معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - منداب آلمانی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/12/10
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - منداب آلمانی
گیاه **منداب آلمانی** با نام علمی **Asperugo procumbens** (از تیره گاوزبانیان، Boraginaceae) یک علف یک‌ساله با رشد خوابیده یا نیمه‌خوابیده است.

- **شرایط دما، رطوبت و نور (محیط رشد):** در نواحی **معتدل تا نسبتاً خنک** بهترین رشد را دارد و معمولاً در **بهار تا اوایل تابستان** فعال‌تر است. به **نور کامل تا نیم‌سایه** سازگار است. رطوبت **متوسط** و خاک با زهکشی مناسب را می‌پسندد و در زمین‌های نسبتاً فقیر و به‌ویژه خاک‌های **آشفته و دست‌خورده** نیز به‌خوبی استقرار می‌یابد.

- **بومی و زیستگاه:** بومی بخش‌هایی از **اروپا و آسیای غربی** دانسته می‌شود و در بسیاری مناطق دیگر نیز به‌صورت علف هرز گسترش یافته است. زیستگاه معمول آن **کنار راه‌ها، زمین‌های بایر، حاشیه مزارع، باغ‌ها و خاکریزها** است.

- **خصوصیات ظاهری اندام‌های گیاه:** ساقه‌ها غالباً **خزنده و منشعب** هستند. برگ‌ها **ساده و کشیده تا نیزه‌ای** و معمولاً دارای سطح **زبر/خشن** (به علت کرک‌ها) هستند. گل‌ها **کوچک** و معمولاً **آبی تا آبی-بنفش** (گاهی کم‌رنگ‌تر) بوده و در محور برگ‌ها ظاهر می‌شوند. میوه‌ها به‌صورت فندقه‌های کوچک تشکیل می‌شوند که در گاوزبانیان رایج است.

- **نام رایج محلی در ایران و جهان:** در فارسی با نام **منداب آلمانی** شناخته می‌شود. نام رایج انگلیسی آن معمولاً **German madwort** است.

Nargil_Asperugo procumbens
نام علمي
Asperugo procumbens
نام لاتين
German madwort
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


گیاه "منداب آلمانی" یک گونه ی مونوتیپیک از جنس Asperugo و از خانواده گل گاوزبان است.
این گیاه بومی اروپا است اما در برخی نواحی دیگر مانند آمریکای شمالی نیز تولید می شود.
این گیاه به طور سنتی در طب مردم نواحی جنوب اروپا و شمال آفریقا استفاده می شود.

منداب آلمانی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه منداب آلمانی
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  منداب آلمانی
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  منداب آلمانی
نواحی معتدل و مرطوب
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  منداب آلمانی
خاک های غنی از نیتروژن و مرطوب


گیاه منداب، گیاهی یکساله بوده که تا حدود 30 تا 100 سانتیمتر ارتفاع رشد می کند.
این گیاه دارای یک ریشه ی اصلی و راست و کوتاه است.
ساقه ها دارای انشعابات فراوان، زبر و دارای خارهای فراوان در حاشیه ها می باشد. این ساقه ها پس از خشک شدن بسیار شکننده خواهند شد.
گل ها منظم (اکتینومورفیک) و دارای 2 تا 5 میلیمتر پهنا می باشد. جام گل به رنگ ارغوانی تیره، به هم پیوسته، قیفی شکل و دارای پنج لوب است. کاسه ی گل به هم پیوسته و نامنظم (زیگومورفیک)، دارای پنج لوب، کرکدار، پهن و شامل دو بخش لوب می باشد. کاسه ی گل پس از گلدهی تا زمان سفت شدن، بزرگ می شود. انتهای لوب های کاسه ی گل نیز خاردار می باشد. گل ها دارای پنج پرچم هستند. اندام مادگی به هم پیوسته و دارای یک خامه می باشد. این گل ها به صورت جانبی و منفرد یا جفتی روی ساقه ی گلدهنده قرار دارند.
زمان گلدهی این گیاهان از ماه "می" تا "آگست" می باشد.
برگ ها دارای آرایش متناوب، یا در بخش هایی به صورت متقابل هستند. برگ های تحتانی دارای ساقه ولی برگ های بالایی بدون ساقه هستند. پهنک برگ بیضوی شکل و باریک بوده و بدون نوک می باشد.
میوه به صورت شیزوکارپ و چهار بخشی است. مریکارپ بیضی شکل، پهن، به رنگ قهوه ای مایل به خاکستری، دارای دانه های فراوان، زبر و به طول 3.5 میلیمتر می باشد.

German madwort

شرایط محیط رشد


این گیاه معمولاً در باغ ها، زمین های بایر، مزارع سیب زمینی، کپه های کمپوستی، نواحی حاوی کود های دامی و تپه های حاوی خزه های دریایی بیشتر رشد می کند.
این گیاه مکان های حاوی نیتروژن فراوان را می پسندد.
این گیاهان در خاک های به خوبی آبیاری شده رشد بهتری خواهند داشت.

Asperugo procumbens

مقابله به آفات منداب آلمانی

آفات مهم منداب آلمانی (Asperugo procumbens)

منداب آلمانی به‌طور عمومی گیاهی مقاوم است، اما در شرایط متراکم و مرطوب دچار مشکل می‌شود. مهم‌ترین آفات آن شامل شته‌ها، تریپس‌ها و لارو برخی پروانه‌ها هستند که با مکیدن شیره یا تغذیه از برگ‌ها سبب زردی و کاهش رشد می‌شوند. کنترل بیولوژیک با استفاده از کفشدوزک‌ها و بالتوری‌ها برای شته‌ها بسیار مؤثر است. در صورت طغیان شدید، می‌توان از صابون حشره‌کش یا روغن ولک با دز کم و در ساعات خنک استفاده کرد.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

رطوبت بالا و تهویه ضعیف موجب بروز سفیدک سطحی، لکه‌برگی قارچی و پوسیدگی طوقه می‌شود. علائم شامل لکه‌های قهوه‌ای روی برگ، سفیدک پودری و پژمردگی تدریجی است. برای پیشگیری، آبیاری از سطح خاک و پرهیز از خیس‌کردن برگ‌ها توصیه می‌شود. در صورت مشاهده، حذف برگ‌های آلوده و ضدعفونی ابزار ضروری است.

راهکارهای مدیریت و پیشگیری

تناوب زراعی، عدم تراکم بیش از حد و تامین نور کافی مهم‌ترین اصول مدیریت سلامت منداب آلمانی هستند. استفاده از بذر سالم، ضدعفونی خاک در کشت‌های گلدانی و پایش منظم مزرعه یا باغچه از گسترش آفات و امراض جلوگیری می‌کند. در صورت لزوم، استفاده هدفمند از قارچ‌کش‌ها و حشره‌کش‌های کم‌خطر و سازگار با محیط‌زیست توصیه می‌شود.

منداب آلمانی

نحوه تکثیر منداب آلمانی


تکثیر این گیاهان توسط کشت بذرهای آنها صورت می گیرد.

German madwort

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


از منداب در تهیه سالاد بهره می‌گیرند. منداب دارای ویتامین ث زیاد و همچنین نیترات زیاد است و به این خاطر نباید روزانه مقادیر زیادی از آن را خورد زیرا ممکن است از میزان نیترات مجاز برای بدن بگذرد.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - منداب آلمانی

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره گل گاوزبان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.13 از ۵، بر اساس 8 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید