این گیاه با نام علمی Justicia californica و نام مرسوم (Chuparosa) که به فارسي چوپاروسا ناميده ميشود، گياهي از خانواده Acanthaceae بومي بومی جنوبغرب ایالات متحده (بهویژه کالیفرنیا و آریزونا) و شمال مکزیک؛ در بیابانها، دامنههای سنگلاخی و مناطق گرم و خشک رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک بسیار سبک شنی یا سنگلاخی با زهکشی عالی؛ بسیار مقاوم به خشکی؛ pH خنثی تا کمی قلیایی حدود 6.5 تا 8
دانستنیهای علمی
نام علمي
Justicia californica
ردهبندی گیاهشناسی
Justicia californica که در فارسی گاهی «چوپاروسا» یا «گل لولهای صحرایی» نامیده میشود، به خانواده Acanthaceae (آکانتاسه، خانوادهی علفمعطرها) تعلق دارد. این گونه در جنس Justicia قرار میگیرد که شامل بیش از ۶۰۰ گونه علفی و درختچهای گرمسیری و نیمهگرمسیری است. این گیاه یک درختچه همیشهسبز یا نیمههمیشهسبز است که به علت گلهای لولهای قرمز روشن بهخوبی شناخته میشود.
منطقه بومی و پراکنش
زیستگاه بومی Justicia californica بیابانهای جنوبغربی آمریکای شمالی است، بهویژه صحرای سونورا در جنوب کالیفرنیا، آریزونا و امتداد آن در شمال غربی مکزیک (باخا کالیفرنیا و سونورا). این گونه عمدتاً در ارتفاعات پایین تا متوسط و در مناطقی با بارندگی سالانه بسیار اندک یافت میشود. تحمل بالای خشکی و گرما از ویژگیهای مهم بومشناختی این گیاه است.
زیستگاه و بومشناسی
Justicia californica معمولاً در دامنههای سنگلاخی، بستر آبراهههای خشکشونده، حاشیه درههای خشک و خاکهای شنی یا ریگی رشد میکند. ریشههای عمیق و سیستم ریشهای گسترده به آن اجازه میدهد از منابع محدود آب بهرهبرداری کند. گلهای لولهای قرمز آن منبع شهد زمستانه و بهاره برای مرغ مگسخوارها و برخی حشرات گردهافشان است و نقش مهمی در شبکههای گردهافشانی بیابانی دارد.
تاریخچه و کاربردها
نام جنس Justicia به افتخار گیاهشناس اسکاتلندی قرن هجدهم، جیمز جاستیس (James Justice) انتخاب شده است. گونه californica نخستین بار در نیمه دوم قرن نوزدهم توسط گیاهشناسان اکتشافگر فلور غرب آمریکای شمالی توصیف شد. بومیان منطقه از این گیاه عمدتاً به عنوان منبع شهد و در برخی موارد در طب سنتی محلی استفاده میکردند. امروزه چوپاروسا در طراحی باغهای زریاسکیپ (کمآببر) و باغهای بومی بیابانی به عنوان گیاهی مقاوم به تنش گرما و خشکی رواج یافته است.
خصوصیات - معرفی
ساقه و فرم رویشی
ساقههای Justicia californica چوبی، چندساله و به شدت منشعباند و معمولاً ارتفاعی بین ۱ تا ۱٫۵ متر دارند. رنگ ساقهها در پایه خاکستری تا قهوهای مایل به خاکستری است و شاخههای جوانتر سبز متمایل به خاکی دیده میشوند. بافت ساقهها نیمهچرمی و نسبتاً سفت است و سطح آنها ممکن است کمی ناهموار و دارای بندهای مشخص باشد. فرم کلی گیاه بوتهای، گسترده و کمی نامنظم است و شاخهها به صورت افقی تا مایل به بالا رشد میکنند.
برگها: شکل، اندازه و بافت
برگها روبهرو به هم (Opposite) قرار گرفته و نسبتاً کوچک تا متوسطاند. شکل آنها عمدتاً بیضوی تا نیزهای با انتهای نوکتیز است و طول آنها حدود ۲ تا ۵ سانتیمتر و عرضشان ۰٫۵ تا ۲ سانتیمتر گزارش میشود. رنگ برگها سبز مات تا سبز متمایل به خاکستری است و این رنگ در شرایط خشکی به سمت سبز خاکی میرود. سطح برگ کمی خشن یا مخملی بوده و ممکن است پوشیده از کرکهای ریز باشد که به کاهش تبخیر کمک میکند. حاشیه برگها صاف و رگبرگ میانی روی سطح زیرین برجستهتر است.
