنجایی که گیاهی مقاوم است بسیار محبوب بوده و مناسب برای کاشت در باغها میباشد.
از گیاه کاریوپتریس برای مرزبندی کردن و به عنوان پرچین نیز استفاده میشود.

در سال 1933، کاریوپتریس برنده مدال سلطنتی باغ و باغبانی انگلستان شده است.

کاریوپتریس

خصوصیات - معرفی

کاریوپتریس، بوته و یا درختچه ای  برگریزبوده که عمری بین 4 تا 5 سال دارد و گیاهی سریع الرشد میباشد.
این گیاه علفی ارتفاعی بین 1 تا 4 متر و گستردگی بین 2 تا 4 متر دارد.
ساقه این گیاه مربعی شکل وسبز رنگ است.
برگها به صورت مقابل هم قرار میگیرند، تخم مرغی شکل بوده و حاشیه ای دندانه - دندانه دارند.
رنگ برگها خاکستری مایل به سبز است و معطر میباشد.
( برگها و ساقه این گیاه عطری مانند اکالیپتوس دارند.)
گلها ریز میباشند رنگی آبی- بنفش دارند.
بین ماه تیر تا شهریور شکوفا میشوند و به مدت 8 هفته بر روی گیاه باقی میمانند.
گلها معطر و زیبا بوده و حشرات ، زنبورها و پروانه ها را به سمت خود جذب میکنند.
گرده افشانی توسط حشرات صورت میگیرد.
میوه این گیاه کپسول شکل است و حاوی 4 دانه میباشد.

Bluebeard

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز کاریوپتریس
بین 1 تا 21 درجه سانتیگراد
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز کاریوپتریس
مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه کاریوپتریس
متوسط
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز کاریوپتریس
خاک شنی، لومی و خوب زهکشی شده

شرایط نگهداری گیاه  caryopteris clandonensis  (کاریوپتریس ) :

خاک:
خاک شنی، لومی ، مرطوب و خوب زهکشی شده برای رشد این گیاه مناسب است.
نیازی نیست که خاک غنی باشد، این گیاه در خاکهای فقیر نیز به خوبی رشد میکند.
نور: آفتاب کامل- نیمسایه.
برای گلدهی بهتر ، کاریوپتریس نباید در سایه قرار داشته باشد.
آبیاری: به طور متوسط انجام شود.
دما: دمای بین 1 تا 21 درجه مناسب است.
این گیاه در برابر خشکی و گرما مقاوم است.
هرس: ساقه های گیاه در اوایل بهار حتما باید هرس شوند.
به کوددهی نیازی نیست.

گیاه کاریوپتریس در برابر گوزن ها مقاوم است.

Caryopteris clandonensis

مقابله به آفات کاریوپتریس

بیماری و یا آفت خاصی این گیاه را تهدید نمیکند.

آفات مهم کاریوپتریس

شته‌ها رایج‌ترین آفت Caryopteris clandonensis هستند و با مکیدن شیره، باعث پیچیدگی برگ و کاهش رشد می‌شوند. برای کنترل، ابتدا با شست‌وشوی برگ‌ها با آب پرفشار و حذف بخش‌های شدیداً آلوده شروع کنید. در صورت تداوم آلودگی، استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن ولک در عصرهای خنک توصیه می‌شود. کنه‌های تارعنکبوتی در هوای گرم و خشک ظاهر شده و لکه‌های زرد روی برگ ایجاد می‌کنند؛ افزایش رطوبت نسبی و اسپری آب روی برگ‌ها به کاهش جمعیت آن‌ها کمک می‌کند. در موارد شدید می‌توان از آفت‌کش‌های اختصاصی کنه با رعایت دز و زمان‌بندی استفاده کرد.

بیماری‌ها و پیشگیری

بیماری‌های قارچی مانند سفیدک سطحی با پوشش پودری سفید روی برگ‌ها شناخته می‌شوند. تهویه مناسب، پرهیز از آبیاری از بالا و حذف برگ‌های آلوده، پایه کنترل این بیماری است. در صورت شیوع، محلول‌پاشی با قارچ‌کش‌های سیستمیک کم‌خطر توصیه می‌شود. پوسیدگی ریشه ناشی از آبیاری بیش از حد و زهکش ضعیف است؛ برای پیشگیری، خاک سبک و غنی از مواد آلی همراه با زهکشی خوب فراهم کنید و بین دو آبیاری اجازه دهید سطح خاک کمی خشک شود. ترکیب مدیریت به‌موقع آفات با حفظ سلامت خاک و گیاه، بهترین راه برای کاهش نیاز به سموم شیمیایی است.

کاریوپتریس

نحوه تکثیر کاریوپتریس

تکثیر گیاه کاریوپتریس به 2 روش امکان پذیر است:

1- قلمه چوب نرم
2-پیوند ریشه: ریشه های گیاه را در بهار جدا کرده و در یک محیط سرپوشیده بکارید.

Bluebeard

عوارض جانبی - هشدار


نکات ایمنی و هشدارهای مهم درباره کاریوپتریس (Caryopteris clandonensis)

کاریوپتریس یک درختچه زینتیِ شهدده است که معمولاً مشکل حاد و شناخته‌شده‌ای از نظر مسمومیت شدید ندارد؛ بااین‌حال در تماس پوستیِ افراد حساس ممکن است شیره و برگ‌ها باعث تحریک یا درماتیت خفیف شوند. هنگام هرس یا جابه‌جایی، استفاده از دستکش توصیه می‌شود و پس از کار دست‌ها شسته شوند.


خطرات برای حیوانات خانگی و کودکان

اطلاعات قطعی و یکسانی درباره سمی‌بودن این گیاه برای سگ و گربه در منابع عمومی وجود ندارد؛ بنابراین بهتر است از جویدن برگ‌ها توسط حیوانات خانگی یا کودکان جلوگیری شود, به‌ویژه اگر حیوان سابقه حساسیت گوارشی دارد. در صورت بروز استفراغ، بی‌حالی یا آبریزش دهان پس از خوردن گیاه، با دامپزشک تماس بگیرید.


مدیریت رشد و پیشگیری از مشکلات باغچه

این گیاه آفتاب‌دوست است و در خاک سنگین و زهکشی ضعیف مستعد پوسیدگی ریشه می‌شود; آبیاری زیاد، به‌خصوص در زمستان، خطرناک است. همچنین هرس سنگین در اواخر زمستان/اوایل بهار انجام شود؛ هرس دیرهنگام یا در سرما می‌تواند باعث کاهش گل‌دهی و سرمازدگی شاخه‌های تازه شود.


آفات و بیماری‌ها

گاهی شته و سفیدبالک می‌توانند روی شاخه‌های جوان تجمع کنند؛ تراکم زیاد بوته و تهویه ضعیف احتمال شدت‌گرفتن آفت را بالا می‌برد. پایش منظم و حذف شاخه‌های آلوده از گسترش آلودگی به گیاهان مجاور جلوگیری می‌کند.

black knight,blue-spirea,blue-mist shrub,longwood blue,pershore,summer sorbet

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نعناعیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.5 از ۵، بر اساس 8 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید