این گیاه با نام علمی Kigelia africana و نام مرسوم (Sausage Tree) که به فارسي درخت سوسیس ناميده ميشود، گياهي از خانواده Bignoniaceae بومي بومی آفریقای گرمسیری جنوب صحرا؛ بهویژه شرق، مرکز و جنوب آفریقا، در کنار رودخانهها و ساواناها مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاکهای لومی تا شنیِ عمیق با زهکشی خوب؛ مرطوب ولی بدون ماندابی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7.5)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Kigelia africana
ردهبندی و جایگاه گیاهشناسی
Kigelia africana تنها گونه پذیرفتهشده در جنس Kigelia است و به خانواده Bignoniaceae (خانواده پیچکدرختیان) تعلق دارد. این خانواده شامل درختان و درختچههای عمدتاً گرمسیری با گلهای درشت لولهای است. جایگاه ردهبندی آن بهصورت خلاصه چنین است: فرمانرو: Plantae، راسته: Lamiales، خانواده: Bignoniaceae، جنس: Kigelia، گونه: K. africana.
نامها و پیشینه تاریخی
نام علمی آن نخست بهصورت Bignonia africana توصیف شد و بعدها به جنس مستقل Kigelia منتقل گردید. نام رایج انگلیسی “Sausage tree” بهدلیل میوههای استوانهای و سنگین شبیه سوسیس است. در بسیاری از فرهنگهای آفریقایی، این درخت در افسانهها، باورهای مذهبی و کاربریهای آیینی حضور پررنگی دارد و در متون گیاهشناسی قرن نوزدهم توسط کاوشگران اروپایی معرفی شده است.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
خاستگاه طبیعی Kigelia africana، آفریقای سیاه از سنگال تا اتیوپی و جنوب تا نامیبیا و آفریقای جنوبی است. این گونه در نواحی نیمهگرمسیری و گرمسیری قاره آفریقا بهطور بومی رشد میکند و بعدها به برخی مناطق دیگر مانند هند، کارائیب و استرالیا برای مصارف زینتی و سایهاندازی معرفی شده است.
زیستگاه و بومشناسی
Kigelia africana عموماً در دشتهای سیلابی، حاشیه رودخانهها، ساواناهای گرم، و جنگلهای باز دیده میشود. این درخت خاکهای عمیق، نسبتاً مرطوب و آفتابدوست را ترجیح میدهد و نسبت به خشکیهای دورهای مقاوم است. گلهای قرمز تیره، شبگشا و بویژه توسط خفاشها گردهافشانی میشوند، در حالی که میوههای بزرگ آن برای بسیاری از پستانداران وحشی منبع تغذیه و پخشکننده بذر بهشمار میآیند.
خصوصیات - معرفی
ساقه و تنه
Kigelia africana درختی همیشهسبز تا نیمهبرگریز با قامت ۶ تا ۲۰ متر است. تنه نسبتاً کوتاه، استوانهای و به رنگ خاکستری تا قهوهای تیره است. پوست تنه ضخیم، کمی ترکخورده و درختان مسن دارای بافت چوبپنبهای هستند. شاخهها ضخیم، نسبتاً خمیده و تاجی گسترده و گنبدیشکل ایجاد میکنند. چوب درونی به رنگ زرد مایل به قهوهای است و حلقههای رشد نسبتاً مشخص دارد.
برگها
برگها متقابل، شانهای (شبهپرمانند) و به طول معمولاً ۲۰ تا ۴۰ سانتیمتر هستند. هر برگ از ۳ تا ۷ (گاهی بیشتر) برگچه بیضی تا تخممرغیشکل تشکیل شده است. حاشیه برگچهها اغلب کامل یا کمی دندانهدار، نوک تیز و قاعده برگچه گرد تا گوهای است. رنگ برگها سبز تیره در سطح رویی و سبز روشنتر در سطح زیرین با رگبرگ میانی برجسته است. سطح برگچهها چرمی، کمی براق و بدون کرک یا با کرک بسیار ریز است.
گلها
گلها در خوشههای آویخته و دراز، به طول حدود ۳۰ تا ۸۰ سانتیمتر ظاهر میشوند. هر گل درشت، قیفی تا زنگولهایشکل و به طول تقریبی ۷ تا ۱۲ سانتیمتر است. رنگ گلها معمولاً قرمز تیره، ارغوانی تا قهوهای متمایل به بنفش با لکههای زرد یا کرم درون کاسه گل است. گلبرگها ضخیم، مومی و دهانه گل باز و نامتقارن است. بوی گلها تند و نسبتاً ناخوشایند بوده و برای جلب گردهافشانهای شبفعال مانند خفاشها سازگار شده است.
میوه و بذر
میوهها آویخته، بسیار درشت و کشیدهاستوانهای بوده و ظاهری شبیه سوسیس دارند. طول میوه معمولاً ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتر و قطر آن ۷ تا ۱۵ سانتیمتر است. پوست میوه ضخیم، سفت و به رنگ سبز در ابتدا و سپس خاکستری تا قهوهای مایل به زرد در بلوغ کامل است. درون میوه خمیری الیافی با تعداد فراوانی بذر سخت، قهوهای و کوچک قرار دارد.
شرایط نگهداری درخت سوسیس
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاکهای لومی تا شنیِ عمیق با زهکشی خوب؛ مرطوب ولی بدون ماندابی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7.5)
|
دمای مناسب برای رشد Kigelia africana
درخت سوسیس گیاهی گرمسیری است و به دمای معتدل رو به گرم نیاز دارد. بهترین رشد آن در محدوده ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد مشاهده میشود. این گیاه نسبت به سرمای زیر ۵ درجه سانتیگراد حساس است و یخزدگی میتواند به بافتهای چوبی و جوانهها آسیب جدی وارد کند. در مناطق سردسیر باید در مکانی محافظتشده یا گلدانی نگهداری شود تا در زمستان به فضای سرپوشیده منتقل گردد.
رطوبت و نیاز آبی
Kigelia africana در شرایط طبیعی خود در نزدیکی رودخانهها و مناطق با رطوبت نسبتاً بالا رشد میکند. رطوبت نسبی متوسط تا بالا و آبیاری منظم، بدون غرقاب شدن خاک، برای این گیاه ایدهآل است. در فصل رشد (بهار و تابستان) خاک باید همیشه کمی مرطوب بماند، اما در زمستان آبیاری کاهش یابد تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود.
نور و مکان کاشت
این گیاه برای رشد مطلوب به نور فراوان نیاز دارد. آفتاب کامل تا نیمسایه با حداقل ۶ ساعت نور مستقیم در روز توصیه میشود. در مناطق بسیار گرم، تأمین کمی سایه در ظهر میتواند از سوختگی برگها جلوگیری کند. در فضای داخلی باید در نزدیکترین پنجره رو به جنوب یا غرب قرار گیرد.
خاک و زهکش
درخت سوسیس به خاکی عمیق، غنی از مواد آلی و با زهکش خوب نیاز دارد. ترکیب خاک باغچه با کمپوست و کمی شن یا پرلیت برای بهبود تهویه ریشه مناسب است. pH خاک کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) توصیه میشود. از ماندگاری طولانی آب در گلدان یا بستر کاشت باید جلوگیری شود، زیرا موجب پوسیدگی ریشه و کاهش رشد میگردد.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :