دانستنیهای علمی
گیاه "کامبوکا" با نام علمی Marliera edulis یکی از درختان خانواده مورد (Myrtaceae) است. این درخت بومی جنگل های بارانی سواحل سائوپائولو و ریودژانیرو در برزیل می باشد.
این درخت در نواحی بومی و محلی خود به دلیل مصارفی که دارد شناخته شده است اما امروزه در نواحی خارج برزیل معمولاً شناخته شده نیست.
![کامبوکا]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرم و مرطوب
خاک مورد نياز
خاک های عمیق و به خوبی آبیاری شده
|
کامبوکا درختی زیبا است اما بسیار کند رشد است و در نواحی که از نظر شرایط آب و هوایی مطلوب باشد حداکثر رشد آن تا ارتفاع 5 تا 12 متری می رسد.
پوست تنه ی درخت جذاب و خالدار بوده و ظاهری همانند درخت عودالبرق دارد.
میوه های این درخت حدود 50 تا 70 گرم وزن داشته و روی تنه ی اصلی یا شاخه های بزرگتر درخت تشکیل می شوند. رنگ میوه ها زرد بوده و دارای شیاری طولی می باشند. پوست میوه چرمی و دارای گوشتی آبدار و نیمه شفاف می باشد. همچنین دارای یک تا دو بذر بزرگ نیز می باشد. و طعمی مطلوب نیز دارد.
این میوه ها به قطر 3 تا 6 سانتیمتر است. میوه های نارس به رنگ سبز و میوه های رسیده به رنگ زرد مایل به نارنجی هستند.
بهترین زمان برای برداشت میوه ها، زمانی است که رنگ آنها زرد شده باشد، در این صورت می توان آنها را برای مدت یک هفته نگهداری کرد.
این درخت دارای تاجی متراکم و شاخه های انبوه است.
برگ ها براق، دارای حاشیه ای پیچ خورده، به طول 5 تا 10 سانتیمتر و عرض 3 تا 5 سانتیمتر است. سطح رویی برگ ها به رنگ سبز تیره و سطح زیرین برگ ها به رنگ سبز روشن است.
گل ها به رنگ سفید، به صورت خوشه ای و دارای پرچم های متعدد هستند. این گل ها به صورت خوشه های 2 تا 8 تایی و به صورت جانبی تشکیل می شوند.
![Cambuca]()
شرایط محیط رشد
این درخت به راحتی می تواند نسبت به شرایط آب و هوایی مختلف سازگار گردد. همچنین می تواند شرایط خشکی را به مدت دو ماه تحمل کند.
کامبوکا خاک های عمیق و به خوبی آبیاری شده را ترجیح می دهد.
از نظر نیاز نوری نیز به آفتاب کامل نیاز دارد.
![Marliera edulis]()
مقابله به آفات کامبوکا
آفات رایج کامبوکا (Marliera edulis)
شایعترین آفات این گیاه شامل شپشکهای آردآلود و سپردار، شتهها و کنههای تارعنکبوتی هستند که با مکیدن شیره گیاهی باعث زردی، پیچیدگی برگ و ضعف عمومی میشوند. وجود عسلک چسبناک و کپک دودهای روی برگها نشانه مهم فعالیت آفات مکنده است. برای مدیریت، ابتدا هرس شاخههای آلوده و شستوشوی اندامها با آب پرفشار انجام شود. استفاده از صابون حشرهکش یا روغن ولک/نیم (Neem) در چند نوبت با فاصله ۷–۱۰ روز مؤثر است؛ در آلودگی شدید، رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها و بالتوریها به کاهش جمعیت کمک میکند.
امراض قارچی و باکتریایی
در شرایط رطوبت بالا، لکهبرگیهای قارچی، آنتراکنوز و پوسیدگی ریشه (بهویژه با زهکشی ضعیف) گزارش میشوند. علائم شامل لکههای قهوهای تا سیاه با هاله، ریزش برگ و در ریشهها بوی نامطبوع و نرمشدگی است. پیشگیری مهمتر از درمان است: آبیاری سنگین و ماندابی شدن خاک را حذف کنید. تهویه تاج، فاصلهگذاری، جمعآوری برگهای آلوده و ضدعفونی ابزار هرس ضروری است. در صورت نیاز، محلولپاشی قارچکشهای مسی یا ترکیبات محافظ (طبق برچسب) و برای پوسیدگی ریشه، بهبود زهکشی و استفاده هدفمند از قارچکشهای سیستمیک مناسب توصیه میشود.
مدیریت تلفیقی و نکات کلیدی
پایش هفتگی زیر برگها و نوک شاخهها، بهترین راه جلوگیری از طغیان است. تغذیه متعادل (پرهیز از ازت زیاد)، نور کافی، حذف علفهای هرز و قرنطینه گیاهان جدید، فشار آفات و بیماریها را بهطور محسوسی کاهش میدهد.
![کامبوکا]()
نحوه تکثیر کامبوکا
تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها صورت می گیرد. بذرها را باید بلافاصله پس از برداشت میوه ها، کشت نمود. این بذرها چندجنینی هستند.
بذرها را می تواند در نواحی گرم و با بارندگی فراوان کشت کرد. ولی نسبت به شرایط آب و هوایی مختلف می تواند به راحتی سازگار شود.
میوه های پیتومبا و کامبوکا دو میوه ی بسیار خوب از نظر طعم و مزه برای افراد بومی محسوب می شوند.
از این میوه ها برای تهیه ی بستنی ها، مارمالاد، کیک ها و آب میوه های مختلف استفاده می شود.
همچنین از این درخت به عنوان درختی زینتی نیز می تواند استفاده نمود.