گلها: ساختار، رنگ و آرایش
گلها لولهای، دراز و باریک با طول حدود ۲ تا ۴ سانتیمتر هستند و به صورت خوشههای کوتاه در انتهای شاخهها یا از زاویه برگها ظاهر میشوند. رنگ گلها از قرمز روشن تا قرمز-نارنجی متغیر است و درون لوله گل معمولاً سایههای تیرهتر دیده میشود. کاسه گل کوچک، سبز و کماهمیت است اما جام گل باریک و کشیده، بسیار جلبتوجهکننده است. نوک گل کمی باز شده و دو لَب ظریف ایجاد میکند که محل خروج پرچمهاست. آرایش گلها روی شاخههای بدون برگ پایانی، جلوهای خطی و آتشین به گیاه میبخشد.
میوه و بذر
میوه به صورت کپسول باریک و کشیده است که پس از رسیدن خشک و قهوهای میشود. درون هر کپسول چند بذر کوچک، سخت و قهوهای قرار دارد. شکل بذرها عمدتاً بیضوی تا کمی فشرده است و سطحی نسبتاً صاف دارند. اندازه کوچک بذرها و پوشش سخت آنها با اقلیم خشک و پراکنش تدریجی سازگار است.
شرایط نگهداری چوپاروسا
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک بسیار سبک شنی یا سنگلاخی با زهکشی عالی؛ بسیار مقاوم به خشکی؛ pH خنثی تا کمی قلیایی حدود 6.5 تا 8
|
معرفی کلی شرایط رشد چوپاروسا (Justicia californica)
چوپاروسا یک گونه بومی مناطق خشک جنوبغرب آمریکای شمالی است و بهخوبی با اقلیم گرم و کمآب سازگار شده است. درک نیازهای محیطی این گیاه برای موفقیت در کاشت زینتی یا پوششی آن ضروری است.
دما و تحمل گرما و سرما
چوپاروسا در نواحی گرم و نیمهگرمسیری بهترین رشد را دارد. دمای ایدهآل روزانه بین 18 تا 32 درجه سانتیگراد است. این گیاه گرمای تابستانهای داغ و خشک را بهخوبی تحمل میکند اما در برابر یخزدگیهای شدید و طولانیمدت حساس است و در دماهای زیر حدود منفی 6 درجه سانتیگراد آسیب میبیند.
نور و شدت تابش
چوپاروسا نیازمند آفتاب کامل است و در حداقل 6 تا 8 ساعت نور مستقیم خورشید در روز بهترین گلدهی را نشان میدهد. در سایه نیمهروشن رشد میکند اما کمبود نور باعث کاهش تراکم شاخوبرگ و کم شدن تعداد گلها میشود. در مناطق بسیار گرم، دریافت کمی سایه در بعدازظهر میتواند از تنش نوری شدید جلوگیری کند.
رطوبت هوا و نیاز آبی
این گونه ذاتاً خشکیدوست است و در رطوبت هوای پایین عملکرد مطلوب دارد. خاک باید بین دو آبیاری تقریباً خشک شود و آبیاری سبک و عمیق در فواصل نسبتاً طولانی توصیه میشود. رطوبت بالای مداوم و خاک همیشه خیس، خطر پوسیدگی ریشه و بیماریهای قارچی را افزایش میدهد.
خاک، زهکش و تغذیه
چوپاروسا خاکهای سبک، شنی تا شنیلومی با زهکش عالی را ترجیح میدهد. pH کمی قلیایی تا خنثی (حدود 6.5 تا 8) برای آن مناسب است. آبماندگی در اطراف ریشه مهمترین عامل ضعف و مرگ گیاه است، بنابراین وجود لایه زهکش و شیب ملایم بستر کاشت ضروری است. این گیاه از نظر تغذیهای کمتوقع است و افزودن مقدار کمی کمپوست در زمان کاشت معمولاً کافی است.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :