راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - سانسویریا زیلانیکا

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - سانسویریا زیلانیکا
سانسویریا زیلانیکا (*Sansevieria zeylanica*؛ در منابع جدید اغلب در جنس *Dracaena* نیز گزارش می‌شود) گیاهی همیشه‌سبز و مقاوم از تیره مارچوبه‌سانان است.

**شرایط دما، رطوبت و نور محیط رشد:**
به دمای معتدل تا گرم (حدود ۱۸–۳۰°C) سازگار است و از سرمای زیر حدود ۱۰–۱۲°C آسیب می‌بیند. رطوبت معمول فضای داخل ساختمان برای آن کافی است و به رطوبت بالا نیاز ندارد. نور روشنِ غیرمستقیم بهترین رشد را می‌دهد، اما سایه‌روشن را نیز تحمل می‌کند؛ آفتاب مستقیمِ شدید ممکن است باعث سوختگی برگ شود.

**بومی و زیستگاه:**
بومی نواحی گرمسیری جنوب آسیا (به‌ویژه سریلانکا) است و در زیستگاه‌های نسبتاً خشک تا نیمه‌خشک، با خاک‌های سبک و زهکش‌دار رشد می‌کند.

**خصوصیات ظاهری اندام گیاه:**
گیاهی علفی و ریزوم‌دار با رشد دسته‌ای است. برگ‌ها ضخیم، شمشیری، ایستاده و چرمی بوده و معمولاً نقش‌ونگارهای نوارمانند سبز تیره/روشن دارند. حاشیه برگ‌ها عمدتاً صاف است و گیاه توان ذخیره آب در برگ‌ها را دارد.

**نام رایج محلی در ایران و جهان:**
در ایران معمولاً «سانسویریا» و گاهی «شمشیری» گفته می‌شود. در جهان با نام‌های **Bowstring hemp** و **Snake plant** شناخته می‌شود.

Nargil_Sansevieria Zeylanica
نام علمي
Sansevieria Zeylanica
نام لاتين
Mother-in-laws Tongue
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

اسم علمی این گیاه Sansevieria Zeylanica از خانواده Ruscaceae می باشد. این جنس شامل ۶۰ گونه از گیاهان چندساله همیشه سبز است که در تمام طول سال برای همه این گیاهان در جه حرارت حدود ۱۶ مناسب است

این گونه نظر بومی غرب آفریقا بوده و ارتفاع آن در حدود ۴۵ سانتی متر می‌باشد. برگهای این گیاه مستقیم و شمشیری شکل هستند ولی طبیعت ممکن است به بیش از یک متر هم برسد. برگها سبز تیره بوده، رگه های نوار مانند عرضی خاکستری دارند. در واریته ای از این گونه، حاشیه برگها کرم و زرد می باشند. آبیاری زیاد از حد باعث پوسیدگی انتهای برگهای سانسویریا می شود

سانسویریا زیلانیکا

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه سانسویریا زیلانیکا
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  سانسویریا زیلانیکا
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  سانسویریا زیلانیکا
20 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  سانسویریا زیلانیکا
مخلوطي از خاک باغچه و خاک برگ و ماسه


عادت رشد و ساختار کلی

سانسویریا زیلانیکا گیاهی علفی و چندساله با رشد دسته‌ای است که بخش هوایی آن عمدتاً از برگ‌های ایستاده تشکیل می‌شود. ظاهر کلی گیاه ستونی و شمشیری‌مانند است و در شرایط مناسب توده‌ای متراکم ایجاد می‌کند.


ریشه و ریزوم

این گونه دارای ریزوم‌های زیرزمینی (ساقه‌های خزنده) نسبتاً ضخیم است که وظیفه ذخیره مواد و گسترش جانبی را بر عهده دارند. از ریزوم‌ها ریشه‌های نابجا و الیافی خارج می‌شود که در خاک‌های سبک و زهکش‌دار به‌خوبی گسترش می‌یابند.


برگ‌ها

برگ‌ها گوشتی، سفت و عمودی تا کمی کمانی هستند و معمولاً به شکل نیزه‌ای-شمشیری دیده می‌شوند. طول برگ‌ها غالباً حدود 30 تا 80 سانتی‌متر (گاهی بیشتر) و عرض آن‌ها حدود 3 تا 7 سانتی‌متر است. رنگ زمینه برگ سبز تیره تا سبز خاکستری است و با نقش‌های نواری یا لکه‌های عرضی موج‌دار به رنگ سبز روشن‌تر مشخص می‌شود. حاشیه برگ‌ها صاف و بدون دندانه است و نوک برگ تیز و سخت است؛ سطح برگ اغلب مات تا نیمه‌براق و دارای کوتیکول نسبتاً ضخیم است.


