۱۳۹۴ یازدهم شهریور

کاپسیکوم اکزمیوم

Capsicum eximiumCapsicum eximium که به فارسی کاپسیکوم اکزمیوم نامیده میشود، گیاهی از خانواده بادمجانیان بومی جنوب بولیوی و شمال آرژانتین می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی گرم خاک: خاک های نیمه سنگین و هوموسی

دانستنیهای علمی

نام علمي

Capsicum eximium

نام لاتين

Capsicum eximium

خانواده (تيره)

Solanaceae

خانواده و جنس

کاپسیکوم اکزمیوم (Capsicum eximium) گونه‌ای وحشی از تیره شب‌بویان (Solanaceae) و متعلق به جنس Capsicum است. این جنس شامل فلفل‌های تند و شیرین اهلی و وحشی در قارهٔ آمریکا است. از نظر ژنتیکی، C. eximium یکی از خویشاوندان مهم برای اصلاح نژادی فلفل‌های کشت‌شده به شمار می‌رود.

منطقه بومی و زیستگاه

زادگاه اصلی این گونه دامنه‌های آند در بولیوی، آرژانتین و احتمالاً بخش‌هایی از پرو است. کاپسیکوم اکزمیوم معمولاً در ارتفاعات میانی تا بالای کوهستان، در جنگل‌های کوهستانی نیمه‌مرطوب و حاشیه بوته‌زارها رشد می‌کند. تحمل نسبتاً خوب به سرما و نوسان دمایی، آن را از بسیاری از فلفل‌های اهلی متمایز می‌کند.

ویژگی‌های گیاه‌شناسی و تاریخچه علمی

C. eximium به صورت درختچه‌ای چندساله با برگ‌های کوچک و میوه‌های ریز بنفش تا قرمز دیده می‌شود. این گونه در قرن نوزدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی در منطقه آند توصیف شد و بعدها در مطالعات فیلوژنتیک به‌عنوان یکی از اعضای «کمپلکس pubescens» مطرح گردید. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که این گونه منبع ژن‌های ارزشمند برای مقاومت به آفات و تنش‌های محیطی در برنامه‌های اصلاح فلفل است.

خصوصیات - معرفی

جنس کاپسیکوم دارای 30 گونه گیاهی است. کلیه گونه ها دارای 2n=24 کروموزم اند.

گیاه کاپسیکوم اکزمیوم یکی از گونه های جنس کاپسیکوم یا فلفل می باشد. این گیاه به صورت چندساله یا یکساله بوده که تا ارتفاع کمتر از یک فوت رشد می کند. عادت رشد آن مشابه فلفل های معمولی است. اگرچه در آب و هوای گرم ممکن است به فرم درختی نیز دیده شود.

میوه های این گونه ها، بسیار تند بوده و به رنگ های سبز (میوه های نارس)، نارنجی و قرمز (میوه های رسیده) دیده می شوند. این میوه ها به دلیل ظاهری زیبا، علاوه بر مصرف خوراکی، به عنوان گیاهی زینتی نیز مورد استفاده قرار می گیرند. هر میوه دارای تعدادی بذر به رنگ قهوه ای می باشد.

برگ ها تخم مرغی-نیزه ای شکل، به طول 2.5 تا 5.2 سانتیمتر و عرض 1.6 تا 3 سانتیمتر می باشند.

گل ها به صورت منفرد یا به صورت جفت و به ندرت به صورت سه تایی دیده می شوند. هر گل دارای ساقه ی گلدهنده ای به طول 10 تا 15 میلیمتر است. انهای گلبرگ ها نیز در برخی موارد دارای خمیدگی می باشند.

شرایط نگهداری کاپسیکوم اکزمیوم

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

کمی مرطوب

دماي مورد نياز

نواحی گرم

خاک مورد نياز

خاک های نیمه سنگین و هوموسی

این گیاهان نسبت به سرما مقاوم نیستند. در مناطق گرم به صورت چندساله و در مناطق دیگر جهان به صورت یکساله کشت می شوند. به نظر می رسد که این گونه از فلفل، آب و هوای مرطوب و گرم را برای رشد ترجیح می دهد.

