این گیاه با نام علمی Lepidospartum latisquamum و نام مرسوم (Woolly-scaled Broom) که به فارسي بوته جارویی فلسپشمی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Compositae بومي بومی جنوب کالیفرنیا و شمال باخا کالیفرنیا؛ مناطق چاپارال، دامنههای خشک و نیمهبیابانی مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاکهای بسیار سبک، شنی تا سنگلاخی با زهکشی عالی؛ تحمل خاکهای فقیر و خشکی طولانی؛ pH خنثی تا کمی قلیایی (حدود 6.5 تا 8)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Lepidospartum latisquamum
نام لاتين
Woolly-scaled Broom
خانواده و ردهبندی گیاهشناسی
Lepidospartum latisquamum که در فارسی گاهی «بوته جارویی فلسپشمی» نامیده میشود، به خانواده بزرگ کاسنیان (Asteraceae) تعلق دارد. این گونه در تیرهبندی نوین در زیرخانواده Asteroideae و قبیله Tageteae یا نزدیک به آن قرار میگیرد، هرچند جایگاه دقیق تبارزایشی آن موضوع چندین بازنگری فلوریستی بوده است. جنس Lepidospartum چندگونهای و بومی مناطق خشک آمریکای شمالی است و اغلب با سازگاریهای شدید به خشکی شناخته میشود.
منطقه بومی و گسترش جغرافیایی
زیستگاه طبیعی Lepidospartum latisquamum عمدتاً در جنوبغرب ایالات متحده و بخشهایی از شمال مکزیک است. این گونه در ایالتهایی مانند کالیفرنیا، نوادا، آریزونا و یوتا گزارش شده و معمولاً در ارتفاعات پایین تا متوسط نواحی بیابانی دیده میشود. گستره آن اغلب با جوامع گیاهی صحرای موهاوی و بخشهایی از صحرای بزرگ حوضه و کوهپایههای خشک همپوشانی دارد.
زیستگاه و بومشناسی
این بوته چوبی در خاکهای شنی، ریگی و سنگریزهای فقیر از مواد آلی، کنار آبراهههای فصلی، دامنههای خشک و فلاتهای بادی رشد میکند. ریشه عمیق و سیستم شاخهبندی انبوه آن، سازگاریهای کلیدی برای بقا در اقلیمهای کمباران و پرنوسان دمایی هستند. برگها و پوشش فلسمانند سطح ساقه به کاهش تبخیر کمک میکنند. این گیاه به عنوان عنصری پایدارکننده خاک، در جلوگیری از فرسایش نقش دارد و به ایجاد ریززیستگاه برای بیمهرگان و خزندگان کوچک کمک میکند.
تاریخچه نامگذاری و مطالعات علمی
نام علمی گونه از واژههای لاتینی اشارهکننده به «فلسهای پهن» (latisquamum) برگرفته شده که به ساختار فلسمانند براکتهها در گلآذین اشاره دارد. توصیف اولیه آن در سده نوزدهم توسط گیاهشناسان فعال در فلور آمریکای شمالی انجام شد و بعدها در فلورهای منطقهای کالیفرنیا و صحرای جنوبغربی بازبینی گردید. در دهههای اخیر، مطالعات بومشناسی به نقش این بوته در پایداری پوشش گیاهی بیابانی، واکنش به آتشسوزی و نیز الگوهای گردهافشانی آن در جوامع گیاهی خشک پرداختهاند.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی گیاه
بوته جارویی فلسپشمی درختچهای همیشهسبز و بسیار منشعب است که معمولاً ۱ تا ۲ متر ارتفاع دارد. فرم بوتهای آن گسترده و نامنظم بوده و شاخهها به صورت افقی و مایل گسترش مییابند و نمایی جارویی ایجاد میکنند. رنگ کلی گیاه به دلیل پوشش کرکها، سبز مایل به خاکستری تا نقرهای است.
ساقه و شاخهها
ساقههای اصلی چوبی، سخت و به رنگ قهوهای خاکستری هستند و با افزایش سن ترکدار میشوند. شاخههای جوان باریک، کشیده و به شدت منشعب بوده و دارای سطحی پوشیده از کرکهای ظریف و فلسمانند هستند که به گیاه بافتی پشمی و مخملی میدهند. مقطع ساقه بیشتر گرد تا اندکی شیاردار است.
برگها
برگها کوچک، باریک و اغلب خطی تا نیمهسوزنی شکل هستند و معمولاً طول آنها چند میلیمتر تا حدود ۱ سانتیمتر است. رنگ برگها سبز خاکستری تا نقرهای است و سطح آنها با کرکهای فشرده و کوتاه پوشیده شده تا تبخیر را کاهش دهد. برگها به طور متناوب روی ساقه قرار دارند و گاهی آنقدر کوچکاند که شاخهها تقریباً بیبرگ به نظر میرسند.
گلها و گلآذین
گلها زرد روشن و شبیه بسیاری از اعضای تیره کاسنی هستند. گلآذین به صورت سرگل (کاپیتول) است که روی انتهای شاخههای نازک قرار گرفته و معمولاً به صورت پراکنده ولی فراوان دیده میشود. هر سرگل از تعداد زیادی گلچه لولهای کوچک تشکیل شده که در برگچههای پوششی باریک و فلسمانند محصور شدهاند. تضاد رنگ زرد گلها با شاخساره خاکستری، این بوته را در زمان گلدهی بسیار شاخص میکند.
میوه و بذر
میوهها فندقههای کوچک و کشیده هستند که سطح آنها ممکن است دارای کرکهای ریز باشد. در انتهای فندقه، پاپوس کموبیش مشخص وجود دارد که به پراکنش بذر توسط باد کمک میکند. اندازه میوهها بسیار ریز است و در میان بقایای گلآذین به آسانی پنهان میشود.
شرایط نگهداری بوته جارویی فلسپشمی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاکهای بسیار سبک، شنی تا سنگلاخی با زهکشی عالی؛ تحمل خاکهای فقیر و خشکی طولانی؛ pH خنثی تا کمی قلیایی (حدود 6.5 تا 8)
|
شرایط کلی رویش Lepidospartum latisquamum
بوته جارویی فلسپشمی یک درمنایی بیابانی و کاملاً سازگار با شرایط خشک و فقیر از مواد غذایی است. این گیاه در زیستگاه طبیعی خود روی دامنههای سنگلاخی، آبرفتهای سبک و مناطق نیمهبیابانی تا بیابانی رشد میکند و تحمل بالایی نسبت به باد و تابش مستقیم خورشید دارد.
دما و تحمل گرما و سرما
Lepidospartum latisquamum دامنه دمایی وسیعی را تحمل میکند. دماهای تابستانه ۳۰ تا ۴۰ درجه سانتیگراد برای آن معمول است و در صورت استقرار ریشه، گرمای شدید را نیز تحمل میکند. در زمستان، سرمای نزدیک صفر تا چند درجه زیر صفر را بدون آسیب جدی پشت سر میگذارد؛ با این حال، یخبندانهای طولانیمدت همراه با رطوبت زیاد میتواند به ریشهها آسیب برساند.
نور و شدت تابش
این گونه به نور کامل و تابش مستقیم خورشید نیاز دارد و در محیطهای نیمسایه رشد ضعیف و قامت کشیده و کمبرگ پیدا میکند. برای حفظ فرم بوتهای متراکم و گلدهی مناسب، کاشت آن در مکانهای کاملاً آفتابگیر توصیه میشود.
رطوبت، بارندگی و نیاز آبی
بوته جارویی فلسپشمی برای اقلیمهای خشک و نیمهخشک مناسب است و تحمل خشکی طولانیمدت دارد. در کشت مصنوعی، آبیاری عمیق ولی با فواصل نسبتاً طولانی بهتر از آبیاری سبک و مکرر است. خاکهای همیشه مرطوب یا poorly drained به سرعت موجب پوسیدگی ریشه و کاهش طول عمر گیاه میشوند.
خاک، زهکش و pH
این گیاه خاکهای سبک، شنی تا شنیلومی با زهکش بسیار خوب را ترجیح میدهد و در بسترهای سنگریزهای نیز عملکرد مطلوبی دارد. نسبت به pH خاک نسبتاً بیتکلف است و در خاکهای کمی قلیایی بهتر رشد میکند. تجمع نمکهای محلول و خاکهای بسیار سنگین و رسی برای ریشههای آن نامناسب است و باید از آنها پرهیز شود.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :