۱۳۹۳ بیست و پنجم آذر

کدو ماری

Trichosanthes cucumerinasnake gourd که به فارسی کدو ماری نامیده میشود، گیاهی از خانواده کدوئیان بومی جنوب و جنوب شرق آسیا، شمال استرالیا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب درجه حرارت: دمای بالای 25 درجه سانتیگراد درجه سانتیگراد خاک: خاک هایی با بافت متوسط و غنی از نظر مواد غذایی

دانستنیهای علمی

نام علمي

Trichosanthes cucumerina

نام لاتين

snake gourd

خانواده (تيره)

Cucurbitaceae

کدو ماری گیاهی رونده از خانواده کدوئیان است که میوه ای دراز و ماری شکل تولید می کند. این گیاه مخصوص نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری است. و به عنوان سبزی، دارو و به صورت سنتی در استرالیا به عنوان یکی از آلات موسیقی کاربرد دارد.

این گیاه به صورت وحشی در نواحی جنوب و جنوب شرق آسیا، مانند هند، بنگلادش، نپال، پاکستان، سریلانکا، اندونزی، مالزی، میانمار و جنوب چین یافت می شود. همچنین بیان شده که این گیاه بومی شمال استرالیا نیز می باشد. و در فلوریدا و بخش هایی از آفریقا نیز به صورت اهلی در آمده است.

کدو ماری دارای دو واریته شامل T. c. var. anguina (واریته اهلی شده) و T. c. var. cucumerina (واریته وحشی) می باشد.

خصوصیات - معرفی

کدو ماری، گیاهی یکساله، رونده و یک پایه است. برگ ها بصورت پنجه ای و لُبدار بوده که بیش از 25 سانتیمتر طول دارد. گل ها تک جنسی و سفید است که در شب باز می شود و دارای کرک ها و تارهایی روی حاشیه ی گلبرگ ها است. این تارها در هنگام روز که گل ها بسته اند به صورت پیچ خورده می باشند ولی در شب، زمانی که گل ها باز می شوند از حالت پیچ خوردگی خارج شده و جلوه ی زیبایی به گل ها می دهند. میوه های این گیاه می تواند بیش از 200 سانتیمتر طول داشته باشد. این میوه ها در هنگام بلوغ به رنگ قرمز دیده می شوند و از شاخه های رونده آویزان می گردند.

گاهی به دلیل شباهت زیاد بوته ی این گیاه به گیاه کدو ماری چینی با نام علمی T. pilosa، به اشتباه آن را کدو ماری معمولی تلقی می کنند. درحالی که میوه کدو ماری چینی گرد و تخم مرغی شکل است و فقط تا 7 سانتیمتر طول می تواند داشته باشد.

شرایط نگهداری کدو ماری

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

کمی مرطوب

دماي مورد نياز

دمای بالای 25 درجه سانتیگراد

خاک مورد نياز

خاک هایی با بافت متوسط و غنی از نظر مواد غذایی

کدو ماری برای رشد بهتر به خاک هایی با بافت سبک تا متوسط و گاهی سنگین نیاز دارد. خاک باید به خوبی آبیاری شده باشد. خاک های کمی اسیدی یا خنثی و یا کمی قلیایی را تحمل می کند. این گیاه برای رشد مطلوب به افتاب کامل نیاز دارد و در سایه نمی تواند رشد کند.

این گیاه بیشتر به کشت گلخانه ای نیاز دارد. و بهترین رشد را در طول روزهای بلند و دمای بالای 25 درجه سانتیگراد دارد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

میوه ها، شاخه ها و برگ های این گیاه به مصرف می رسند.

این گیاه زمانی که بسیار جوان است به عنوان سبزی مصرف می شود اگرچه دارای مزه بسیار شیرینی است. زمانی که گیاه مسن تر می شود، گوشتش سفت و تلخ شده و پوست آن نیز به رنگ قرمز تیره و سخت در می آید. میوه دارای یک پالپ نرم، قرمز و گوجه ای شکل است که به عنوان جایگزینی برای گوجه می تواند پخته شود و مصرف گردد.

میوه های آن دارای خواص کشنده کرم روده، قی آور و مسهل هستند. بذرهای این گیاه دارای طبعی خنک هستند. آمینو اسیدهای موجود در این گیاه جهت سقط جنین نیز کاربرد دارند.

معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات غیر برگی - کدو ماری

مقابله به آفات کدو ماری

آفات رایج کدو ماری

مهم‌ترین آفات شته‌ها (ایجاد پیچیدگی برگ و انتقال ویروس)، مگس سفید (زردی و عسلک)، تریپس (نقره‌ای شدن برگ و بدشکلی گل)، کنه تارتن (لکه‌لکه و تار)، و مینوز برگ هستند. برای مدیریت، از توری ضدحشره و حذف علف‌های هرز میزبان استفاده کنید، برگ‌های شدیداً آلوده را هرس کنید و با آبیاری متعادل از تنش گیاه بکاهید. رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها و زنبورهای پارازیتوئید مفید است. در صورت نیاز، روغن نیم، صابون‌های حشره‌کش و روغن‌های معدنی به‌صورت تناوبی و با پوشش کامل زیر برگ‌ها به‌کار رود.

امراض قارچی و باکتریایی

سفیدک سطحی (پوشش سفید روی برگ)، سفیدک دروغین (لکه‌های زاویه‌دار و کپک خاکستری زیر برگ)، پوسیدگی طوقه و ریشه (پژمردگی ناگهانی)، آنتراکنوز (لکه‌های فرورفته روی میوه)، و لکه‌برگی باکتریایی شایع‌اند. پیشگیری کلیدی است: تهویه مناسب، فاصله کشت کافی، آبیاری قطره‌ای به‌جای بارانی، تناوب ۲–۳ ساله با غیرکدوئیان، ضدعفونی ابزار و حذف بقایای آلوده. در شروع علائم، محلول‌پاشی گوگرد برای سفیدک سطحی و ترکیبات مسی برای لکه‌برگی (با رعایت برچسب و زمان کارنس) می‌تواند کمک‌کننده باشد.

بیماری‌های ویروسی و راهبرد یکپارچه

ویروس‌های موزاییک (زردی موزاییکی، کوتولگی) عمدتاً توسط شته و مگس سفید منتقل می‌شوند. بوته‌های آلوده را سریعاً حذف کنید، از نشاء سالم استفاده کنید و جمعیت ناقل‌ها را با تله زرد چسبنده و مدیریت زیستی/کم‌خطر کنترل نمایید.

نحوه تکثیر کدو ماری

تکثیر این گیاه توسط بذر و در گلخانه های گرم و در خاک های غنی از نظر مواد غذایی صورت می گیرد. 2 تا 3 بذر را در هر گلدان کشت کرده و در نهایت نشای قوی تر را جهت کشت در زمین انتخاب می کنند. رشد اولیه گیاه سریع است. این گیاه به یک اسکلت و چهارچوبی نیاز دارد تا شاخه های رونده روی آن حرکت کرده و گیاه به خوبی رشد کند.