اگزالیس - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/03/11
اگزالیس - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز
اگزالیس *Oxalis regnellii* (که در منابع باغبانی گاهی با نام‌های نزدیک مانند *Oxalis triangularis* نیز عرضه می‌شود) گیاهی زینتی از خانوادهٔ Oxalidaceae است که در ایران معمولاً با نام‌های «اگزالیس» یا «شبدر زینتی/شبدر بنفش» شناخته می‌شود و در جهان با نام‌های رایج **False shamrock** و **Purple shamrock** شناخته است.

**شرایط رشد (دما، رطوبت، نور):**
- **نور:** نور زیادِ غیرمستقیم بهترین است؛ آفتاب ملایم صبح قابل‌تحمل، اما آفتاب مستقیم ظهر می‌تواند باعث سوختگی برگ شود. در نور کم، رنگ برگ‌ها کم‌رنگ و رشد ضعیف می‌شود.
- **دما:** بازهٔ مناسب حدود **۱۵ تا ۲۵°C**؛ سرمای شدید و یخبندان را تحمل نمی‌کند. در گرمای زیاد ممکن است وارد رکود شود.
- **رطوبت:** رطوبت **متوسط** (حدود ۴۰–۶۰٪) مناسب است؛ در خشکی هوا بهتر است با افزایش رطوبت محیطی و تهویهٔ خوب از تنش جلوگیری شود.
- **آبیاری/خاک (تکمیلی):** خاک سبک با زهکشی بالا؛ آبیاری وقتی سطح خاک کمی خشک شد. ماندابی شدن باعث پوسیدگی ریزوم/پیازمانند می‌شود.

**ویژگی‌های ظاهری (اندام‌ها):**
- علفی چندساله با **ریزوم یا اندام‌های ذخیره‌ای پیازمانند**.
- برگ‌ها معمولاً **سه‌برگچه‌ای (شبیه شبدر)** و در برخی ارقام **بنفش تیره** هستند؛ برگ‌ها رفتار **نیاستی** دارند و شب‌ها یا در نور کم بسته‌تر می‌شوند.
- گل‌ها کوچک، معمولاً **سفید تا صورتی کم‌رنگ** (بسته به رقم) و روی ساقه‌های باریک ظاهر می‌شوند.

**نام‌های رایج:**
- **ایران:** اگزالیس، شبدر زینتی/شبدر بنفش (در بازار گل).
- **جهان:** False shamrock, Purple shamrock.

**کاربرد دارویی/صنعتی:**
این گونه بیشتر **زینتی** است. مانند بسیاری از *Oxalis*ها حاوی **اگزالات** است؛ بنابراین مصرف خوراکی/دارویی آن معمولاً توصیه نمی‌شود و ممکن است در افراد حساس یا حیوانات خانگی ایجاد مشکل کند. اگر منظور شما یک رقم/گونهٔ دقیق از اگزالیس است، عکس یا نام رقم را بفرستید تا اطلاعات دقیق‌تر و مطابق همان تاکسون ارائه شود.

دانستنیهای علمی


Nargil_Oxalis regnellii
نام علمي
Oxalis regnellii
نام لاتين
False shamrock
خانواده (تيره)

گیاه  oxalis regnellii (اکسالیس ) گیاهی علفی و چندساله از خانواده  oxalidaceae  ( اکسالیداسه ) بوده که بومی جنوب آمریکا و به خصوص برزیل میباشد.



اکسالیس ( گیاه عشق ) دارای برگهایی بنفش رنگ و بسیار زیبا میباشد و به دلیل برگهایش ، گیاه زینتی بسیار محبوبی شمرده میشود.
این گیاه مناسب برای باغها، نگهداری داخل منزل ، پاسیو ها و مرزبندی میباشد.



این گیاه در بهترین شرایط نگهداری که جایی مرطوب ، نیم سایه و خنک میباشد حدود 10 سال عمر میکند.



