۱۳۹۴ چهاردهم خرداد

لوبیا ماری

Vigna unguiculata sesquipedalissnake bean که به فارسی لوبیا ماری نامیده میشود، گیاهی از خانواده بقولات بومی جنوب و جنوب شرقی آسیا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری خاک: خاک های مرطوب

دانستنیهای علمی

نام علمي

Vigna unguiculata sesquipedalis

نام لاتين

snake bean

خانواده (تيره)

Fabaceae

گیاه "لوبیا ماری" گیاهی است که از میوه های غلافدار آن به صورت سبز استفاده می شود. این غلاف ها به دلیل طویل بودنشان به نام "لوبیا ماری" نامیده می شوند. نام زیر گونه ی آن (sesquipedalis) به معنی "یک و نیم فوت طول" می باشد که حاکی از اندازه ی غلاف هاست.

خصوصیات - معرفی

گیاه لوبیا ماری گیاهی رونده و یکساله است که برای استفاده از غلاف های طویلش کشت می گردد.

گل ها به رنگ سفید یا بنفش هستند. گلدهی در اواسط تابستان صورت می گیرد.

غلاف ها طویل (حدود سه فوت طول) بوده و در صورت رسیدن کامل به رنگ سبز کم رنگ تغییر یافته که در این صورت، بذرها به رنگ قرمز یا سیاه دیده می شوند.

سیستم ریشه ای بسیار سخت و محکم می باشد. این ریشه ها دارای گرههک های تثبیت کننده ازت بوده که ازت اتمسفر را به فرم قابل استفاده برای گیاه تبدیل می کنند.

شرایط نگهداری لوبیا ماری

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

کمی مرطوب

دماي مورد نياز

نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری

خاک مورد نياز

خاک های مرطوب

این گیاه مخصوص نواحی گرمسیری تا نیمه گرمسیری است و به صورت خودرو در بخش های گرم جنوب آسیا، جنوب شرقی آسیا و جنوب چین یافت می شود.

لوبیا ماری می تواند در ارتفاعات 700 تا 1000 متر رشد کند.

برای رشد بهتر به خاک مرطوب نیاز است. باران های سنگین ممکن است به گیاهان جوان آسیب برساند و میزان گلدهی را کاهش دهد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

غلاف های موجدار و باریک به صورت خام یا پخته شده مورد استفاده قرار می گیرند. این غلاف ها وقتی که جوان و باریکتر هستند، از نظر مصرف خوراکی مطلوب تر می باشند. گاهی غلاف ها را به قطعات کوچکتر تقسیم کرده و مورد استفاده قرار می دهند.

در غرب هندوستان، این غلاف ها را سرخ کرده و به همراه سیب زمینی و میگو استفاده می کنند.

در اندونزی، این غلاف ها به همراه سس مخصوص، سیر، فلفل تند و بسیاری از سبزیجات دیگر مورد استفاده قرار می گیرند.

ارزش غذایی:

این گیاهان منبع خوبی از پروتئین، ویتامین آ، تیامین، ریبوفلاوین، آهن، فسفر، پتاسیم، ویتامین ث، فولات، منیزیم و منگنز هستند.

در هر صد گرم از بخش خوراکی این گیاه حدود 197 کیلوژول (47 کیلو کالری) انرژی، 8.35 گرم کربوهیدرات ها، 0.4 گرم چربی، 2.8 گرم پروتئین، 43 میکروگرم ویتامین آ، 0.107 میلیگرم تیامین (ویتامین ب1)، 0.11 میلیگرم ریبوفلاوین (ویتامین ب2)، 0.41 میلیگرم نیاسین (ویتامین ب3)، 0.55 میلیگرم پانتوتنیک اسید (ویتامین ب5)، 0.024 میلیگرم ویتامین ب6، 62 میکروگرم فولات (ویتامین ب9)، 18.8 میلیگرم ویتامین ث، 50 میلیگرم کلسیم، 0.47 میلیگرم آهن، 44 میلیگرم منیزیم، 0.205 میلیگرم منگنز، 59 میلیگرم فسفر، 240 میلیگرم پتاسیم، 4 میلیگرم سدیم و 0.37 میلیگرم روی وجود دارد.

مقابله به آفات لوبیا ماری

آفات مهم لوبیا ماری

از آفات کلیدی شته‌ها (Aphis spp.) و مگس سفید (Bemisia tabaci) هستند که با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی برگ، کاهش رشد و انتقال ویروس‌ها می‌شوند. مدیریت: حذف علف‌های هرز میزبان، نصب کارت زرد چسبنده، حفظ دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها، و در صورت طغیان استفاده هدفمند از صابون‌های حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی.

تریپس‌ها (Thrips spp.) باعث نقره‌ای شدن برگ و آسیب گل‌ها می‌شوند. مدیریت: آبیاری منظم برای کاهش تنش، مالچ برای کاهش گردوغبار، و در صورت نیاز کاربرد حشره‌کش‌های انتخابی با تناوب ماده مؤثره.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

سفیدک پودری و پوسیدگی‌های ریشه/طوقه (مانند Fusarium و Rhizoctonia) با لکه‌برگی، زردی و مرگ بوته همراه‌اند. مدیریت: تناوب ۳–۴ ساله با غیردرهم‌نی‌ها، زهکشی مناسب، پرهیز از آبیاری سنگین، ضدعفونی بذر و استفاده از قارچ‌کش‌های توصیه‌شده بر پایه تشخیص مزرعه.

لکه‌برگی و سوختگی باکتریایی با لکه‌های آبسوخته و گسترش در رطوبت بالا تشدید می‌شود. مدیریت: بذر سالم، اجتناب از کار در مزرعه مرطوب، حذف بقایای آلوده و تناوب زراعی.

ویروس‌ها و راهکارهای پیشگیری

بیماری‌های ویروسی (مانند موزائیک) با موزائیکی شدن، کوتولگی و کاهش عملکرد دیده می‌شوند و درمان مستقیم ندارند. مدیریت: کنترل ناقلان (شته/مگس سفید)، استفاده از توری حشره‌گیر در خزانه، حذف سریع بوته‌های آلوده و رعایت بهداشت زراعی.

نحوه تکثیر لوبیا ماری

تکثیر این گیاه از طریق کشت بذرهای آن صورت می گیرد.

میانگین محصول تولیدی در هکتار حدود 1.5 تا 8 تن غلاف تازه و 400 تا 750 کیلوگرم بذر خشک است. در شرایط ایده آل و در گلخانه نیز ممکن است حدود 15 تا 30 تن در هکتار غلاف تازه تولید خواهد شد.