نخل راپیس

دانستنیهای علمی

این گیاه زیبا برای اولین بار از سوی ژاپنی ها برای تزیین کاخ ها گسترش و محبوبیت یافت و سپس به اروپا ، و بعد از آن به امریکا راه یافت

به دلیل نیاز به نور کم و رطوبت متوسط ، گزینه مناسبی برای تزیین ادارات و مراکز و داخل ساختمان می باشد.

نام این جنس یونانی است Rhapis ، به معنی "سوزن" و نام گونه لاتین است به معنی "بلند"

این گیاه تا 4 متر ارتفاع و 30 میلیمتر در قطر بزرگ میشود ،در چند توده ریشه

خصوصیات - معرفی

ریخت‌شناسی کلی

Rhapis excelsa (نخل راپیس) یک نخل همیشه‌سبز، چندساقه و بوته‌ای است که معمولاً به‌صورت دسته‌ای رشد می‌کند. فرم کلی گیاه متراکم و قائم است و از پایه، ساقه‌های متعدد هم‌سن‌وسال‌های متفاوت تولید می‌کند.

ساقه (تنه)

ساقه‌ها باریک و نی‌مانند بوده و سطح آن‌ها اغلب با الیاف قهوه‌ای تا قهوه‌ای تیره پوشیده می‌شود. گره‌ها و جای برگ‌های قدیمی به‌صورت حلقه‌های منظم روی ساقه دیده می‌شوند و به آن بافتی بندبند می‌دهند. قطر ساقه معمولاً کم است و ظاهر آن شبیه بامبو به نظر می‌رسد.

برگ

برگ‌ها بادبزنی (پالمی) و چرمی هستند و روی دمبرگ‌های باریک و نسبتاً بلند قرار می‌گیرند. پهنک برگ به چندین لوب یا بخش باریک تقسیم می‌شود که لبه‌هایی کمی دندانه‌دار یا شکاف‌دار دارند. رنگ برگ‌ها معمولاً سبز تیره و براق است و رگبرگ‌ها به‌صورت شعاعی از محل اتصال به دمبرگ گسترش می‌یابند. فرم بادبزنی برگ، شاخص‌ترین ویژگی اندامی این گیاه است.

گل‌آذین و گل

گل‌آذین‌ها در محور برگ‌ها شکل می‌گیرند و معمولاً کوچک و کم‌جلب‌توجه‌اند. گل‌ها ریز، به رنگ زرد کم‌رنگ تا کرم هستند و ساختار ساده‌ای دارند. در بسیاری از شرایط نگهداری، گل‌دهی محدود یا نادر است.

میوه و بذر

پس از گل‌دهی، میوه‌ها کوچک و گرد تا بیضی تشکیل می‌شوند و در رسیدگی می‌توانند تیره‌تر شوند. بذرها نیز کوچک‌اند و درون میوه قرار می‌گیرند؛ با این حال، تشکیل میوه در محیط‌های داخلی معمولاً کم رخ می‌دهد.

شرایط نگهداری نخل راپیس

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 15 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک برگ و تورب

درجه حرارت تا -5 درجه سانتیگراد را تحمل میکند به خصوص وقتی که زیر سقف باشد. در شرایط آب و هوایی که در آن ممکن است به دوره های طولانی مدت از آب و هوای سرد قرار گرفته عادت میکند. گاه به گاه آن را اسپری غبارپاشی نمایید این کمک به حفظ نسبی رطوبت این گیاه میکند.

مقابله به آفات نخل راپیس

آفات رایج نخل راپیس (Rhapis excelsa)

شایع‌ترین آفات شامل شپشک آردآلود، شپشک سپردار و کنه تارتن هستند. شپشک‌ها به صورت توده‌های پنبه‌ای یا لکه‌های قهوه‌ای روی ساقه و زیر برگ دیده می‌شوند و موجب زردی، ضعف رشد و چسبندگی (عسلک) می‌گردند. کنه تارتن در هوای خشک فعال‌تر است و با لکه‌های ریز زرد و تارهای نازک همراه می‌شود.

