معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - تیلاندسیا ایونانتا

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/07/23
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - تیلاندسیا ایونانتا
تیلاندزیا ایونانتا (*Tillandsia ionantha*) یک بروملیاد اپی‌فیتِ «هوازی» است که برای رشد به بستر خاکی نیاز ندارد و رطوبت و تهویه مناسب برای آن کلیدی است. **شرایط رشد**: دمای مطلوب حدود 18–30°C (تحمل کوتاه‌مدت تا حدود 10°C)، رطوبت متوسط تا بالا (حدود 40–70٪) همراه با گردش هوا؛ نور زیادِ غیرمستقیم یا آفتاب ملایم صبحگاهی مناسب است و نور کم باعث کندی رشد می‌شود. **بومی و زیستگاه**: بومی مکزیک و بخش‌هایی از آمریکای مرکزی است و در طبیعت روی شاخه درختان و گاهی روی سنگ‌ها در جنگل‌های گرمسیری/نیمه‌گرمسیری زندگی می‌کند. **خصوصیات ظاهری**: گیاهی کوچک با رزتۀ فشرده از برگ‌های باریک و نوک‌تیز خاکستری-سبز (دارای تریکوم‌های جذب‌کننده رطوبت)، که در نور قوی یا پیش از گلدهی به رنگ‌های صورتی/قرمز درمی‌آید؛ گل‌ها معمولاً لوله‌ای و بنفش هستند و گیاه پاجوش‌های متعدد تولید می‌کند. **نام رایج**: در ایران عمدتاً با نام «تیلاندزیا ایونانتا» و به‌طور کلی «گیاه هوازی» شناخته می‌شود؛ در جهان با نام‌های *Ionantha air plant* و گاهی *Sky plant* رایج است.

Nargil_Tillandsia Ionantha
نام علمي
Tillandsia Ionantha
نام لاتين
air plant
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

معمولا در انگلستان tillansia ionantha به عنوان یک گیاه هوایی به فروش می رسد ionantha یک صفت با ریشه یونانی است ion به معنی بنفش و anthos به معنی گل است .این گیاه از خانواده Bromeliaceae است و به دلیل نیاز به رطوبت کم و نور زیائ یک گیاه آپارتمانی مناسب محسوب می شود.

این گیاه بومی مناطق جنگلی آمریکای مرکزی و مکزیک است یک گیاه اپی فیت بوده و در بالای شاخه درتان برای دسترسی بیشتر به آفتاب ، رشد می کند. برگ ها نیزه ای شکل و با یکدیگر به شکل روزت قرار گرفته اند .آن ها با پرز ها و موهای سبز مایل به خاکستری کوچکی که برای جمع اوری آب و گرد و غبار به کار می رود و باعث می شود ظاهر گیاه غبار آلود به نظر می رسد ، پوشانده شده است.

گل دهی در فصل زمستان یا اوایل بهار است و برگ ها قرمز هستند و سه گلبرگ به شکل لوله بنفش رنگ است . هنگامی که گیاه میوه می دهد تولید 1_4 گیاهچه کوچک می کند که به زودی جانشین گیاه در حال مرگ مادری می شوند.

تیلاندزیا ایونانتا

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه تیلاندزیا ایونانتا
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  تیلاندزیا ایونانتا
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  تیلاندزیا ایونانتا
26 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  تیلاندزیا ایونانتا
نیاز به خاک ندارد می تواند بر روی تکه های چوب پنبه ای پوست درخت رشد کند.یا به طور مستقیم روی شاخه درختان رشد می کند


ریخت‌شناسی کلی

تیلاندزیا ایونانتا یک اپی‌فیت کوچک از خانواده برومیلیاسه است که معمولاً به صورت رزت فشرده رشد می‌کند. فرم کلی گیاه اغلب کروی تا بیضوی است و با افزایش سن، توده‌های چندرزته (پاجوش‌دار) تشکیل می‌دهد.


