آلوئه آربورسنز - معرفی و خواص گیاهان دارویی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1395/06/17
آلوئه آربورسنز - معرفی و خواص گیاهان دارویی
آلوئه آربورِسِنس (*Aloe arborescens*) یک ساکولنتِ چندساله از تیرهٔ Asphodelaceae است که برای رشد مطلوب به نور زیاد (آفتاب کامل تا نیم‌سایهٔ روشن) نیاز دارد؛ در فضای داخلی بهترین عملکرد را در کنار پنجرهٔ پرنور دارد. دمای مناسب رشد حدود 15 تا 30 درجهٔ سانتی‌گراد است و به سرما و یخبندان حساس بوده (در دماهای نزدیک 0°C آسیب می‌بیند). رطوبت پایین تا متوسط و جریان هوای خوب را می‌پسندد و در خاک سبک و بسیار زهکش‌دار بهتر رشد می‌کند.

این گونه بومی جنوب آفریقا (به‌ویژه آفریقای جنوبی) است و به‌طور طبیعی در زیستگاه‌های نیمه‌خشک، دامنه‌های سنگلاخی و مناطق آفتابی با بارندگی کم تا متوسط دیده می‌شود.

از نظر ریخت‌شناسی معمولاً به‌صورت بوته‌ای/درختچه‌ای و چندساقه رشد می‌کند، برگ‌ها گوشتی، نیزه‌ای و سبز تا سبز مایل‌به‌خاکستری هستند و در حاشیه دندانه‌های خاردار دارند. گل‌آذین خوشه‌ای با گل‌های لوله‌ای عمدتاً قرمز-نارنجی (گاه مایل به زرد) در فصل سرد یا اواخر زمستان تا بهار ظاهر می‌شود.

نام رایج جهانی آن «Torch Aloe» یا «Candelabra Aloe» است. در ایران معمولاً با نام «آلوئه» یا «صبر زرد (آلوئه‌ورا)» شناخته و عرضه می‌شود، هرچند از نظر گونه با *Aloe vera* متفاوت است. از کاربردهای مشهور، استفادهٔ موضعی از ژل برگ برای تسکین تحریکات و سوختگی‌های سطحی پوست است.

Nargil_.Aloe arborescens
نام علمي
.Aloe arborescens
نام لاتين
krantz aloe
خانواده (تيره)

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه آلوئه آربورسنز
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  آلوئه آربورسنز
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  آلوئه آربورسنز
20 تا 30 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  آلوئه آربورسنز
خاک های سبک و زهکش دار یا خاک های لومی با مواد آلی مناسب

خصوصیات گیاهشناسی:

گیاه "آلوئه آربورسنز" یکی از گونه های جنس آلوئه و گیاهی گوشتی و چندساله است. این گیاه نیز به عنوان گیاهی زینتی در باغ ها و گلدان ها کشت می شود و اخیرا نیز خواص دارویی آن مورد مطالعه قرار گرفته است. 
آلوئه آربورسنز گیاهی با چند سر می باشد که ارتفاع آن گاهی به اندازه یک درخت (حدود 2 تا 3 متر) نیز می رسد. برگ ها گوشتی و به رنگ سبز مایل به آبی کمرنگ هستند. در حاشیه برگ ها، خارهای فراوانی وجود دارد. گل ها به صورت خوشه ای در گل آذین ها قرار می گیرند. از هر رزت گیاه، دو تا چندین خوشه گل می تواند خارج شود. گل آذین ها به صورت استوانه ای شکل و به رنگ قرمز – نارنجی دیده می شوند. 


گیاه "آلوئه آربورسنز" یکی از گونه های جنس آلوئه و گیاهی گوشتی و چندساله است. این گیاه نیز به عنوان گیاهی زینتی در باغ ها و گلدان ها کشت می شود و اخیرا نیز خواص دارویی آن مورد مطالعه قرار گرفته است. 
آلوئه آربورسنز گیاهی با چند سر می باشد که ارتفاع آن گاهی به اندازه یک درخت (حدود 2 تا 3 متر) نیز می رسد. برگ ها گوشتی و به رنگ سبز مایل به آبی کمرنگ هستند. در حاشیه برگ ها، خارهای فراوانی وجود دارد. گل ها به صورت خوشه ای در گل آذین ها قرار می گیرند. از هر رزت گیاه، دو تا چندین خوشه گل می تواند خارج شود. گل آذین ها به صورت استوانه ای شکل و به رنگ قرمز – نارنجی دیده می شوند. 

krantz aloe

شرایط محیط رشد


گونه های مختلف آلوئه گیاهانی مقاوم به گرما، خشکی و حتی شوری هستند. علت مقاومت آنها ساختار خاص مورفولوژیکی این گیاه است. بذرهای این گیاه در شرایط اقلیمی مناسب در دمای 21 درجه سانتیگراد سبز می شوند. آلوئه به سرما بسیار حساس است. بطوریکه رشد آن در دمای کمتر از 10 درجه سانتیگراد متوقف می شود. از اینرو در اقلیم های سرد، این گیاه را در شرایط گلخانه تولید می کنند. اگرچه آلوئه دمای 50 درجه سانتیگراد را به خوبی تحمل می کند ولی دمای مناسب برای رشد و نمو این گیاه 20 تا 30 درجه سانتیگراد است. وزش بادهای گرم توأم با آفتاب شدید برای آن مناسب نیست و سبب تغییر رنگ برگ از سبز به قهوه ای شده و در این شرایط رشد گیاه متوقف می شود.
گونه های مختلف جنس آلوئه به رطوبت بالا، آب ایستایی و آبیاری زیاد حساس است. از اینرو آبیاری گیاهان باید زمانی انجام شود که خاک کاملاً خشک باشد. اگر هدف از کشت این گیاه تولید پاجوش برای تکثیر باشد، دوره های آبیاری کوتاه تر (با توجه به شرایط اقلیمی هر 7 تا 10 روز یکبار) توصیه می شود. چنانچه هدف از کشت، تولید ژل برای مصارف صنعتی باشد هر 14 روز و یا حتی 20 تا 30 روز یکبار (با توجه به شرایط اقلیمی محل رویش) گیاهان باید تحت آبیاری قرار گیرند.
آلوئه را در هر نوع خاکی می توان کشت کرد، ولی خاک های سبک که از زهکشی مناسبی برخوردار باشند برای کشت این گیاه توصیه می شود. خاک های لومی حاوی مواد آلی کم نیز خاک های مناسبی برای کشت این گیاه است. خاک های هوموسی و خاک هایی که از مقدار فراوانی مواد آلی برخوردار باشند برای کشت این گیاه توصیه نمی شوند. خاک های قلیایی تا «پی اچ» 5/8 خاک های مناسبی برای کشت آنها گزارش شده است.

.Aloe arborescens

مقابله به آفات آلوئه آربورسنز

آفات مهم Aloe arborescens

آلوئه آربورسنز معمولاً گیاهی مقاوم است اما در شرایط نامناسب دچار آفت می‌شود. شته‌ها، شپشک‌های آردآلود و کنه‌های تارعنکبوتی از آفات رایج این گیاه‌اند. تراکم این آفات با ضعف تغذیه، نور کم و رطوبت بالای محیط افزایش می‌یابد و باعث زردی برگ‌ها، چروکیدگی و توقف رشد می‌شود.

امراض قارچی و پوسیدگی ریشه

آبیاری بیش از حد و زهکش ضعیف مهم‌ترین عامل بیماری‌های قارچی مانند پوسیدگی ریشه و لکه‌برگی است. علائم شامل نرم و قهوه‌ای شدن پایه ساقه، بوی نامطبوع و افتادن برگ‌هاست. خاک بسیار فشرده و هوای بدون تهویه نیز خطر آلودگی قارچی را تشدید می‌کند.

