کلاه میرحسن اشکری

دانستنیهای علمی

جایگاه رده‌بندی (تاکسونومی)

گونه Acantholimon eshkerense با نام فارسی «کلاه میرحسن اشکری» در تیرهٔ Plumbaginaceae (سرب‌دار) قرار می‌گیرد؛ تیره‌ای که با سازگاری‌های چشمگیر به خشکی و خاک‌های فقیر شناخته می‌شود. این گونه متعلق به سردهٔ Acantholimon است؛ سرده‌ای عمدتاً خاردار و بالشتکی که تنوع آن در نواحی ایران–تورانی بسیار بالاست.

منطقه بومی و پراکنش

این گونه یک تاکسون بومی ایران به‌شمار می‌آید و نام گونه (eshkerense) به خاستگاه محلی آن اشاره دارد؛ الگویی رایج در نام‌گذاری علمی که معمولاً از یک ناحیه، روستا یا عارضهٔ جغرافیایی گرفته می‌شود. در چارچوب زیست‌جغرافیایی، گونه‌های سردهٔ Acantholimon بیشترین تمرکز را در کمربندهای کوهستانی و فلات‌های نیمه‌خشک جنوب‌غرب آسیا دارند.

زیستگاه و سازگاری‌ها

زیستگاه معمول این گروه، ارتفاعات خشک و سنگلاخی، دامنه‌های آفتاب‌گیر، ریگزارهای کوهپایه‌ای و خاک‌های کم‌عمق با زهکشی بالا است. فرم رشد بالشتکی و شاخه‌های خاردار، از راه کاهش تبخیر، حفاظت از مریستم‌ها در برابر چرای دام و ایجاد ریزاقلیم خنک‌تر، به بقای گیاه در شرایط تنش آبی کمک می‌کند. بسیاری از گونه‌های این سرده در جوامع گیاهی استپی و کوهستانی نقش تثبیت‌کنندهٔ خاک و ایجاد پناهگاه برای ریزجانداران دارند.

تاریخچه نام‌گذاری و اهمیت علمی

شناسایی و توصیف گونه‌های بومی Acantholimon بخشی از پژوهش‌های فلوریستیکی ایران است که بر پایهٔ بررسی نمونه‌های هرباریومی، مقایسهٔ ریخت‌شناسی (به‌ویژه برگ، خارها و ساختار گل‌آذین) و گاه داده‌های مولکولی انجام می‌شود. نام‌گذاری دقیق این گونه‌ها برای پایش تنوع زیستی، تعیین محدودهٔ پراکنش و برنامه‌ریزی حفاظتی در زیستگاه‌های شکنندهٔ کوهستانی اهمیت دارد.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت کمی خشک دماي مورد نياز 18-20 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز در دشت ها و کوهپایه ها

این گیاه از خانواده هفت بندیان می باشد. به طور کلی رنگ این گونه صورتی ملایم است، همنین ساقه های گلدهنده به طول تا 20 سانتیمتر، همسطح یا بلندتر از پشته اصلی هستند. این گیاه به عنوان گل خشک تزیینی نیز مورد استفاده قرار می گیرد. این گیاه دارای شاخه های فراوان می باشد و رنگ آنها سبز مات بوده و گل های این گیاه در تابستان ظاهر می شوند. 

شرایط محیط رشد

زیستگاه و الگوی کلی رشد

گیاه Achantholimon eshkerense از گروه آکانتولیمون‌ها و سازگار با شرایط کوهستانی و نیمه‌خشک است؛ بنابراین محیط رشد ایده‌آل آن باید کم‌آب، پرنور و دارای زهکشی بسیار بالا باشد.

دما و تحمل سرمایی

این گیاه معمولاً در اقلیم‌های خنک تا معتدلِ کوهستانی عملکرد بهتری دارد. تابستان‌های گرمِ همراه با تهویه و خشکی هوا قابل تحمل است، اما گرمای طولانی همراه با رطوبت بالا می‌تواند موجب ضعف بوته شود. در فصل سرد، سرمای زمستانی در صورت خشکی خاک معمولاً آسیب‌زا نیست؛ ترکیب سرما با خاک خیس مهم‌ترین عامل پوسیدگی ریشه است.

نور

برای رشد متراکم و فرم بالشتی، نور مستقیم خورشید ضروری است. سایه یا نور کم باعث کشیدگی، کاهش تراکم و افت گلدهی می‌شود. در مناطق بسیار داغ، نور کامل همراه با گردش هوا و خاک سبک بهترین نتیجه را می‌دهد.

رطوبت و آبیاری

این گونه به رطوبت پایین و هوای خشک سازگار است. آبیاری باید کم، عمیق و با فاصله انجام شود؛ پس از استقرار، خشکی‌پسند بوده و تنها در دوره‌های خشکی طولانی نیاز به آب دارد. از آبیاری سطحی و مکرر خودداری کنید.

خاک، زهکشی و بستر کاشت

خاک مناسب، سبک، سنگریزه‌ای یا شنی-لومی با زهکشی عالی است. افزودن شن درشت، پرلیت یا سنگریزه به بستر کاشت توصیه می‌شود. خاک‌های رسی، سنگین و غرقابی نامناسب‌اند. بسترهای کمی آهکی تا خنثی معمولاً مطلوب‌ترند، به شرط آنکه آب در اطراف ریشه نایستد.

نحوه تکثیر کلاه میرحسن اشکری

این گیاه از طریق بذر تکثیر می گردد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

این گیاه خواص ضد ویروسی دارد و کاربرد آن موجب تقویت مغز استخوان می شود. در طب سنتی برای درمان یرماخوردگی نیز مورد استفاده قرار می گیرد. باعث بهبود عفونت دستگاههای تنفسی می گردد. در تسریع گردش خون و کاهش خستگی تاثیر بسزایی دارد. 

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره پلامباگیناسه و جنس های آن