ساقه گل‌دهنده و گل‌ها

گل‌دهی در زیلانیکا معمولاً در شرایط بلوغ و نور کافی رخ می‌دهد. ساقه گل‌دهنده باریک و قائم از میان روزت برگ‌ها خارج می‌شود و خوشه‌ای از گل‌های کوچک لوله‌ای یا ستاره‌ای تشکیل می‌دهد. گل‌ها اغلب سفید مایل به کرم یا سبزفام‌اند و ممکن است بوی ملایم، به‌ویژه در عصر، داشته باشند. اندام‌های زایشی کوچک و ظریف‌اند و در مقایسه با برگ‌ها نقش زینتی کمتری دارند.


میوه و بذر

در صورت گرده‌افشانی، میوه‌های کوچک سته‌مانند تشکیل می‌شود که می‌تواند بذرهایی نسبتاً گرد و سخت در بر داشته باشد، هرچند در کشت آپارتمانی وقوع آن کم‌تر دیده می‌شود.

Mother-in-laws Tongue

شرایط محیط رشد

این گیاه به سایه تا نور متوسط، حرارت زیاد، آبیاری اندک، رطوبت هوای ۷۰ تا ۹۰ درصد وخاک قلیایی احتیاج دارد.

کود مورد نیاز سانسویریا را می توان به میزان ۳ گرم در لیتر، هر هفته یکبار، از فروردین تا مهر ماه ، مصرف نمود

خاک جنگلی یا مخلوط خاکبرگ وماسه، برای این گیاه مناسب است

این گیاه بدون نیاز به رطوبت بالا است و آبیاری آن وقتی خاک کاملاً خشک است باید انجام شود و حتی در طول زمستان کمتر.

Sansevieria Zeylanica

مقابله به آفات سانسویریا زیلانیکا

اگر محیط نگهداری سانسویریا ، نورکم و ناکافی داشته باشد، برگهای این گیاه نقوش خود را از دست می دهد و رنگ پریده می گردند. زخمهای قهوه ای روی برگهای سانسویریا در اثر آبیاری زیاد به وجودمی آیند. باید زهکش گلدان را بازدید کنید و اجازه دهید در فاصله بین دو آبیاری خاک خشک شود. اگر مشاهده گردید برگهای این گیاه خشک و قهوه ای می‌شود، گیاه رابه محل خنکتر ببرید و آن را آبیاری کنید. بعضی حشرات آفت حاشیه برگهای سانسویریا را جویده و آنها را بد شکل می کند. می توانید برای مبارزه با این آفات ازسم حشره کش استفاده کنید. برگهای جدید در اثرتغذیه بیش از اندازه ممکن است نرم و آبکی شوند. در پاییز و زمستان تغذیه این گیاه اصلا لازم نیست. زخمهای سفید پنبه ای روی برگها نتیجه فعالیت حشره آفت است. زخمها را با پنبه آغشته به سم خیس کنید. یا هر دو هفته یکبار با یک سم حشره کش نفوذی، سمپاشی انجام دهید. اگر از ماده براق کننده شیمیایی، استفاده نمایید، نقاط قهوه ای رنگ مانند خاک باتلاقی برگهای زیبابی گیاه شما را از قاعده می پوساند

سانسویریا زیلانیکا

نحوه تکثیر سانسویریا زیلانیکا

اگرچه این نوع سانسویریا را می‌توانید از طریق تقسیمات برگ تکثیر کنید. ولی بهتر است از طریق پاجوش تکثیر کنید. اواخر بهار تا اواسط تابستان که گیاه در مقابل جابجایی مقاوم است، بهترین زمان برای تکثیر است.برای این کار، گیاه را ازگلدان بیرون آورید و پاجوشهایی را که بلندی آنها به ۲۰ سانتیمتر می رسند، با دقت جدا کنید و هر یک را درگلدانی با قطر دهانه ۹ سانتیمتر و حاوی کمپوست مخصوص گیاهان گوشتی و کاکتوس قرار دهید. اگر پاجوش زیاد تکان می خورد چوبی را به عنوان تکیه گاه در گلدان بگذارید تا گیاه محکم شود. گلدان را در نور مناسب و دمای حدود ۱۸ تا ۲۱ درجه سانتیگراد نگاه دارید و سعی کنید خاک همیشه خیلی کم مرطوب باشد