اکسالیس، ترشک ، گل عشق


خصوصیات - معرفی


گیاه اکسالیس ، گیاهی چندساله و متراکم بوده که ارتفاعی بین 15 تا 30 سانتیمتر و گستردگی بین 30 تا 40 سانتیمتر دارد این گیاه سرعت رشدی متوسط دارد وبین 5 تا 10 سال عمر میکند.
این گیاه کوچک و ظریف دارای ساقه ای نازک میباشد.
برگها بنفش رنگ، سه گوش و به صورت 3 تایی میباشند.( برگها ظاهری پروانه شکل داشته وبسیار زیبا میباشند.)
شاخ و برگ گیاه در طول روز باز و بسته میشوند.
این گیاه دارای گلهایی کوچک به رنگهای سفید، صورتی و یا بنفش میباشند .
گلها معطر بوده و فصل شکوفایی آنها اواخر بهار و اوایل تابستان است.
( در مورد اکسالیس، برگها جنبه زینتی به گیاه میدهند، نه گلها)
این گیاه حاوی اسید اگزالیک بوده که در برگها و ساقه ها ی گیاه میباشد و یک مکانیسم دفاعی برای گیاه محسوب میشود ، این اسید باعث ترش مزه شدن برگها و شاخه ها میشود و لذا علفخواران از این گیاه تغذیه نمیکنند.
اسید اگزالیک ، اسیدی قوی محسوب میشود و در صورت بلعیده شدن توسط انسان باعث تحریک دهان و گلو میشود.



این گیاه دارای دوره خواب میباشد.



 False shamrock

شرایط نگهداری اگزالیس



نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه اگزالیس
کم
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  اگزالیس
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  اگزالیس
دمای بین 16 تا 34 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  اگزالیس
مخلوطی از خاک گلدان، مرطوب و خوب زهکشی شده

شرایط رشد گیاه  oxalis regnelli به شرح زیر است :

خاک: مخلوطی از خاک گلدان ، مرطوب و خوب زهکشی شده برای رشد این گیاه مناسب است.
دما: دمای بین 16 تا 34 درجه مناسب است.
این گیاه به طور کلی مناطق خنک را میپسندد ودر برابر سرما مقاوم است ولی در معرض گرمای شدید از بین خواهد رفت.
نور: نیم سایه .
شرایط سایه ، نیم سایه برای رشد این گیاه مناسب است .
در معرض آفتاب کامل اگر این گیاه قرار داشته باشد از بین خواهد رفت.
آبیاری: آبیاری به صورت منظم و متوسط صورت گیرد.
از آبیاری بیش از اندازه گیاه بپرهیزید.
کوددهی:هر 2 هفته یکبار صورت گیرد.
از کود مایع رقیق شده استفاده کنید.
هرس: گاها صورت گیرد.



Oxalis regnellii

مقابله به آفات اگزالیس


اکسالیس ، گیاهی مقاوم بوده و آفت و یا مریضی خاصی آن را تهدید نمیکند .




آفات رایج اگزالیس (Oxalis regnellii)

شایع‌ترین آفات اگزالیس شامل شته، کنه تارتن و شپشک آردآلود است. شته‌ها با تجمع روی رشدهای جوان باعث پیچیدگی برگ و ترشح عسلک می‌شوند. کنه تارتن در هوای گرم و خشک با لکه‌های ریز زرد و تارهای نازک دیده می‌شود. شپشک آردآلود به‌صورت توده‌های پنبه‌ای در زاویه برگ‌ها و روی ساقه ظاهر می‌گردد. بازرسی هفتگی زیر برگ‌ها کلید تشخیص زودهنگام است.


روش‌های کنترل آفات

برای کنترل اولیه، گیاه را ایزوله کرده و برگ‌ها را با آب ولرم و صابون ملایم بشویید. در آلودگی موضعی، حذف دستی یا پنبه آغشته به الکل 70٪ برای شپشک مؤثر است. برای کنه‌ها، افزایش رطوبت محیط و شست‌وشوی منظم برگ‌ها کمک‌کننده است. در آلودگی شدید، استفاده از روغن‌های باغبانی یا صابون حشره‌کش طبق برچسب توصیه می‌شود. مصرف بی‌رویه سموم می‌تواند به برگ‌های لطیف اگزالیس آسیب بزند.