برای کنترل: ابتدا گیاه را قرنطینه کنید، برگ‌ها را با دستمال مرطوب پاک کرده و سپس با محلول صابون حشره‌کش یا روغن ولک (طبق برچسب) هر ۷–۱۰ روز، ۲–۳ نوبت اسپری کنید. در آلودگی شدید، استفاده از حشره‌کش سیستمیک با رعایت دستور و تهویه مناسب توصیه می‌شود. افزایش رطوبت و شست‌وشوی دوره‌ای برگ‌ها از طغیان کنه جلوگیری می‌کند.

بیماری‌ها و اختلالات مهم

مهم‌ترین بیماری‌ها پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف) و لکه‌برگی قارچی هستند. پوسیدگی با نرم شدن پایه، بوی نامطبوع خاک و زردی عمومی همراه است؛ لکه‌برگی به صورت لکه‌های قهوه‌ای/سیاه با هاله زرد روی برگ ظاهر می‌شود.

برای مقابله: آبیاری را تنظیم کرده و زهکشی را بهبود دهید؛ ریشه‌های قهوه‌ای و لهیده را حذف و در صورت امکان تعویض گلدان با بستر سبک انجام دهید. برای لکه‌برگی، برگ‌های آلوده را جدا کرده، از خیس‌کردن برگ‌ها پرهیز کنید و در صورت گسترش، قارچ‌کش مناسب طبق برچسب مصرف شود.

نحوه تکثیر نخل راپیس

تولیدمثل نخل راپیس در طبیعت

نخل راپیس (Rhapis excelsa) در زیستگاه طبیعی خود بیشتر به‌صورت رویشی گسترش می‌یابد. این گیاه بوته‌ای و خوشه‌ای است و به‌طور مداوم پاجوش‌های جدید در اطراف پایه قدیمی تولید می‌کند. توده‌های متراکم راپیس در طبیعت عمدتاً از انشعاب و گسترش همین پاجوش‌ها شکل می‌گیرند و نه از بذر. گل‌ها کوچک و نسبتاً کم‌اهمیت‌اند و تشکیل بذر در شرایط طبیعی پایدار اما کند است، به‌همین دلیل راه اصلی بقای جمعیت، رشد جانبی و تقسیم ساقه‌های زیرزمینی است.

روش‌های تکثیر نخل راپیس در خانه

مطمئن‌ترین روش تکثیر خانگی نخل راپیس، جدا کردن پاجوش‌ها است. هنگام تعویض گلدان، بوته را از خاک بیرون آورده و پاجوش‌هایی را که ریشه مستقل و چند ساقه دارند با چاقوی تیز و استریل جدا کنید. هر پاجوش را در گلدانی کوچک با خاک سبک و زهکشی خوب بکارید و تا استقرار کامل، رطوبت نسبی و نور غیرمستقیم بالا تأمین کنید. تکثیر با بذر در منزل ممکن است اما بسیار زمان‌بر است؛ بذرها باید تازه، در بستر مرطوب و گرم کاشته شوند و جوانه‌زنی گاه چند ماه طول می‌کشد.

هشدار - عوارض جانبی

عوارض نخل راپیس برای انسان

برای گیاه Rhapis excelsa (نخل راپیس) در منابع معتبر سمیت قابل‌توجهی برای انسان گزارش نشده است. تماس پوستی یا تنفسی معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند و موارد مسمومیت حاد یا مزمن مستند نشده است. برخی افراد بسیار حساس ممکن است در برابر گرد و غبار برگ‌ها دچار تحریک خفیف تنفسی یا پوستی شوند، اما این موضوع نادر و غیر اختصاصی است.

عوارض نخل راپیس برای حیوانات خانگی

در منابع دامپزشکی معتبر، نخل راپیس به‌عنوان گیاهی غیرسمی برای سگ و گربه طبقه‌بندی شده است. بلع مقادیر کم برگ معمولاً حداکثر می‌تواند باعث ناراحتی خفیف گوارشی (استفراغ یا اسهال خفیف) در حیوانات حساس شود، که بیشتر به‌دلیل فیبر گیاهی است تا وجود سم. مورد مسمومیت جدی یا کشنده گزارش نشده است.

پالم فن چینی شامادورا متالیکا نخل یاتای نخل کاریوتا