روش‌های پیشگیری و مبارزه

برای کنترل آفات، ابتدا با پنبه آغشته به الکل یا اسپری آب پرفشار آن‌ها را از روی برگ‌ها پاک کنید و در صورت طغیان، از صابون حشره‌کش یا روغن ولک استفاده کنید. تنظیم آبیاری، استفاده از خاک سبک و ضدعفونی‌شده و گلدان دارای زهکش مناسب اساس پیشگیری از بیماری‌هاست. در پوسیدگی شدید، بخش‌های سالم گیاه را قلمه زده و در بستر جدید بکارید و از قارچ‌کش سیستمیک طبق دستور استفاده کنید.

آلوئه آربورسنز

نحوه تکثیر آلوئه آربورسنز


ازدیاد گیاه آلوئه آربورسنز مانند سایر گونه های این جنس به دو روش جنسی (توسط بذر) و غیرجنسی انجام می گیرد.
تکثیر جنسی: کاشت توسط بذر روش مناسبی برای ازدیاد این گیاهان نمی باشد. زیرا تفرق در این گیاه به علت دگرگرده افشان بودن آن شدید است. از این رو ازدیاد این گیاه به صورت جنسی تنها در برخی امور تحقیقاتی استفاده می شود.
در این روش پس از کشت، بذرها طی زمان کم و بیش طولانی و به کندی سبز می شوند. با انجام آبیاری مناسب و وجین علف های هرز خزانه، در فصل پاییز نشاءهای حاصل را می توان به محل اصلی کاشت (اعم از گلخانه یا زمین) منتقل کرد.
تکثیر غیرجنسی از طریق پاجوش، قلمه و تکثیر از طریق کشت بافت امکان پذیر است.
تکثیر از طریق پاجوش: از پاجوش های سالم و شاداب که رنگ آنها سبز روشن بوده و از پایه مادری تغذیه می کنند، استفاده می شود. در این روش پاجوش های سالم به ارتفاع  2.5 تا 20 سانتیمتر را برای تکثیر انتخاب کرده و پس از جدا کردن از پایه مادری بهتر است به منظور خشک شدن شیره جاری شده از آنها، مدتی در محل کشت نگهداری شوند (حداکثر 24 ساعت). سپس آنها را در محیط گلخانه (پاجوش های2.5 تا 5 سانتیمتری) یا در فضای آزاد (پاجوش های 15 تا 20 سانتیمتری) و با رعایت فواصل مناسب، کشت می کنند.
تکثیر از طریق ریشه دار کردن قلمه ها: یکی دیگر از روش های تکثیر غیرجنسی تهیه قلمه و ریشه دار کردن آنها است. از این روش عمدتاً برای گونه هایی که دارای ساقه های بلندی هستند استفاده می شود. بطوری که، معمولاً یک ساقه را به چند قسمت تقسیم کرده و انتهای قلمه حاصل را به فاصله سه سانتیمتر از یکدیگر در ماسه یا مخلوط خاک رس و ماسه که از رطوبت و دمای مناسبی برخوردار است قرار می دهند تا ریشه دار شوند. پس از آنکه قلمه ها سه تا پنج برگی شدند آنها را به زمین اصلی منتقل می کنند. از آنجا که این روش وقت گیر بوده و احتمال ریشه دار شدن قلمه ها کم است و کارگر زیادی را می طلبد کمتر استفاده می شود.
تکثیر از طریق کشت بافت: تکثیر درون شیشه ای گیاه آلوئه یکی از روش های ازدیاد غیرجنسی این گیاه است. در این روش با جداسازی اندام های مریستمی مانند نوک شاخساره یا جوانه های جانبی و قرار دادن آنها در محیط های کشت مناسب اقدام  به تولید گیاه می نمایند.

krantz aloe

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس آلوئه‌ورا و همه گونه های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 5 از ۵، بر اساس 14 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید