شبدر سفید ،شفتل

دانستنیهای علمی

white clover  ( شبدر سفید ) ، گیاهی است دائمی از خانواده Fabaceae  ( فاباسه ) که بومی آب و هوای مدیترانه ای میباشد .
این گیاه به صورت خودرو در علفزارها و مزارع اروپا، شمال آفریقا و غرب آسیا میروید.

شبدر ،گل ملی ایرلند و ایرلند شمالی محسوب میشود و از آنجایی که به عنوان علوفه مورد استفاده قرار میگیرد ، امروزه در تمام نقاط دنیا از جمله نیوزلند و شمال آمریکا کاشته میشود.

علت نامگذاری این گیاه ( شبدر ) شکل برگهایش میباشد که بصورت سه تایی میباشند .

خصوصیات - معرفی

شبدر سفید ، جزء گیاهان گلدار محسوب میشود و دارای سرعت رشدی آهسته میباشد .
این گیاه در علفزارها، چمنزارها و مراتع میروید و توسط ساقه هایی خزنده بر روی زمین تکثیر می یابد. ( شبدر سفید به عنوان گیاه پوششی بسیار مناسب است .)
ساقه‌ها توخالي، به طول 30تا 40 سانتى‌متر و شامل بندهائى است که در تماس با خاک توليد ريشه مى‌کنند.
برگ‌هاى اين گياه سه برگچه‌اي، برگچه‌ها به طول 1 تا 2 سانتى‌متر، تقريباً و يا به‌طور کامل دندانه‌دار و بدون دمبرگچه هستند.
هر برگ داراى دمبرگى طويل، گاهى به طول بيش از 20 سانتى‌متر است.
( خرگوش ها از برگهای این گیاه تغذیه میکنند .)
گل‌آذين کروى و شامل 20 تا 40 گل سفيدرنگ يا سفيد متمايل به قهوه‌اى هستند که بر روى پايکى بلند مستقر هستند.
گل ها همزمان هم نر میباشند و ماده و بسیار جذاب برای زنبورها بوده .( گرده افشانی توسط باد صورت میگیرد .)
موسم گلدهى آن خرداد تا پائيز است.
ميوهٔ اين گياه نيز نيام است و بذرهاى آن تخم‌مرغى هستند. رنگ بذرها زرد متمايل به نارنجى است که بعداً متمايل به قهوه‌اى مى‌شود.

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد این گیاه به شرح زیر است :

خاک : خاک شنی، ماسه ای، رسی، آهکی مرطوب و حاصلخیز.
نور: آفتابی - نیمسایه .( شبدر در سایه نیز رشد میکند .)
دما : دمای بین -3 تا 16 درجه برای رشد این گیاه مناسب است.
مقاومت این گیاه در برابر سرما بیشتر از گرما میباشد .( جاهای خنک و مرطوب را می پسندد.)
آبیاری : به طور متوسط صورت گیرد .

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص دارویی گیاه شبدر به شرح زیر است :
-برای آرامش اعصاب مفید است.
-گرگرفتگی و بدخلقی ناشی از علائم یائسگی زنان را از بین میبرد.
-به طور موثر کبد و خون را تصفیه میکند.
-دم کرده آن برای درمان انواع سرطانها مورد استفاده قرار میگیرد.
-ضماد تهیه شده آن برای درمان غده های سرطانی قابل استفاده است.
روند پیری پوست را کند می کند.
میزان انرژی را بالا می برد.
-در کشورهای چین و روسیه از آن به عنوان دارو برای درمان گرفتگی و عفونت سیستم تنفسی استفاده می شود.
با افزایش جریان خون در رگ ها، گردش خون و فشار خون را بهبود می دهد. -باعث تقویت سیستم ایمنی بدن می شود.
سرفه، سرماخوردگی و ناراحتی معده را درمان می کند.
کلسیم موجود در آن، با افزایش دادن تراکم استخوان مانع از پوکی استخوان می شود.

مقابله به آفات شبدر سفید ،شفتل

آفات و امراض : شبدر سفید گیاهی نسبتا مقاوم بوده و آفت و یا بیماری خاصی آن را تهدید نمیکند .

آفات رایج شبدر سفید (Trifolium repens)

شبدر سفید در چمن‌زارها و علوفه‌کاری‌ها کشت می‌شود و می‌تواند توسط شته‌ها (به‌ویژه شته نخود)، تریپس‌ها، زنجرک‌ها و گاهی لارو شب‌پره‌ها/کرم‌ها دچار خسارت شود. این آفات علاوه بر تغذیه، می‌توانند ناقل ویروس‌ها باشند و باعث کوتولگی، زردی و کاهش رشد شوند. مدیریت تلفیقی شامل پایش منظم، کاهش تنش خشکی، حفظ دشمنان طبیعی (کفشدوزک‌ها و بالتوری‌ها)، و در صورت طغیان استفاده هدفمند از صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی است؛ در مزارع علوفه‌ای، انتخاب سموم باید با برچسب و دوره کارنس سازگار باشد.

امراض مهم و نشانه‌ها

از بیماری‌های رایج می‌توان به سفیدک پودری (پوشش سفید روی برگ‌ها)، لکه‌برگی‌ها و پوسیدگی‌های ریشه/طوقه (در خاک‌های سنگین و مرطوب) اشاره کرد. همچنین برخی ویروس‌ها (مانند موزائیک‌های لگوم‌ها) با لکه‌های موزائیکی و کاهش رشد دیده می‌شوند.

روش‌های پیشگیری و مقابله

بهترین کنترل، پیشگیری است: زهکشی مناسب، پرهیز از آبیاری سنگین، رعایت تناوب با غلات، حذف بقایای آلوده و مدیریت ارتفاع چین/چرای متعادل برای افزایش تهویه. در سفیدک پودری، کاهش تراکم و بهبود گردش هوا مؤثر است و در صورت نیاز می‌توان از قارچ‌کش‌های مجاز (بر اساس توصیه محلی) استفاده کرد. برای بیماری‌های ریشه، از ارقام/بذر سالم، خاک با زهکشی بهتر و اجتناب از کوبیدگی خاک بهره بگیرید.

نحوه تکثیر شبدر سفید ،شفتل

تکثیر :برای تکثیر این گیاه میتوانید به 2 روش اقدام کنید :

1- کاشت بذر : در اواخر بهار و داخل یک قاب سرد اقدام به کاشت دانه ها کنید .
برای تسریع سرعت جوانه زنی گیاه قبل از کاشتن،  بذرها را به مدت 12 ساعت داخل آب گرم بخیسانید  .
2- تقسیم :اوایل بهار صورت گیرد .

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس شبدر و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بقولات - لگوم داران و جنس های آن