بیماری‌های مهم و پیشگیری

پوسیدگی ریشه و طوقه (معمولاً قارچی) در اثر آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف رخ می‌دهد و با زردی، پژمردگی و بوی نامطبوع خاک همراه است. لکه‌برگی قارچی نیز می‌تواند لکه‌های قهوه‌ای/سیاه ایجاد کند. پیشگیری شامل استفاده از خاک سبک و زهکش‌دار، آبیاری پس از خشک شدن سطح خاک، و تهویه مناسب است. در صورت پوسیدگی، بخش‌های آلوده حذف و گلدان با خاک تازه تعویض شود؛ در موارد پیشرفته، قارچ‌کش مناسب طبق دستور مصرف به‌کار رود. بهترین درمان، اصلاح شرایط نگهداری است.



اکسالیس، ترشک ، گل عشق

نحوه تکثیر اگزالیس


تکثیر گیاه اکسالیس  به روش تقسیم ریزوم، غده و پیاز است.
بعد از گذشت دوره خواب گیاه ، پیاز آن را جدا کرده و در جایی سرپوشیده و در خاکی مرطوب و حاصلخیز بکارید.
زمانی که گیاه به اندازه کافی بزرگ شد آن را به بیرون منتقل کنید.



 False shamrock

هشدار - عوارض جانبی


هشدار :بسیار دقت داشته باشید گیاه اکسالیس به دلیل داشتن اسید اگزالیک ، گیاهی خطرناک محسوب میشود و در صورت بلعیده شدن باعث تحریک دهان و گلو و مسمومیت خواهد شد.
بوییدن گرده گیاه ، واکنش آلرژیک دارد.



oxalis triangularis,love plant,purple shamrock,triangularis



ساير تصاوير :
 


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس ترشک و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره شبدر ترشک و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.71 از ۵، بر اساس 109 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

وجیهه مظفر 1397/05/24 مشاهده گفتگو
با سلاممن گل اکسالیس رو حدود سه هفته س ک خریداری کردم و در این مدت فقط وقتی خاکش خشک شده بهش اب دادم و نور و دماشم مناسبهمنتها همه برگاش در حال پژمرده شدنن و تا حالا چندین برگش کامل خشک شدهبرگ جدید هم در میاره ولی قبلیا همه دارن از بین میرنممنون میشم راهنماییم کنید مشکل چیه و باید چ کار کنم؟ 
علی افشاری 1393/04/19 مشاهده گفتگو
با سلام
من یه گل اکسالیس دارم ولی گل نمی ده شرایط نگهداریشم نور غیر مستقیم بهش می خوره و توی مکانی کم رطوبت نگهداری می کنم.
مرمر فرنوش 1394/11/18 مشاهده گفتگو
ساقه گیاه اکسالیس من از وسط تا می خوره و روی لبه گلدان قرار می گیره. جاش رو به پنجره جنوبیه و چند روز یکبار آبیاری می شه. مهر ماه خریداری کردم خاکش تا به حال عوض نشده. کود ندادم
شیرین عربی 1395/10/23 مشاهده گفتگو
در دوران استراحت که گیاه دیگه برگ نداره  آبیاری باید به چه صورت باشه؟
حامد هادی پور 1399/02/19 مشاهده گفتگو
تصویر ارسالی کاربرسلام اگزالیس من پس از خواب زمستانی 5 برگ بزرگ و سالم داد مثل سمت راست تصویر، ولی بعد از اون داره برگ های مشکل دار میده دو برگ سمت چپ تصویر که یکیش ناقص الخلقه است و اون‌یکی رنگش پریده س و بنفش تیره ندارهلطفا راهنماییم کنید که چطور مشکل رو برطرف کنم ممنونم 

ثبت پرسش یا نظر جدید