معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - مرزنگوش

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/11/13
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - مرزنگوش
مرزنگوش (*Origanum majorana*) گیاهی علفی، معطر و عمدتاً چندساله از تیره نعناعیان (Lamiaceae) است که به‌طور کلاسیک بومی نواحی مدیترانه و غرب آسیا دانسته می‌شود و در زیستگاه‌های گرم، نسبتاً خشک، آفتاب‌گیر و خاک‌های سبک با زهکش مناسب رشد بهتری دارد. این گونه دمای معتدل تا گرم را ترجیح می‌دهد، به سرما و یخبندان حساس‌تر است و در رطوبت متوسط تا پایین (با گردش هوای مناسب) عملکرد مطلوب‌تری نشان می‌دهد. نیاز نوری آن بالا بوده و آفتاب کامل تا نیم‌سایه روشن برای رشد و تجمع اسانس مناسب است. از نظر ریخت‌شناسی، بوته‌ای کم‌ارتفاع با ساقه‌های منشعب و چهارگوش، برگ‌های کوچک بیضوی و کرک‌دار به رنگ سبز خاکستری و گل‌های ریز سفید تا صورتی کم‌رنگ (اغلب در خوشه‌های متراکم) دارد. نام رایج آن در ایران «مرزنگوش» و در جهان بیشتر «Marjoram / Sweet marjoram» (و گاه با عنوان «Majoram») است. این گیاه به‌طور شناخته‌شده به‌عنوان منبع اسانس معطر و چاشنی در صنایع غذایی و عطرسازی شهرت دارد.

Nargil_Origanum Majorana
نام علمي
Origanum Majorana
نام لاتين
Sweet Marjoram
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی :

منشاء گیاه مرزنگوش نواحی مدیترانه می باشد. در برخی کشورهای خاور میانه مرزنگوش را با نام oregano می شناسند. همچنین نام  knotted marjoram را نیز بکار می برند. 
مرزنجوش و پونه کوهی اغلب به صورت مترادف استفاده می‌شوند، اما مرزنجوش معطر شیرین کمی متفاوت است.
 یونانیان آن را به نام “شادی کوه” می‌شناختند. 

مرزنگوش

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه مرزنگوش
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  مرزنگوش
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  مرزنگوش
معتدل
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  مرزنگوش
غنی و زهکش دار

خصوصیات ظاهری :

 گیاهی است چند ساله و علفی و در بعضی مواقع دوساله با ساقه ای راست و شاخه و برگ های متقابل بیضی شکل است. 
گلهای سفید و ریز آن از بغل برگها در خوشه های به هم فشرده ای می رویند. 
میوه آن به صورت فندقه و چهار قسمتی است و فقط در مناطق گرمسیری تشکیل می شود.  
برگ برگها به طول 5-3 سانتی متر و کم‌عرض و متقابل و بیضوی و بدون دندانه است. 
گلها سفید مایل به سرخ کوچک و پوشیده از ۴ ردیف برگ‌های مایل به سفید به‌ صورت کروی و تخمی مانند تخم ریحان و شفاف است بوی معطر نافذ و طعم دلپذیری دارد  .
این گیاه دارای ریشه سطحی بوده و ارتفاع آن  بسته به منطقه رویشی به 100-50 سانتی متر می رسد. 
ساقه چهارگوش به رنگ قرمز و پوشیده از کرکهای ترشحی است.

Sweet Marjoram

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد: 

مرزنگوش قدری به سرما حساس است. احتیاج به نور فراوان دارد اما می تواند در شرایط نیم سایه نیز رشد داشته باشد.
 خاکهای شنی حاوی ترکیبات آهکی را می پسندد.
 pH  آن 7/8-5/4  برای رشد گیاه مناسب است. 
خاک های با زهکشی کامل را ترجیح می دهد و خاک بیش از حد خیس نباشد. 
خاک از لحاظ مواد غذایی کامل و حاصلخیز باشد. در بسترهای غنی بهترین را از خود نشان می دهد. 

Origanum Majorana

نحوه تکثیر مرزنگوش

نحوه تکثیر گیاه :

ازدیاد مرزنگوش از بذر آسان اما کند است. بذور در درجه حرارت 25 درجه سانتیگراد در طول یک تا دو هفته سبز می شوند. بهتر است که با قلمه زنی اقدام به تکثیر آن کرد.
 قلمه ریشه را نیز می توان در سراسر سال برای تکثیر آن انجام داد. 

نحوه تکثیر گیاه :

ازدیاد مرزنگوش از بذر آسان اما کند است. بذور در درجه حرارت 25 درجه سانتیگراد در طول یک تا دو هفته سبز می شوند. بهتر است که با قلمه زنی اقدام به تکثیر آن کرد.
 قلمه ریشه را نیز می توان در سراسر سال برای تکثیر آن انجام داد. 

Sweet Marjoram

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردها: 

ترکیبات کافئیک اسید و رزمارینیک اسید از ترکیبات ارزشمند دارویی این گونه گیاهی می باشند. 
اندام رویشی این گیاه به عنوان ادویه استفاده می شود. مواد موثره آن سرفه راتسکین داده و در ناراحتیهای تنفسی به عنوان ماده ای خلط آور استفاده می شود.
 دم کرده اندام های رویشی  اشتها آور و ضد نفخ استفاده است. اسانس این گیاه خاصیت ضد باکتریایی و ضد قارچی دارد. 
از جمله گیاهان خوشبو است لذا در صابون‌سازی جهت معطر ساختن آن استفاده می‌کنند . 

همچنین در معطر ساختن غذا استفاده می‌کنند . گیاه مرزنگوش خشک و گرم و نیز روغن آن گرم و مسهل و تند مزاج است. 

آن ها محتوی ۱ تا ۲ درصد اسانس روغنی که ۶۰ درصد آن ترپینئول است، تانن ها و شیره های تلخ، کاروتن ها و ویتامین C هستند و علیه بیماریهای گوارشی موثرند. 
از پودر این گیاه معطر در ادویه های غذایی استفاده میکنند . مسهل است.
 برای از بین بردن  لکه‌های خونی زیر چشم مفید است.  

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - مرزنگوش

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس پونه کوهی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نعناعیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.29 از ۵، بر اساس 7 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید