این گیاه با نام علمی Arctostaphylos glauc و نام مرسوم (Bigberry Manzanita) که به فارسي مانزانیتای میوهدرشت ناميده ميشود، گياهي از خانواده Ericaceae بومي بومی کالیفرنیا در غرب ایالات متحده آمریکا، در دامنههای خشک، تپهها و جنگلهای باز با اقلیم مدیترانهای مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک سبک، شنی یا سنگلاخی با زهکشی بسیار عالی، فقیر از نظر مواد آلی، حساس به خاکهای سنگین و مرطوب، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Arctostaphylos glauc
نام لاتين
Bigberry Manzanita
ردهبندی و نام علمی
مانزانیتای میوهدرشت با نام علمی Arctostaphylos glauca گونهای همیشهسبز از تیره Ericaceae (خلنگیان) است. این گونه به سرده Arctostaphylos تعلق دارد که شامل بیش از ۶۰ گونه بوتهای عمدتاً بومی آمریکای شمالی است. نام سرده از دو واژه یونانی «arktos» به معنای خرس و «staphyle» به معنای خوشه انگور گرفته شده و به علاقه خرسها به میوههای این گیاه اشاره دارد. نام انگلیسی Manzanita از اسپانیایی «مانسانیتا» به معنی «سیب کوچک» گرفته شده است.
منطقه بومی و پراکنش
Arctostaphylos glauca بومی کالیفرنیا و بخشهایی از شمال باختر مکزیک (با تأکید بر ناحیه باخا کالیفرنیا) است. این گونه بیشتر در دامنههای داخلی و جنوبی رشتهکوههای ساحلی و سیرا نِوادا حضور دارد. در ارتفاعهای حدود ۳۰۰ تا ۱۵۰۰ متر رشد میکند و اغلب اجتماعات وسیع و خالص تشکیل میدهد. محدودیت پراکنش آن تا حد زیادی به اقلیم مدیترانهای با زمستانهای ملایم و بارانی و تابستانهای گرم و خشک وابسته است.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه شاخص مانزانیتای میوهدرشت، رویشگاههای چَپَرال (Chaparral) و جنگلهای باز بلوط و کاج در اقلیم مدیترانهای است. این گیاه به خاکهای کمعمق، سنگلاخی و نسبتاً فقیر، بهویژه خاکهای اسیدی تا کمی خنثی، تطابق زیادی دارد. پوست قرمز-مسیِ صاف و شاخساره متراکم، سازگاریهایی برای کاهش تبخیر و تحمل تابش شدید خورشید محسوب میشوند. این گونه با آتشسوزیهای طبیعی سازگار است و بذرهای آن اغلب برای جوانهزنی به حرارت یا دود نیاز دارند.
تاریخچه و اهمیت علمی
Arctostaphylos glauca در قرن نوزدهم میلادی توسط گیاهشناسان اکتشافی آمریکای شمالی توصیف شد. از آن زمان تاکنون، این گونه به عنوان الگوی مطالعات تکامل در سرده Arctostaphylos، اکولوژی چپرال و سازگاری با آتش اهمیت ویژهای یافته است. همچنین مطالعات ژنتیکی نشان دادهاند که این گونه با برخی مانزانیتاهای دیگر هیبرید تشکیل میدهد و مرز گونهای در این سرده اغلب پیوسته و پیچیده است؛ نکتهای که آن را به مدل جالبی برای پژوهش در فرایند گونهزایی در بوتهزارهای مدیترانهای تبدیل کرده است.
خصوصیات - معرفی
ساقه و تنه
ساقههای Arctostaphylos glauca چوبی، پیچوتابدار و بهشدت منشعباند. رنگ پوست ساقه در گیاهان جوان قرمز-قهوهای براق است و با افزایش سن، به خاکستری متمایل میشود. پوستهٔ ساقه نازک، صاف و پوستهپوستهشونده است و با کنده شدن، لایههای جوانتر و قرمزتر را آشکار میکند. قطر تنه در پایههای مسنتر میتواند به چند سانتیمتر برسد و فرم بوتهای-درختچهای فشرده ایجاد میکند.
برگها
برگها همیشهسبز، ضخیم و چرمی و روی شاخهها بهصورت متناوب قرار گرفتهاند. شکل برگها عمدتاً بیضوی تا تخممرغی با رأس کند یا کمی نوکتیز است و حاشیهٔ آنها صاف و بدون دندانه میباشد. رنگ سطح بالایی برگ سبز آبی تا سبز خاکستری و سطح زیرین معمولاً روشنتر و گاه کمی مومی است. اندازهٔ هر برگ معمولاً ۲ تا ۵ سانتیمتر طول و ۱ تا ۳ سانتیمتر عرض دارد و دمبرگ بسیار کوتاه یا تقریباً بدون دمبرگ است.
گلها
گلها در خوشههای آویزان انتهایی ظاهر میشوند و ظاهری زنگولهای یا کوزهای دارند. هر گل کوچک، حدود ۴ تا ۶ میلیمتر طول دارد و کاسهٔ کوتاه با ۵ کاسبرگ دارد. رنگ گلها عمدتاً سفید تا صورتی کمرنگ است و سطح آنها کمی مومی و براق به نظر میرسد. گلبرگها به هم جوش خوردهاند و دهانهٔ گل باریک است که فرم ویژهٔ تیرهٔ خلنگیان را تداعی میکند.
میوه و بذر
میوهها سفت، کروی و نسبتاً درشتاند و قطر آنها معمولاً ۸ تا ۱۵ میلیمتر است. رنگ میوه در ابتدا سبز و در زمان رسیدن قرمز تا قرمز-قهوهای میشود. سطح میوهها نسبتاً صاف و براق است و درون آن چند هستهٔ سخت و چوبی قرار دارد. این میوهها ظاهر مشخص و تزئینی به بوته میدهند و از ویژگیهای تشخیصی گونه بهشمار میروند.
شرایط نگهداری مانزانیتای میوهدرشت
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک سبک، شنی یا سنگلاخی با زهکشی بسیار عالی، فقیر از نظر مواد آلی، حساس به خاکهای سنگین و مرطوب، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
معرفی کلی شرایط محیطی مانزانیتای میوهدرشت
Arctostaphylos glauc، مشهور به مانزانیتای میوهدرشت، بومی نواحی مدیترانهای کالیفرنیاست و به عنوان درختچهای همیشهسبز، به محیطهای خشک و آفتابی سازگار شده است. درک شرایط طبیعی رویش این گونه برای موفقیت در کشت زینتی آن بسیار حیاتی است.
دما و تحمل سرما و گرما
این گیاه در محدوده دمایی حدود ۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد بهترین رشد را دارد. تحمل گرمای خشک تابستان را دارد، بهشرطیکه خاک عمیق و خوب زهکشی شده باشد. سرمای کوتاهمدت تا حدود منفی ۱۰ درجه سانتیگراد را نیز در خاک مناسب میتواند تحمل کند، اما یخبندانهای طولانیمدت و همراه با خاک خیس برای آن آسیبزا است.
نیاز نوری
مانزانیتای میوهدرشت گیاهی کاملاً آفتابدوست است. بیشترین تراکم برگ، گلدهی و رنگ زیبای پوست ساقه در آفتاب کامل (حداقل ۶ ساعت نور مستقیم) بهدست میآید. در نیمسایه رشد میکند اما بوتهها کشیدهتر، کمگلتر و مستعد بیماریهای قارچی خواهند بود.
رطوبت و آبیاری
این گونه به شرایط خشک و نیمهخشک سازگار است و پس از استقرار، نیاز آبی بسیار کمی دارد. رطوبت بالای هوا و آبیاری مکرر، بهویژه در تابستان، خطر پوسیدگی ریشه و بیماریهای قارچی را افزایش میدهد. بهتر است بین دو آبیاری، خاک کاملاً تا عمق مناسب خشک شود.
خاک، زهکشی و pH
مانزانیتای میوهدرشت خاکهای سبک تا متوسط با زهکشی عالی را ترجیح میدهد؛ ترکیبهای شنی، شنیلومی یا لومیسنگلاخی برای آن مناسباند. باتلاقی شدن یا ایستابی آب بزرگترین تهدید برای این گیاه است. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵٫۵ تا ۷) مطلوب است و افزودن مواد آلی سبک و سنگریزه به بهبود تهویه ریشه کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :