معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - تمبر هندی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/11/24
معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - تمبر هندی
تمبر هندی (*Tamarindus indica*) درختی گرمسیری از تیره باقلاییان (Fabaceae) است که در اقلیم‌های گرم و نسبتاً خشک تا نیمه‌مرطوب رشد خوبی دارد. دمای بهینه رشد آن حدود 25 تا 35 درجه سانتی‌گراد است و به سرما و یخبندان حساس است (دمای نزدیک صفر می‌تواند آسیب‌زا باشد). به نور کامل خورشید نیاز دارد و در سایه رشد ضعیف‌تری نشان می‌دهد. از نظر رطوبت، در رطوبت متوسط تا بالا عملکرد بهتری دارد، اما پس از استقرار، تا حدی به خشکی مقاوم است؛ با این حال آبیاری منظم در سال‌های اولیه برای رشد مطلوب ضروری است. خاک‌های عمیق، زهکش‌دار و نسبتاً حاصلخیز را می‌پسندد و به آب‌ماندگی حساس است.

از نظر ریخت‌شناسی، درختی همیشه‌سبز تا نیمه‌خزان‌کننده، با تاج گسترده و برگ‌های مرکب شانه‌ای (برگچه‌های کوچک و متعدد) است. گل‌ها کوچک، زرد مایل به کرم با رگه‌های قرمز یا نارنجی بوده و معمولاً در خوشه‌ها ظاهر می‌شوند. میوه به صورت نیام قهوه‌ای‌رنگ و خمیده است که درون آن پالپ چسبنده و ترش‌مزه پیرامون دانه‌ها قرار دارد.

نام رایج در ایران «تمبر هندی» (گاهی «تمر هندی») است و در جهان با نام‌های **Tamarind** (انگلیسی) و در برخی مناطق «Imli» (هندی/اردو) نیز شناخته می‌شود. کاربرد شناخته‌شده آن عمدتاً خوراکی و صنعتی است: پالپ میوه به عنوان چاشنی و طعم‌دهنده در غذاها و نوشیدنی‌ها و در صنایع غذایی (سس‌ها، کنسانتره‌ها) مصرف می‌شود. از نظر دارویی در طب سنتی به عنوان ملین ملایم و کمک به هضم و نیز در برخی فرآورده‌های گیاهی به‌کار می‌رود؛ همچنین به دلیل وجود اسیدهای آلی و ترکیبات پلی‌فنولی مورد توجه پژوهش‌های تغذیه‌ای و دارویی است.

Nargil_Tamarindus indica
نام علمي
Tamarindus indica
نام لاتين
tamarind
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی :

 درختی گرمسیری از  خانواده بقولات که این گیاه بومی مناطق استوایی قاره آفریقا است.
 تمبر هندی در میان ساکنین ماداگاسکار درختی مقدس و پادشاه درختان تلقی می‌شود. 
در کشور هند باغ‌های بزرگ تمر هندی سالانه حدود ۲۷۵٬۵۰۰ تن میوه تولید می‌کنند.
هر درخت بالغ می‌تواند سالیانه تا ۱۷۵ کیلوگرم میوه دهد.

تمبر هندی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه تمبر هندی
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  تمبر هندی
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  تمبر هندی
شرایط گرمسیری و نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  تمبر هندی
غنی و زهکش دار

خصوصیات ظاهری :

درخت تمبر هندی بین ۱۰ تا ۲۰ متر طول دارد. رشد این گیاه کُند، ولی عمر آن بسیار طولانی است.. برگ‌های این درخت همیشه‌سبز و به رنگ سبز روشن هستند. برگ‌ها مرکب بوده به صورت فراهم قرار گرفته‌اند. 
تمبر هندی در اواخر ماه اردیبهشت گل‌هایی دارای ۵ گل‌برگ و زردرنگ با خطوط نارنجی یا قرمز می‌دهد. 
در ماه مهر این درخت میوه‌هایی به شکل لوبیا درشت و قهوه‌ای و ترش‌مزه و سرشار از قند است .
هر میوه دارای بین ۱ تا ۱۲هسته است که توسط گوشتی ترش‌مزه، خمیرمانند و رشته و فیبردار احاطه شده است. 
میوه‌ها پوستی قهوه‌ای رنگ و سخت دارند و می‌توانند تا ۱۵ سانتی‌متر طول داشته باشند. 
تمبر هندی‌های شبه‌جزیره هند میوه‌هایی بزرگ‌تر با ۶ تا ۱۲ هسته می‌دهند، در حالی که تمر هندی‌های آفریقایی و مناطق آمریکای جنوبی بین ۱ تا ۶ هسته دارند. این هسته‌ها قهوه‌ای‌رنگ، پهن و صاف هستند. 