ساقه و ساختار پایه

ساقه در این گونه بسیار کوتاه و فشرده است و عملاً در مرکز رزت پنهان می‌ماند. گیاه به جای ریشه‌های جذب‌کننده، بیشتر با تکیه‌گاه‌گیری روی سطوح عمل می‌کند و ریشه‌ها—اگر تشکیل شوند—عمدتاً نقش اتصال دارند. تمرکز اصلی اندام هوایی بر روی انبوه برگ‌هاست که محور مرکزی را می‌پوشانند.


برگ‌ها

برگ‌ها باریک، نیزه‌ای و تا حدی قاشقی‌شکل‌اند و به صورت مارپیچی در رزت چیده می‌شوند. رنگ برگ‌ها معمولاً سبز تا خاکستری-سبز است و به دلیل وجود تریکوم‌های فراوان، ظاهری نقره‌ای و مات پیدا می‌کند. در آستانه گلدهی، برگ‌های مرکزی غالباً به قرمز یا صورتی پررنگ تغییر رنگ می‌دهند که یک ویژگی شاخص این گونه است.


گل‌آذین و گل‌ها

گل‌آذین معمولاً کوتاه و مرکزی است و از میان برگ‌های رنگ‌گرفته بیرون می‌آید. گل‌ها لوله‌ای و ظریف بوده و اغلب با رنگ بنفش تا ارغوانی دیده می‌شوند. کنتراست میان برگ‌های صورتی/قرمز و گل‌های بنفش، جلوه زینتی اصلی تیلاندزیا ایونانتا را می‌سازد.


اندازه و تغییرپذیری

این گیاه در حالت بالغ معمولاً کوچک باقی می‌ماند و اغلب در ابعاد چند سانتی‌متری دیده می‌شود، اما با تولید پاجوش می‌تواند به صورت خوشه‌ای گسترده‌تر شود. شکل و شدت رنگ‌پذیری برگ‌ها بسته به شرایط محیطی متغیر است.

air plant

شرایط محیط رشد

تیلاندزیا ایونانتا، یک گیاه اپی فیت است اما می تواند روی زمین نیز رشد کند باید در نور کافی قرار بگیرد مثلا پشت پنجره آشپزخانه در یک گلدان بعد از محکم شدن ریشه ها در جای خود به خوبی مستقر می شود.

Tillandsia Ionantha

مقابله به آفات تیلاندزیا ایونانتا


آفات رایج در Tillandsia ionantha

مهم‌ترین آفات تیلاندزیا ایونانتا شپشک آردآلود و شپشک سپردار هستند که به صورت توده‌های پنبه‌ای یا لکه‌های قهوه‌ای چسبیده در پایه و بین برگ‌ها دیده می‌شوند و با مکیدن شیره گیاهی باعث ضعف، توقف رشد و بدشکلی برگ‌ها می‌گردند. گاهی کنه‌ها نیز در محیط‌های بسیار خشک موجب رنگ‌پریدگی و لکه‌گذاری ریز می‌شوند.

برای مقابله، ابتدا گیاه را ایزوله کنید و با برس نرم یا گوش‌پاک‌کن آغشته به الکل ایزوپروپیل ۷۰٪ آفات را حذف کنید. سپس ۲–۳ نوبت با فاصله ۷ روز، اسپری صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانیِ رقیق (سازگار با گیاهان هوازی) انجام دهید و پس از هر تیمار، گیاه را در جریان هوای خوب کاملاً خشک کنید.


بیماری‌ها و مشکلات شبه‌مرضی

شایع‌ترین بیماری، پوسیدگی قارچی/باکتریایی ناشی از ماندگاری آب در مرکز رزت، تهویه ضعیف و سرمای طولانی است؛ نشانه‌ها شامل نرمی پایه، بوی نامطبوع و سیاه‌شدن بافت‌هاست. همچنین آلودگی‌های سطحی قارچی می‌تواند لکه‌های تیره ایجاد کند.

در درمان، بافت‌های آسیب‌دیده را جدا کنید و گیاه را ۲۴–۴۸ ساعت در محیط خشک و پرجریان نگه دارید. کاهش دفعات غوطه‌وری، تخلیه کامل آب و خشک‌کردن وارونه پس از آبیاری حیاتی است. در موارد شدید، استفاده محدود از قارچ‌کش مسی رقیق با احتیاط و دور از تابش مستقیم توصیه می‌شود.

تیلاندزیا ایونانتا

نحوه تکثیر تیلاندزیا ایونانتا

وقتی گیاه مادری به نصف اندازه رشد خود رسید ، گیاهچه ها را جدا کرده و در محلی دیگر برای رشد نگهداری می کنیم.


الگوی تولیدمثل در Tillandsia ionantha

تیلاندزیا ایونانتا یک بروملیاد اپی‌فیتِ زینتی است که در طبیعت هم به‌صورت جنسی (بذر) و هم غیرجنسی (پاجوش) تکثیر می‌شود. در نگهداری خانگی، تکثیر اصلی و ساده این گیاه تقریباً همیشه از طریق پاجوش‌ها انجام می‌گیرد.


تکثیر غیرجنسی با پاجوش (Pups)

پس از گل‌دهی، گیاه مادری به‌تدریج انرژی خود را صرف تولید چند پاجوش در پایه می‌کند. زمانی که پاجوش‌ها حدود یک‌سوم تا نصف اندازه گیاه مادری شدند، می‌توان آن‌ها را جدا کرد یا به‌صورت کپه‌ای نگه داشت تا فرم پرپشت‌تری ایجاد شود.

برای جداسازی، با دست یا ابزار استریل، پاجوش را با حرکت چرخشیِ آرام از محل اتصال جدا کنید؛ اگر ریشه‌های ظریف همراه آن جدا شدند طبیعی است. سپس گیاهچه را در جریان هوای خوب قرار دهید و از خیس‌ماندن طولانی‌مدت محل زخم جلوگیری کنید تا پوسیدگی رخ ندهد. نگه‌داشتن پاجوش‌ها کنار مادر، رشد کندتر اما نمای متراکم‌تر ایجاد می‌کند.


تولیدمثل جنسی از طریق بذر

در طبیعت، گل‌ها با گرده‌افشانی به تشکیل کپسول بذر می‌رسند و بذرهای بسیار سبک با کرک‌های ابریشمی توسط باد پخش می‌شوند. در خانه، بذرگیری معمولاً دشوار است زیرا به گرده‌افشانی موفق و زمان طولانی برای بلوغ کپسول نیاز دارد.

برای کاشت، بذرها روی سطحی تمیز و کمی مرطوب با تهویه بالا قرار می‌گیرند (بدون دفن‌کردن). جوانه‌زنی و رسیدن به اندازه قابل‌نمایش ممکن است سال‌ها زمان ببرد و ریسک قارچ و کپک در رطوبت بالا وجود دارد.

air plant

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس تیلاندسیا و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره آناناس و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.43 از ۵، بر اساس 44 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

محمدرضا رحیمیی 1394/09/25
با سلام و تشکر از سایت بسیار زیبای شما یک سوال داشتم اگر ممکن است در تهران فروشگاهی را معرفی نمائید که گیاهان هوازی برای فروش داشته باشند چون من قصد خرید دارم ولی نمی دانم از کجا تهیه کنم با تشکر
نیاز کریمخانی 1393/02/31
باسلام پشت برگهای یکی از گلدانهای حسن یوسفم تارعنکبوت زده دلیل ونحوه مقابله با اون رو لطفا بهم آموزش بدید
سامان قیاس 1398/03/04
آیا این گیاه جزو ساکولنت‌ها محسوب میشه؟

ثبت پرسش یا نظر جدید