نام علمي
Tamarindus indica
دانستنیهای علمی
دانستنیهای علمی :
درختی گرمسیری از خانواده بقولات که این گیاه بومی مناطق استوایی قاره آفریقا است.
تمبر هندی در میان ساکنین ماداگاسکار درختی مقدس و پادشاه درختان تلقی می‌شود.
در کشور هند باغ‌های بزرگ تمر هندی سالانه حدود ۲۷۵٬۵۰۰ تن میوه تولید می‌کنند.
هر درخت بالغ می‌تواند سالیانه تا ۱۷۵ کیلوگرم میوه دهد.
![تمبر هندی]()
خصوصیات - معرفی
خصوصیات ظاهری :
درخت تمبر هندی بین ۱۰ تا ۲۰ متر طول دارد. رشد این گیاه کُند، ولی عمر آن بسیار طولانی است.. برگ‌های این درخت همیشه‌سبز و به رنگ سبز روشن هستند. برگ‌ها مرکب بوده به صورت فراهم قرار گرفته‌اند.
تمبر هندی در اواخر ماه اردیبهشت گل‌هایی دارای ۵ گل‌برگ و زردرنگ با خطوط نارنجی یا قرمز می‌دهد.
در ماه مهر این درخت میوه‌هایی به شکل لوبیا درشت و قهوه‌ای و ترش‌مزه و سرشار از قند است .
هر میوه دارای بین ۱ تا ۱۲هسته است که توسط گوشتی ترش‌مزه، خمیرمانند و رشته و فیبردار احاطه شده است.
میوه‌ها پوستی قهوه‌ای رنگ و سخت دارند و می‌توانند تا ۱۵ سانتی‌متر طول داشته باشند.
تمبر هندی‌های شبه‌جزیره هند میوه‌هایی بزرگتر با ۶ تا ۱۲ هسته می‌دهند، در حالی که تمر هندی‌های آفریقایی و مناطق آمریکای جنوبی بین ۱ تا ۶ هسته دارند. این هسته‌ها قهوه‌ای‌رنگ، پهن و صاف هستند.
![tamarind]()
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
شرایط گرمسیری و نیمه گرمسیری
خاک مورد نیاز
غنی و زهکش دار
شرایط محیط رشد:
تمبر هندی در خاک‌های رسی، ماسه‌ای و اسیدی به خوبی رشد می‌کند.
این درخت مخصوص مناطق گرمسیری بوده و به سرما حساس است، اما مقاومت بالایی دربرابر خشکی و باد دارد.
خاک آن اگر غنی و حاصلخیز باشد محصول بهتری می دهد.
همچنین باید از زهکشی خوبی برخوردار باشد.
![Tamarindus indica]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
خواص درمانی و کاربردها:
میوه کال تمبر هندی دارای گوشتی سبز و بسیار ترش است که اغلب به عنوان چاشنی و برای ترش کردن غذا استفاده می‌شود.
تمبر هندی رسیده که شیرین‌تر می‌باشد در بسیاری از مناطق به عنوان میوه مصرف می‌شود.
تمبر هندی همچنین برای تهیه دسر، مربا، شربت،بستنی، آب‌میوه و نوشیدنی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
برای تهیه بسیاری از سس‌ها نیز از تمبر هندی استفاده می‌شود. در هند، نه تنها میوه، بلکه گل و برگ‌های تمبر هندی برای پخت غذا مورد استفاده قرار می‌گیرند.
این میوه به‌عنوان مسهل طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرد. تمبر هندی همچنین در برخی مناطق آسیای شرقی و آفریقا به منظور درمان گلودرد، اختلالات گوارشی، درد بدن و تمیزکنندهٔ صورت مصرف می‌شود.
قسمت گوشتدار میوه دارای کمی قند و پکتین و همچنین اسید سیتریک ، اسید مالیک ، تارتارات و اسید پتاسیم می باشد . در پوست درخت تمبر هندی مقدری تانن وجود دارد .
سرشاخه های جوان و سبز این درخت دارای مقدار زیادی ویتامین های گروه B می باشد.
تمبر هندی برای ریه و طحال خوب نیست و در اشخاصی که ریه و طحال ضعیف دارند ممکن است تولید اشکال کند . اینگونه اشخاص بهتر است که تمبر هندی را با کتیرا و یا خشخاش بخورند .
در بعضی از مناطق چون چین و جاوا مورد استفادهٔ کودکان برای بازی‌ها قرار می‌گیرد.
![معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - تمبر هندی]()
مقابله به آفات تمبر هندی
آفات مهم Tamarindus indica
مهم‌ترین آفات تمبر هندی شامل شته‌ها، شپشک‌های آردآلود، مینوز برگ و کرم میوه‌خوار هستند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی موجب زردی و پیچیدگی برگ می‌شوند و شهد چسبناک آنها رشد قارچ فوماژین را تسهیل می‌کند. مینوز برگ دالان‌هایی روشن در پهنک برگ ایجاد کرده و شدت بالا باعث کاهش فتوسنتز می‌شود. کرم میوه‌خوار نیز با تغذیه از غلاف‌ها، کیفیت و کمیت محصول را کاهش می‌دهد.
مبارزه شامل هرس به‌موقع شاخه‌های آلوده، پایش منظم و استفاده هدفمند از دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها و بالتوری‌ها است. در آلودگی شدید، کاربرد حشره‌کش‌های کم‌خطر و انتخابی با رعایت زمان کارنس توصیه می‌شود. شست‌وشوی تاج با آب و صابون حشره‌کش برای کاهش جمعیت شته و شپشک نیز مفید است.
بیماری‌ها و روش‌های مدیریتی
بیماری‌های قارچی مانند لکه برگی، پوسیدگی ریشه و شانکر ساقه در شرایط رطوبت بالا شایع‌اند. تهویه مناسب سایه‌بان، آبیاری منظم بدون غرقاب، و استفاده از نهال سالم مهم‌ترین اصول پیشگیری هستند.
برداشت و سوزاندن برگ‌ها و شاخه‌های بیمار، ضدعفونی ابزار هرس و در صورت نیاز مصرف محدود قارچ‌کش‌های مسی یا سیستمیک، شدت بیماری را کاهش می‌دهد. مدیریت تغذیه متعادل (به‌ویژه تأمین پتاسیم و ریزمغذی‌ها) مقاومت عمومی درخت را در برابر آفات و امراض افزایش می‌دهد.
![تمبر هندی]()
نحوه تکثیر تمبر هندی
نحوه تکثیر گیاه :
در روش های سنتی از طریق بذر آن را تکثیر می کردند.
می توان با قلمه های سبز و یا چوبی و ریشه دار کردن آنها آن را تکثیر نمود که البته کار راحتی نیست.
همچنین می توان از رقم های مناسب برای گرفتن پیوندک روی پایه های مقاوم بهره گرفت.
![tamarind]()
عوارض جانبی - هشدار
هشدارهای تغذیه‌ای و مصرف دارویی
تمبر هندی (Tamarindus indica) به‌طور کلی خوراکی است، اما مصرف بیش از حد پالپ اسیدی آن می‌تواند موجب سوزش معده، رفلاکس و تحریک گوارشی شود. افراد مبتلا به زخم معده، GERD یا حساسیت به غذاهای اسیدی بهتر است مصرف را محدود کنند.
به‌دلیل امکان تداخل، در صورت مصرف داروهای رقیق‌کننده خون، داروهای کاهنده قند خون یا داروهای ضدالتهاب، پیش از مصرف منظمِ فرآورده‌های تمر هندی با پزشک مشورت شود. در برخی منابع به اثرات کاهنده قند خون اشاره شده و ممکن است خطر افت قند را افزایش دهد.
ایمنی برای کودکان و حیوانات خانگی
محصولات خوراکی تمر هندی اغلب با شکر یا نمک زیاد تهیه می‌شوند؛ مصرف زیاد آنها برای کودکان و حیوانات خانگی می‌تواند موجب اسهال و به‌هم‌ریختگی الکترولیتی شود. همچنین هسته‌ها سفت هستند و خطر خفگی یا آسیب دندانی دارند.
نکات باغبانی و زیست‌محیطی
درخت تمر هندی در اقلیم‌های گرم رشد زیادی دارد و می‌تواند سایه‌اندازی شدید ایجاد کند؛ کاشت نزدیک گیاهان نورپسند یا در فضاهای کوچک توصیه نمی‌شود. ریزش میوه و برگ ممکن است سطح زمین را لغزنده یا آلوده کند و حضور حشرات جذب‌شونده به مواد قندی را افزایش دهد.
هشدار آلرژی و تماس پوستی
هرچند نادر، واکنش‌های حساسیتی (خارش، کهیر یا ناراحتی دهانی) ممکن است رخ دهد؛ در این صورت مصرف قطع و ارزیابی پزشکی انجام شود.
![خرمای هندی]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره بقولات - لگوم داران و جنس های آن