tamarind

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد: 

تمبر هندی در خاک‌های رسی، ماسه‌ای و اسیدی به خوبی رشد می‌کند. 
این درخت مخصوص مناطق گرمسیری بوده و به سرما حساس است، اما مقاومت بالایی دربرابر خشکی و باد دارد. 
خاک آن اگر غنی و حاصلخیز باشد محصول بهتری می دهد.
همچنین باید از زهکشی خوبی برخوردار باشد.

Tamarindus indica

مقابله به آفات تمبر هندی

آفات مهم Tamarindus indica

مهم‌ترین آفات تمبر هندی شامل شته‌ها، شپشک‌های آردآلود، مینوز برگ و کرم میوه‌خوار هستند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی موجب زردی و پیچیدگی برگ می‌شوند و شهد چسبناک آن‌ها رشد قارچ فوماژین را تسهیل می‌کند. مینوز برگ دالان‌هایی روشن در پهنک برگ ایجاد کرده و شدت بالا باعث کاهش فتوسنتز می‌شود. کرم میوه‌خوار نیز با تغذیه از غلاف‌ها، کیفیت و کمیت محصول را کاهش می‌دهد.

مبارزه شامل هرس به‌موقع شاخه‌های آلوده، پایش منظم و استفاده هدفمند از دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها و بالتوری‌ها است. در آلودگی شدید، کاربرد حشره‌کش‌های کم‌خطر و انتخابی با رعایت زمان کارنس توصیه می‌شود. شست‌وشوی تاج با آب و صابون حشره‌کش برای کاهش جمعیت شته و شپشک نیز مفید است.

بیماری‌ها و روش‌های مدیریتی

بیماری‌های قارچی مانند لکه برگی، پوسیدگی ریشه و شانکر ساقه در شرایط رطوبت بالا شایع‌اند. تهویه مناسب سایه‌بان، آبیاری منظم بدون غرقاب، و استفاده از نهال سالم مهم‌ترین اصول پیشگیری هستند.

برداشت و سوزاندن برگ‌ها و شاخه‌های بیمار، ضدعفونی ابزار هرس و در صورت نیاز مصرف محدود قارچ‌کش‌های مسی یا سیستمیک، شدت بیماری را کاهش می‌دهد. مدیریت تغذیه متعادل (به‌ویژه تأمین پتاسیم و ریزمغذی‌ها) مقاومت عمومی درخت را در برابر آفات و امراض افزایش می‌دهد.

تمبر هندی

نحوه تکثیر تمبر هندی

نحوه تکثیر گیاه :

 در روش های سنتی از طریق بذر آن را تکثیر می کردند.
 می توان با قلمه های سبز و یا چوبی و ریشه دار کردن آنها آن را تکثیر نمود که البته کار راحتی نیست. 
همچنین می توان از رقم های مناسب برای گرفتن پیوندک روی پایه های مقاوم بهره گرفت.

tamarind

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردها: 

میوه کال تمبر هندی دارای گوشتی سبز و بسیار ترش است که اغلب به عنوان چاشنی و برای ترش کردن غذا استفاده می‌شود. 
تمبر هندی رسیده که شیرین‌تر می‌باشد در بسیاری از مناطق به عنوان میوه مصرف می‌شود. 
تمبر هندی هم‌چنین برای تهیه دسر، مربا، شربت،بستنی، آب‌میوه و نوشیدنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. 
برای تهیه بسیاری از سس‌ها نیز از تمبر هندی استفاده می‌شود. در هند، نه تنها میوه، بلکه گل و برگ‌های تمبر هندی برای پخت غذا مورد استفاده قرار می‌گیرند.
 این میوه به‌عنوان مسهل طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرد. تمبر هندی هم‌چنین در برخی مناطق آسیای شرقی و آفریقا به منظور درمان گلودرد، اختلالات گوارشی، درد بدن و تمیزکنندهٔ صورت مصرف می‌شود.
قسمت گوشتدار میوه دارای کمی قند و پکتین و همچنین اسید سیتریک ، اسید مالیک ، تارتارات و اسید پتاسیم می باشد . در پوست درخت تمبر هندی مقدری تانن وجود دارد .
 سرشاخه های جوان و سبز این درخت دارای مقدار زیادی ویتامین های گروه B می باشد. 
 تمبر هندی برای ریه و طحال خوب نیست و در اشخاصی که ریه و طحال ضعیف دارند ممکن است تولید اشکال کند . اینگونه اشخاص بهتر است که تمبر هندی را با کتیرا و یا خشخاش بخورند . 
در بعضی از مناطق چون چین و جاوا مورد استفادهٔ کودکان برای بازی‌ها قرار می‌گیرد.

