ناوک؛ گیاه گل‌میگوی آویزی با براکت‌های قرمز چشمگیر

نویسنده: محبوبه آشناور

تاریخ انتشار: 1392/12/03

گیاه ناوک (*Justicia brandegeana*) که در جهان بیشتر با نام‌های رایج **Shrimp plant** (گیاه میگو/میگویی)، **Mexican shrimp plant** و **Shrimp bush** شناخته می‌شود، در ایران نیز غالباً با نام‌های **ناوک** و گاهی «گیاه میگو» در فضای گلخانه‌ای و آپارتمانی شناخته می‌شود.

**شرایط دما، رطوبت و نور (محیط رشد):**
این گونه گرمسیری/نیمه‌گرمسیری در دمای حدود **18 تا 30°C** بهترین رشد را دارد و به **سرما و یخ‌زدگی حساس** است. رطوبت **متوسط تا نسبتاً بالا** برای شادابی برگ‌ها مناسب است. نور **زیادِ غیرمستقیم** یا **نیم‌سایه روشن** ایده‌آل است؛ آفتاب تندِ مستقیم (به‌ویژه در گرمای ظهر) می‌تواند موجب سوختگی برگ‌ها شود، هرچند در نور کافی گلدهی بهتر می‌شود.

**بومی و زیستگاه:**
بومی **مکزیک** و بخش‌هایی از **آمریکای مرکزی** است و در زیستگاه طبیعی معمولاً در حاشیه جنگل‌های نیمه‌سایه، مناطق گرم و مرطوب، و رویشگاه‌های با خاک نسبتاً غنی و زهکش‌دار دیده می‌شود. امروزه به‌عنوان گیاه زینتی در بسیاری از مناطق گرم دنیا کشت می‌گردد.

**خصوصیات ظاهری اندام‌های گیاه:**
بوته‌ای **همیشه‌سبز** با ساقه‌های نسبتاً نرم و منشعب (گاهی نیمه‌چوبی با افزایش سن) است. برگ‌ها **بیضوی تا نیزه‌ای**، سبز و نسبتاً نازک‌اند. شاخص‌ترین ویژگی گیاه، **براکته‌های رنگی** (اغلب **صورتی تا قرمز متمایل به نارنجی**) است که به‌صورت خوشه‌ای و همپوشان قرار می‌گیرند و ظاهر «میگو» ایجاد می‌کنند؛ **گل‌های کوچک سفید** معمولاً از میان همین براکته‌ها بیرون می‌آیند. این گیاه عمدتاً به‌عنوان **زینتی** (گلدانی و فضای سبز مناطق گرم) شناخته می‌شود.

ناوک

نام علمي

Justicia brandegeana

نام لاتين

Shrimp plant

خانواده (تيره)

Acanthaceae

دانستنیهای علمی

ناوک ، گیاهی همیشه سبز از خانواده آکانتاسه میباشد که بومی کشور مکزیک است.
به جز کشور مکزیک که زیستگاه اصلی این گیاه محسوب میشود ، ناوک در اکوادور و فلوریدا نیز میروید.

600 گونه مختلف از گیاه Justicia در سراسر مناطق استوایی و گرمتر شمال آمریکا پراکنده شده اند.
از آنجایی که این گیاه دارای گلهایی بسیار زیبا و زرق و برق دار با فصل گلدهی طولانی میباشد، گیاه زینتی بسیار محبوبی برای کاشت در باغها و در محیط های سرد ، گیاه گلخانه ای بسیار محبوبی است.

از آنجایی که هر سنبله این گیاه تا حد زیادی شبیه به یک میگو بزرگ است ،نام دیگر آن Shrimp plant ( گیاه میگو طلائی) میباشد.
این گیاه جایزه سلطنتی باغبانی انگلستان را از آن خود کرده است.

خصوصیات - معرفی

گیاه میگو طلائی ، بوته ای همیشه سبز با عمری طولانی میباشد که تا 1.5 متر رشد میکند و گستردگی بین 25 تا 35 سانتیمتر دارد.
این درختچه همیشه سبز و گرمسیری دارای سرعت رشد متوسط میباشد.
شاخه های این گیاه شکننده میباشند.
برگها بیضی شکل ، به رنگ سبز کمرنگ میباشند و بین 5 تا 7 سانتیمتر طول دارند.
ناوک فصل گلدهی طولانی دارد ، گلها سفید رنگ هستند و دارای براکت هایی به رنگهای زرد، صورتی، قرمز تیره میباشند.
گلها بسیار زیبا بوده ، گرده افشانی توسط مرغ مگسخوار و سایر پرندگان صورت میگیرد.

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز

دمای بین 21 تا 34 درجه سانتیگراد

آبیاری و رطوبت

مرطوب

نور مورد نیاز

متوسط

خاک مورد نیاز

خاک شنی، ماسه ای، لومی ، سبک و خوب زهکشی شده

نگهداری از گیاه ناوک به شرح زیر است:

خاک : خاک شنی، ماسه ای، سبک ، مرطوب و خوب زهکشی شده .
نور:آفتابی - نیمسایه.
این گیاه در مکان های کم نور نیز رشد میکند از این جهت برای نگهداری در گلخانه مناسب است.
دما: دمای بین 21 تا 34 درجه برای رشد این گیاه مناسب است.
ناوک در برابر دمای کمتر از 7 درجه از بین میرود.
آبیاری: به طور کلی این گیاه بسیار رطوبت دوست است و در تابستان به آبیاری زیاد نیاز دارد ولی در زمستان آبیاری متوسط کافی است.
کوددهی : هر هفته برای رشد بهتر گیاه ا ز کود مایع ضعیف استفاده شود.
هرس:بهتر است ساقه گیاه در بهار هرس شود.