Mother-in-laws Tongue

عوارض جانبی - هشدار


ایمنی و مسمومیت

سانسویریا زیلانیکا حاوی ساپونین‌هاست و در صورت جویده‌شدن می‌تواند برای انسان و به‌ویژه حیوانات خانگی (گربه و سگ) مسمومیت‌زا باشد. علائم احتمالی شامل تهوع، استفراغ، اسهال، آب‌ریزش دهان و بی‌حالی است. گیاه را دور از دسترس کودکان و حیوانات قرار دهید و در صورت بلعیدن، با دامپزشک/پزشک تماس بگیرید.


تحریک پوستی و تماس با شیره گیاه

شیره و بافت برگ ممکن است در افراد حساس باعث تحریک پوستی یا خارش شود. هنگام تکثیر، تعویض گلدان یا هرس از دستکش استفاده کنید و پس از کار دست‌ها را بشویید. از تماس شیره با چشم جلوگیری کنید.


خطر پوسیدگی ریشه و کپک

مهم‌ترین خطا در نگهداری، آبیاری زیاد است که به پوسیدگی ریشه و قاعده برگ منجر می‌شود. از خاک سبک با زهکشی بالا استفاده کنید، اجازه دهید خاک بین دو آبیاری خشک شود و آب اضافی زیرگلدانی را تخلیه کنید. در محیط‌های مرطوب و کم‌تهویه، خطر بیماری‌های قارچی افزایش می‌یابد.


آفات و مدیریت

این گیاه می‌تواند میزبان شپشک آردآلود و سپردار شود؛ برگ‌ها را دوره‌ای بررسی کنید و در صورت مشاهده، با پاک‌سازی موضعی و بهبود تهویه، آلودگی را کنترل کنید.


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس شمشیری و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره روساسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.32 از ۵، بر اساس 124 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

فریبا fano 1391/12/07
با سلام.می خواستم گیاخ کامپکت و سانسوریا رو با هم تو یه گلدون بکارم امکان داره؟مشکلی پیش نمیاد/؟؟/؟
رامین مجیدی 1393/10/14
سلام دوستان من گل سانسوریا پاکوتاه دارم و توی خونه کنار پنجره نگه داری می کنم البته با پنجره حدودا نیم متر فاصله داره تا مستقیم افتاب نزنه هفته ای یه بار هم آب می دم اما یه مشکلی که هست برگ ها چروکیده شده و برگهاش کج و بدشکل شده . من این سانسوریا رو خیلی دوست دارم اما نمی دونم چرا اینجوری شده . دوستان این پنجره هم جنوبی و آفتاب گیره . ممنونم اینم عکس هاش

http://s5.picofile.com/file/8161538234/1_3_.JPG
http://s5.picofile.com/file/8161538268/1_2_.JPG
http://s5.picofile.com/file/8161538376/1_4_.JPG
فرزانه کرمپور 1394/06/08
سلام
بعضی از برگهای سانسوریای من چند مدتی هست که از بالا شروع به زرد شدن کرده
با توجه به توصیحاتتون متوجه شدم که ممکن هست بخاطر آبیاری زیاد باشه
ولی سوالم این هست که نحوه حذف برگ برگها باید به چه صورت باشه که به گیاه آسیب نرسه
زی نظیری پور 1393/12/15
سلام. شش ماه پیش یک سانسوریای پا کوتاه خریدم .هروقت خاکش خشک میشه بهش آب میدم و نورش هم نور مصنوعیه.ماهی یکبار هم بهش کود پودری سفید میدهم.بعد از دوماه سه تا پا جوش زده و پا جوشها دارن بزگ میشن ولی گل مادر از ابتدا تا الان هیچ رشدی نداشته و الان یه ماهی هست که برگهاش دونه دونه کم رنگ و زرد و شل میشه و بعد خشک میشه؟ مشکل چیه؟ راه حل چیه؟
فرزانه کرمپور 1394/06/08
سلام
بعضی از برگهای سانسوریای من چند مدتی هست که از بالا شروع به زرد شدن کرده
با توجه به توصیحاتتون متوجه شدم که ممکن هست بخاطر آبیاری زیاد باشه
ولی سوالم این هست که نحوه حذف برگ برگها باید به چه صورت باشه که به گیاه آسیب نرسه

ثبت پرسش یا نظر جدید