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - تمبر هندی

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بقولات - لگوم داران و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.74 از ۵، بر اساس 62 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

ایمان نامی 1396/02/17
سلام، بابت سایت مفیدی که ایجاد کرده‌اید سپاسگزارم.ما یه درخت تمر هندی داریم که سنش حدقل 12 ساله و با کاشت هستهٔ تمرهندی تازه که توی بازار هست، عمل اومده.مرتب بهش رسیدگی کردیم و در طی زمان گلدونش رو بزرگتر کردیم (الان حدودا قطرش ۵۰ و ارتفاعش ۶۰ س.م)خاکش از ماسه و خاک رس و کود حیوانی هست و خاک برگ هم داره. چند تا تصویر از گلدون و قطر تنه و کل گیاه براتون میفرستم.اطلاع دارم که این درخت با آب و هوای گرم سازگاره اما از اونجایی که ما در اراک زندگی میکنیم و حالا قصد داریم اون رو به باغچه منتقل کنیم، خواستیم تا نظر شما رو جویا بشیم و ما رو راهنمایی کنید که به نظرتون این کار رو بکنیم و الآن فصل مناسبی هست؟ با در نظر گرفتن این که در فصل سرما هم بپوشانیمش.تصاویر: یک - دو - سه - چهار - پنجبا سپاس فراوان.
ابوالفضل کریم 1395/04/21
با سلام وعرض خسته نباشید بنده به تازگی 4 عدد هسته تمر هندی کاشتم که درمدت 4 روز جوانه زد و رشد سریعی دارد آیا این بذر ها را که در کلدان کاشتم امکان دادن محصول دارد و آیا این گیاه خزان کننده است چون آنها را داخل گلدان کاشتم میتوانم در فصل سرد جابه جا کنم یا باید در فصل سرد خزان کند و برای محصول باید سرما ببیند
با تشکر
نیلوفر آزاد 1400/04/13
با سلام خدمت شما یه تمر هندی دو ساله دارم که توی گلدون پشت پنجره جنوبی آپارتمانم ازش نگهداری میکنم.(جای دیگه‌ای برای نگهداریش ندارم) الان ارتفاعش تقریبا یک متره. یک بار اواخر زمستون کنه عنکبوتی بهش حمله کرد و بعد از سمپاشی (از مالاتیون رقیق شده استفاده کردم)خزان کرد، گلدونشو که عوض کردم خوب شد و دوباره سرسبز شد تا چند روز پیش خیلی خوب بود ولی الان برگای سبزش میریزه و برگای تازه‌ش یه حالت پژمردگی دارن، بعد مثل قبل با غروب آفتاب و تاریک شدن هوا نصف بیشتر برگاش بسته نمیشن در صورتی که قبلا با غروب آفتاب اینم کلا برگاش بسته میشدن. در مورد آبیاریش هر وقت سطح خاکش چند سانت خشک میشه آبیاریش میکنم و ماهی یه بار از کود مایع Npk استفاده میکنم، از صبح تا دو بعد از ظهر آفتاب از پشت شیشه بهش میتابه باقی روز هم نور بهش میرسه، از پنجره سی چهل سانت هم فاصله داره، چیکار کنم که ریزش برگاش تموم بشه؟ اینم بگم که دمای بیرون بالای پتجاه درجه و خشکه و حتی درختای بومی هم به زور دووم میارن، دمای توی خونه بیست و پنج تا بیست و هفت درجه‌س.
hamed shams 1396/01/10
سلام و عرض ادب خدمت مهندس عزیز. من مقدار زیادی هسته تمر دارم. آیا ممکن هست بتونم داخل آکواریوم بکارم. توضیحی اگه هست لطفا بگین. تشکر ویژه .

ثبت پرسش یا نظر جدید