۱۳۹۳ شانزدهم دی

آجیل شمع / کَندِل نات

Aleurites moluccanaCandlenut که به فارسی آجیل شمع / کَندِل نات نامیده میشود، گیاهی از خانواده فرفیون بومی مالزی، اندونزی، فیلیپین و هاوایی می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: مرطوب دمای محیط: 19 تا 27 درجه سانتیگراد خاک: خاک های مرطوب، زهکش دار و کمی اسیدی

دانستنیهای علمی

نام علمي

Aleurites moluccana

نام لاتين

Candlenut

خانواده (تيره)

Euphorbiaceae

"کندل نات یا آجیل شمع" میوه درخت "کندل بری" است. این گیاه، درختی گلدار از خانواده ی فرفیون یا افوربیا می باشد. امروزه این گیاه را برای تهیه روغن کشت می کنند.

هر درخت حدود 30 تا 80 کیلوگرم بذر تولید کرده و بذور حدود 15 تا 20 درصد وزنشان روغن دارند. این روغن ها اغلب بصورت موضعی کاربرد دارند.

Candlenut

خصوصیات - معرفی

این درخت تا ارتفاع 15 تا 25 متر رشد می کند و دارای شاخه های انبوه و پراکنده است.

برگ ها ساده، به رنگ سبز کمرنگ، تخم مرغی شکل یا سه لوبی یا به ندرت پنج لوبی، دارای انتهای تیز و به طول 10 تا 20 سانتیمتر می باشد.

میوه این درخت، گرد، به قطر 4 تا 6 سانتیمتر بوده و دارای بذری است که به ندرت دارای پوسته ای سخت است. این بذر دارای مقدار زیادی روغن می باشد که از آن به عنوان یک شمع نیز استفاده می شود. به همین دلیل به این نام نامگذاری شده است.

شرایط نگهداری آجیل شمع / کَندِل نات

نور مورد نياز

نور مورد نیاز گیاه آجیل شمع / کَندِل نات

زیاد

آبياري و رطوبت

مرطوب

دماي مورد نياز

19 تا 27 درجه سانتیگراد

خاک مورد نياز

خاک های مرطوب، زهکش دار و کمی اسیدی

این درخت به دمای سالانه حدود 19 تا 27 درجه سانتیگراد نیاز داشته و دماهای 25 تا 28 درجه فارنهایت را نیز می تواند تحمل کند. آنها معمولاً می توانند به خوبی در آب و هوای گرمسیری با بارندگی فراوان رشد کنند اما نسبت به آب و هوای خشک نیز سازگاری دارند. پس از اینکه درخت به خوبی مستقر شد نیاز به نگهداری و مراقبت خاصی ندارد.

خاک مورد نیاز این گیاه نیاز باید به خوبی آبیاری شده، دارای زهکش و کمی اسیدی باشد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

میوه این گیاه در برخی نواحی به صورت پخته مصرف می شود و یا به عنوان چاشنی و سس در کنار سبزیجات و برنج به مصرف می رسد.

از میوه یا بذر این درخت نیز به دلیل میزان روغن بالایی که داشته و قابلیت اشتعال دارد، به عنوان شمع استفاده می شود.

در هاوایی از پوست، برگ ها و گل های این درخت تاج گلی برای پوشاندن روی سر یا گردن تهیه می کنند و همچنین از بذر این گیاه جوهری برای انجام خالکوبی تهیه می گردد. یک رنگ قهوه ای مایل به قرمز نیز از پوست داخلی این گیاه ساخته می شود.

تنه این درخت گاهی برای ساختن قایق های کوچک برای ماهیگیری استفاده می شود.

در برخی نواحی از بذرهای رسیده ی این گیاه در تهیه صابون و شامپو استفاده می کنند. همچنین به دلیل بوی خوش روغن این گیاه، از آن در تهیه ی کرم های پوست نیز بهره می گیرند.

گل های پنج گلبرگی و سفید و کوچک این گیاه، برای درمان زخم های دهان، پس از له کردن به کودکانی که دچار زخم های دهان و زبان هستند داده می شود.

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - آجیل شمع / کَندِل نات

مقابله به آفات آجیل شمع / کَندِل نات

آفات رایج Aleurites moluccana

درخت آجیل شمع (Aleurites moluccana) ممکن است توسط شپشک‌های آردآلود و سپردار، شته‌ها و کنه‌های تارعنکبوتی آسیب ببیند که با زردی برگ، ترشح عسلک و رشد کپک دوده‌ای همراه است. پایش منظم پشت برگ‌ها و سرشاخه‌ها کلید تشخیص زودهنگام آلودگی است. مدیریت شامل هرس و حذف شاخه‌های شدیداً آلوده، شست‌وشوی شاخساره با آب پرفشار، و استفاده هدفمند از صابون‌های حشره‌کش یا روغن‌های معدنی/نیم (Neem) در آغاز آلودگی است.

در برخی مناطق، لاروهای برگ‌خوار و چوب‌خوار نیز دیده می‌شوند؛ علائم شامل سوراخ‌های برگ، فضولات و ضعف عمومی درخت است. جمع‌آوری دستی لاروها و نابودی شاخه‌های سوراخ‌دار به کاهش جمعیت کمک می‌کند. در آلودگی‌های شدید، به‌کارگیری کنترل‌های زیستی (مانند Bacillus thuringiensis برای لاروهای برگ‌خوار) و مدیریت بهداشت باغ توصیه می‌شود.

امراض مهم و راهکارها

پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از عوامل شبه‌قارچی/قارچی مانند Phytophthora) با پژمردگی، کاهش رشد و سیاه‌شدن طوقه بروز می‌کند. اصلی‌ترین راه کنترل، جلوگیری از ماندابی شدن و بهبود زهکشی است. آبیاری تنظیم‌شده، استفاده از خاک سبک، و حذف ریشه‌های پوسیده در گلدان/نهالستان مؤثر است.

لکه‌برگی‌های قارچی می‌توانند سبب لکه‌های قهوه‌ای و ریزش برگ شوند. کاهش رطوبت تاج، فاصله‌گذاری مناسب و جمع‌آوری برگ‌های آلوده، چرخه بیماری را می‌شکند. در صورت تداوم، محلول‌پاشی قارچ‌کش‌های مسی یا ترکیبات مجاز بر اساس برچسب و شرایط محلی انجام شود.

نحوه تکثیر آجیل شمع / کَندِل نات

تکثیر درخت آجیل شمع یا کندل نات از طریق کشت بذرهای آن امکان پذیر است. این بذرها عموماً 3 تا 4 ماه پس از کشت جوانه می زنند.

هشدار - عوارض جانبی

روغن بذرهای این گیاه خاصیت سمی و خارش آور شناخته شده ای حتی روی چشم ها ندارند. ولی به دلیل وجود ساپونین و فوربول در آنها باید در مصرف خام آن مقداری دقت نمود.