سرخس لانه پرنده

دانستنیهای علمی

گونه ای از سرخس در خانواده Aspleniaceae ، بومی مناطق گرمسیری جنوب شرقی آسیا، شرق استرالیا ، هاوایی ، پلینزی است که در جزیره کریسمس ، هند و شرق آفریقا نیز یافت میشود. این یکی از چند گونه شناخته شده از این جنس است و با نام معمول سرخس آشیانه پرنده شناخته میشود.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت خیلی مرطوب دماي مورد نياز 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز 3قسمت خاكبرگ + 1 قسمت تورب

اين گياه ارزش زینتی داشته و هم به صورت گلداني و هم به صورت آويز قابل استفاده است.

سرخس لانه پرنده تا ارتفاع 130-60 سانتي متر و گسترش 60-30 سانتي متر رشد میکند.

فروندهاي براق و انعطاف پذير نيزه اي و چرخ مانند به طول بيش از 50 سانتيمتر و عرض نسبتاً زياد و هاگينه ها در قسمت زيرين فروند به رنگ سياه با رگبرگ مياني قهوه اي تيره در این گیاه دیده میشود.

شرایط محیط رشد

این گونه از سرخس به نور متوسط، درجه حرارت نسبتاً زياد (24 تا 28 درجه سانتیگراد)، آبياري زیاد و محیط مرطوب نیازمند است.

بهترین خاك برای این گیاه خک ارگانیک و مخلوط کمپوست است همچنین مخلوطی از 3 قسمت خاكبرگ + 1 قسمت تورب هم برای سرخس لانه پرنده مناسب است.

این سرخس در تنه اغلب درختان مانند bromeliad ، که در آن ها آب و خاک گیاه دار جمع میشود می تواند زندگی کند.

خوب است هر پانزده روز یکبار با محلول کود مایع رقیق تغذیه شود

مقابله به آفات سرخس لانه پرنده

در سرخس لانه پرنده (Asplenium nidus) گاهی علائم سوختگي نسبتاً شديدي بر روي برگها نمايان مي شود که شدت اين سوختگي غالباً در يک طرف پهنک برگ بيشتر از طرف ديگر آن است.

این گیاه اگر به كنه و يا شته مبتلا شد، میتوان با سم مالاتيون و سپس با آبشويي آن را برطرف کرد.

نحوه تکثیر سرخس لانه پرنده

تکثیر سرخس لانه پرنده با كاشت هاگ در اوايل بهار تا اواخر تابستان و همچنین تقسيم بوته در بهار امکان پذیر است.

تولید مثل Asplenium nidus در طبیعت

Asplenium nidus (سرخس لانه‌پرنده) در طبیعت با هاگ‌زایی تکثیر می‌شود. در پشت برگ‌های بالغ، توده‌های هاگدان (سوری) تشکیل شده و هاگ‌های ریز پس از بلوغ با جریان هوا و گاهی پاشش آب پراکنده می‌شوند.

هاگ‌ها در محیط‌های مرطوب، سایه‌دار و دارای سطح مناسب (مانند پوست درختان و بقایای آلی) جوانه زده و به پیش‌ریز (گامتوفیت) کوچک و سبز تبدیل می‌شوند. این مرحله اندام‌های جنسی نر و ماده را می‌سازد و وجود آب برای حرکت اسپرم‌ها و انجام لقاح ضروری است. پس از لقاح، گیاه جدید (اسپوروفیت) شکل می‌گیرد و به‌تدریج rosette یا «لانه» برگ‌ها را می‌سازد.

روش‌های تکثیر در خانه

رایج‌ترین راه خانگی، کشت هاگ است: برگ دارای سوریِ قهوه‌ای را روی کاغذ خشک بگذارید تا هاگ بریزد، سپس هاگ‌ها را روی بستر استریلِ پیت/خزه اسفاگنوم مرطوب پخش کنید. ظرف دربسته، نور غیرمستقیم و رطوبت بالا (حدود 22–26°C) فراهم کنید تا پیش‌ریز و سپس نهال‌ها شکل بگیرند.

تکثیر با تقسیم بوته معمولاً توصیه نمی‌شود، زیرا این گونه اغلب «تاج» واحد دارد و تقسیم می‌تواند به گیاه مادر آسیب بزند. در صورت وجود چند تاج واقعی، تقسیم بسیار محتاطانه و با ابزار استریل انجام شود.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

این گیاه در تایوان با نام بومی "Wugus" شناخته میشود و از جوانه های آن به عنوان خوراکی و به عنوان سبزیجات در غذا ها استفاده میشود و بسیار هم محبوب است.

عوارض جانبی - هشدار

ایمنی برای انسان و حیوانات خانگی

سرخس لانه‌پرنده (Asplenium nidus) معمولاً غیرسمی برای انسان، گربه و سگ گزارش می‌شود؛ با این حال خوردن برگ‌ها می‌تواند در برخی افراد یا حیوانات دل‌آشوبی خفیف ایجاد کند. گیاه را دور از دسترس کودکان و حیواناتی که عادت به جویدن برگ دارند نگه دارید.

حساسیت پوستی و تماس با شیره گیاه

این سرخس تیغ ندارد و تحریک پوستی شدیدی انتظار نمی‌رود، اما در افراد حساس، تماس مکرر با برگ‌ها یا گردوغبار بستر می‌تواند خارش یا قرمزی خفیف ایجاد کند. هنگام تعویض گلدان یا پاک‌سازی برگ‌ها، در صورت سابقه آلرژی از دستکش استفاده کنید.

آبیاری و پوسیدگی تاج

مهم‌ترین هشدار، آب‌ماندگی در مرکز rosette (تاج) است؛ ریختن آب داخل “لانه” می‌تواند به پوسیدگی تاج و مرگ گیاه منجر شود. آبیاری را به خاک انجام دهید و زهکشی گلدان را جدی بگیرید.

آفات و آلودگی‌های رایج

هوای خشک و تهویه ضعیف زمینه را برای کنه تارتن، شپشک آردآلود و سپردار فراهم می‌کند. علائم شامل لکه‌های زرد، چسبندگی و ضعف عمومی است؛ در صورت مشاهده، قرنطینه و پاک‌سازی برگ‌ها را سریع انجام دهید.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس پرسیاوشان و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره آسپلنیاسه و جنس های آن