همچنین برای رشد بهینه به نور کامل خورشید و نیز خاک های به خوبی آبیاری شده نیاز دارد.

خاک های نیمه سنگین و هوموسی برای کاشت این گیاه توصیه می شوند. خاک های کاملاً سنگین و باتلاقی برای آن مناسب نیست. این گیاه در مقابل خاک های قلیایی حساس است.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

اهمیت فیزیولوژیکی این گیاه بر اساس خاصیت اشتهاآور، هضم غذا، مقدار کاروتین و به ویژه ویتامین ث در میوه ها است.

کاروتین و ویتامین P موجود در این گیاه در تنظیم فشار خون بسیار مؤثرند.

رنگ قرمز فلفل مربوط به ماده کاپسانتین است که متعلق به گروه رنگدانه گزانتوفیل است. از این ماده شیمیایی غیرفعال در رنگ های خوراکی مواد غذایی به مقدار زیادی استفاده می شود. با توجه به مقدار نسبتاً زیاد این ماده در فلفل های رسیده، کاشت اختصاصی فلفل برای تهیه رنگ خوراکی نیز مرسوم است.

تندی فلفل مربوط به ماده آلکالوئیدی کاپسایسین است که قسمت اعظم آن در سیتوپلاسم و مقدار کمی نیز در دانه ها و دیواره های مزوکارپ وجود دارد.

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - کاپسیکوم اکزمیوم

مقابله به آفات کاپسیکوم اکزمیوم

آفات رایج Capsicum eximium و نشانه‌ها

شته‌ها با مکیدن شیره گیاه باعث پیچیدگی برگ و ترشح عسلک می‌شوند و زمینه رشد کپک دوده‌ای را فراهم می‌کنند. تریپس‌ها لکه‌های نقره‌ای و بدشکلی برگ و گل ایجاد کرده و می‌توانند ناقل ویروس‌ها باشند. کنه تارتن با تارهای ظریف و زردی نقطه‌ای برگ، به‌ویژه در هوای گرم و خشک، دیده می‌شود. پایش هفتگی پشت برگ‌ها و گل‌ها کلید تشخیص زودهنگام است.

روش‌های مدیریت و کنترل آفات

برای پیشگیری، علف‌های هرز میزبان را حذف و تهویه را بهبود دهید. شست‌وشوی ملایم برگ‌ها و استفاده از تله‌های زرد چسبنده به کاهش جمعیت شته و تریپس کمک می‌کند. رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها (برای شته) و Amblyseius (برای تریپس/کنه) مؤثر است. در صورت نیاز، از صابون‌های حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی با پوشش کامل استفاده کنید و تناوب مواد مؤثره را رعایت نمایید. از سمپاشی در زمان گلدهی و ساعات فعالیت گرده‌افشان‌ها پرهیز کنید.

امراض مهم و راهکارهای مقابله

پوسیدگی طوقه و ریشه (Phytophthora/Pythium) با پژمردگی ناگهانی و قهوه‌ای شدن طوقه تشدید می‌شود؛ زهکشی مناسب و آبیاری مدیریت‌شده ضروری است. لکه‌برگی‌های قارچی و باکتریایی با لکه‌های تیره و هاله زرد ظاهر می‌شوند؛ حذف برگ‌های آلوده و کاهش خیس‌ماندن شاخ‌وبرگ کمک‌کننده است. ویروس‌ها (مانند CMV/TMV) موزاییک و کوتولگی ایجاد می‌کنند؛ گیاهان آلوده را حذف و ناقل‌ها را کنترل کنید. ضدعفونی ابزار و استفاده از بذر/نشای سالم مؤثرترین پیشگیری است.

نحوه تکثیر کاپسیکوم اکزمیوم

تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرها صورت می گیرد. برخی از این بذرها می توانند به راحتی جوانه بزنند اما برخی دیگر از بذرها برای جوانه زنی به چند هفته تا یک ماه زمان نیاز دارند. خاک های گرم با دمای 80 درجه فارنهایت و آبیاری متوسط، سبب افزایش جوانه زنی می گردد. برای کشت بذرها بهتر است از خاک هایی حاوی پیت زیاد استفاده نگردد.