نام علمي
Hemerocallis Citrina
دانستنیهای علمی
ردهبندی گیاهشناسی
Hemerocallis citrina از تیرهٔ Asphodelaceae (زیرتیرهٔ Hemerocallidoideae) و جنس Hemerocallis است. این جنس با نام «سوسنهای یکروزه» شناخته میشود، زیرا هر گل معمولاً تنها یک روز دوام دارد، هرچند گیاه در طول فصل، گلهای پیدرپی تولید میکند.
منطقهٔ بومی و زیستگاه
خاستگاه این گونه شرق آسیا است و بهطور طبیعی در بخشهایی از چین (و در گسترهای از شرق آسیا) گزارش میشود. زیستگاههای معمول آن شامل حاشیهٔ جنگلها، دامنههای چمنی، کنار جادهها و علفزارهای نسبتاً مرطوب است. این گیاه علفی چندسالهٔ ریزومدار، به نور کافی و خاک با زهکشی مناسب سازگار است و در رویشگاههای نیمهوحشی نیز پایدار میماند.
تاریخچهٔ شناسایی و نامگذاری علمی
نام Hemerocallis از ریشههای یونانی hēmera (روز) و kallos (زیبایی) گرفته شده و به عمر کوتاه گل اشاره دارد. صفت گونهای citrina نیز به رنگ زرد لیمویی گلها دلالت میکند. توصیفهای علمی این گیاه در چارچوب سنت گیاهشناسی کلاسیک و متون فلور شرق آسیا تثبیت شد و سپس به منابع باغبانی و فلوریستی جهان راه یافت.
نامهای رایج محلی و جهانی
در فارسی معمولاً با نام سوسن یکروزه زرد شناخته میشود. در منابع انگلیسی از آن با عنوان Citron daylily یا Yellow daylily یاد میشود. در زبان چینی نیز نام رایج آن 金针花 (جینژنهوا؛ «گل سوزن طلایی») است که در فرهنگ محلی شرق آسیا شناختهشده است.
خصوصیات - معرفی
"سوسن یکروزه زرد" یا "زنبق رشتی لیمویی" یکی از گیاهان زینتی، علفی و چندساله است. این گیاه می تواند تا حدود 90 تا 120 سانتیمتر (35 تا 47 اینچ) ارتفاع رشد کند. برگ های این گیاه به رنگ سبز روشن، خطی و به طول حدود 40 سانتیمتر می باشند. گل ها به رنگ زرد لیمویی، شیپوری شکل، زیبا و بسیار معطر هستند. این گلها حدود 15 سانتیمتر قطر دارند. گلدهی معمولاً در طی ماه های جون تا جولای رخ می دهد. ساقه های گلدهنده بلند و کشیده و تعداد گل و غنچه ها بر روی ساقه گلدهنده زیاد است و عمر هر گل نیز تنها یک روز می باشد. هر گل دارای شش گلبرگ است.
برخلاف گیاهان خانواده ی سوسنیان که دارای پیاز هستند، سوسن های یکروزه یا همروکالیس ها دارای ریزوم می باشند.
گل های این گونه از سوسن های یکروزه علاوه بر استفاده های زینتی، در آسیا به مصرف خوراکی نیز می رسد.
بيشتر مطالعه کنيد :
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
نواحی نیمه گرم تا معتدل
خاک مورد نیاز
خاک هایی با زهکش مناسب
این گونه ی گیاهی بومی شرق آسیا و چین بوده و اغلب در حاشیه ی جنگل ها، چمن زارها، مراتع و زمین های شیب دار در ارتفاعات صفر تا 2000 متر بالاتر از سطح دریا می روید.
از نظر نیاز نوری به آفتاب کامل تا کمی سایه نیاز دارد.
سوسن یکروزه زرد یکی از گیاهان مقاوم به آلودگی هوا است.
در تمام خاک هایی که زهکش خوب داشته باشد، به خوبی رشد می کند. همچنین این گیاه در خاک های فقیر از مواد غذایی هم رشد می کند. استفاده از کود گاوی پوسیده برای رشد بهتر گیاه مفید است.
نیاز آبی آن متوسط است و زمانی آن را باید آب داد که سطح خاک رطوبت خود را از دست داده باشد. نسبت به خشکی مقاوم است ولی برای گلدهی خوب و گل های با کیفیت، آبیاری منظم مهم است.
به هوای گرم تابستان مقاوم است و همچنین ریزوم های این گیاه خزان پذیر، سرمای شدید زمستان را هم به خوبی تحمل می کند.
مقابله به آفات سوسن یکروزه زرد
پوسیدگی ریشه یکی از مشکلاتی است که به ویژه در اثر آبیاری زیاد این گیاه پیش می آید. بیماری لکه برگی باکتریایی و یا قارچی، بیماری زنگ، بوتریتیس و سفیدک پودری از دیگر بیماری های این گیاه هستند.
آفت خاصی این گیاه را تهدید نمی کند اما گاهی فعالیت شته ها، کنه ها و شپشک ها می تواند بر روی این گیاهان مشاهده شود.
نحوه تکثیر سوسن یکروزه زرد
روش تکثیر این گیاه تقسیم ریشه ها (ریزوم ها) است. برای این کار در اول بهار یا پاییز گیاه را از زمین خارج کرده و ریشه های آن را همراه با اندام هوایی به چند قسمت تقسیم نموده و دوباره به خاک می نشانند.
با کاشت بذر در بهار یا پاییز نیز می توان گیاهان جدید تولید کرد.