گلوکسینیا

دانستنیهای علمی

گلوكسينيا گياه گلدار آپارتماني بدون ساقه با برگهاي مخملي زيبا است.

گلوكسينيا با اسم علمي Gloxinia speciosa،که از خانواده Gesneriaceae است. اين جنس داراي 20 گونه مختلف ازگياهان علفي با ريشه هاي غده اي است.

این گیاه برزیلی یکی از سه گونه از گیاهان گرمسیری دارای ساقه های ریشه مانند زیرزمینی در خانواده ژسنریاسه است. این گونه عمدتا در رشته کوه های آند در امریکای جنوبی مخصوصاً برزیل به صورت خود رو وجود دارد. اما در آمریکای مرکزی و غرب هند از طریق کشت به وفور یافت میشود.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت خیلی مرطوب دماي مورد نياز 28 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز مخلوطی از خاک برگ و ماسه به نسبت مساوی

گونه مورد نظر كه بيشتر به عنوان گياه گلدار در آپارتمانها استفاده مي شود، بومي برزيل است و ارتفاع آن به 20 تا 25 سانتيمتر و گسترش آن به 30 سانتيمتر مي رسد.

گیاه گلوکسینیا تقریبا بدون ساقه با برگهای مستطیلی تخم مرغی، به رنگ سبز تیره و آبدار و مخملی، میباشد. گلهای این گیاه بنفش یا ارغوانی بوده و از اواسط بهار تا اواخر تابستان ظاهر می شوند.

این گیاه آپارتمانی بسیار مناسب برای داخ ساختمان و یا گلخانه و مکان های مسقف میباشد

شرایط محیط رشد

گلوکسینیا به نور متوسط، گرمای زیاد، آبیاری فراوان، رطوبت محیطی ۵۰ تا ۹۰ درصد و خاک کمی اسیدی احتیاج دارد

کود مورد نیاز این گیاه را می توان به میزان ۳ گرم در لیتر ، هر هفته یکبار، از اوائل بهار تا زمان گل دهی، مصرف کرد.

مخلوطی از خاک برگ و ماسه به نسبت مساوی، خاک مطلوب گلوکسینیا است.

مقابله به آفات گلوکسینیا

آفات رایج

گلوکسینیا (Gloxinia speciosa) در نگهداری خانگی مستعد چند آفت مکنده است. تریپس با ایجاد لکه‌های نقره‌ای روی برگ و بدشکلی گل‌ها دیده می‌شود؛ با جداسازی گیاه، نصب تله چسبی آبی و 2–3 نوبت محلول‌پاشی صابون حشره‌کش یا روغن نیم (هر 7 روز) کنترل می‌شود. شته و سفیدبالک موجب چسبندگی (عسلک) و ضعف عمومی می‌شوند؛ شست‌وشوی برگ‌ها، تله زرد و در صورت شدت، حشره‌کش‌های کم‌خطر مانند صابون/نیم کمک‌کننده‌اند. کنه تارتن در گرمای خشک با تارهای ظریف و زردی برگ ظاهر می‌شود؛ افزایش رطوبت محیطی (بدون خیس‌کردن مستقیم برگ)، شست‌وشو و در صورت نیاز کنه‌کش اختصاصی توصیه می‌شود.

بیماری‌های مهم

پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از آبیاری زیاد و زهکش ضعیف) باعث پژمردگی ناگهانی و سیاه‌شدن پایه می‌شود؛ آبیاری را اصلاح کنید، خاک سبک و گلدان دارای زهکش استفاده کنید و بخش‌های آلوده را حذف کنید. بوتریتیس (کپک خاکستری) روی گل و برگ در رطوبت بالا و تهویه کم ایجاد لکه‌های قهوه‌ای و کپک خاکستری می‌کند؛ حذف اندام‌های آلوده، بهبود جریان هوا و پرهیز از خیس‌کردن گل‌ها ضروری است.

پیشگیری و مدیریت

قرنطینه گیاهان جدید، آبیاری فقط پس از خشک‌شدن سطح خاک، و تهویه مناسب مؤثرترین راه کاهش آفات و بیماری‌هاست. برای محلول‌پاشی، صبح زود انجام دهید و ابتدا روی بخش کوچکی تست حساسیت انجام شود.

نحوه تکثیر گلوکسینیا

وقتی این گیاه گل داد، باید به تدریج آب دادن را کم کنیم به طوری که هنگام زرد شدن برگها آبیاری کاملا قطع شده باشد. آنگاه غده ها را از خاک درآورده و درمحلی خشک و سرد نگه داری کنید. گلوکسنیا از طریق قلمه برگی، تقسیم بوته و کاشت بذر تکثیر می شود. روش کاشت بذر، بهترین روش می‌باشد. در روش قلمه گیری برگ‌دار اوایل تابستان ، برگها را با دقت ازگیاه جدا کنید. دمبرگها راباحفظ ۴ تا ۵ سانتیمتر از طول آن ، کوتاه کرده و در پودر هورمون ریشه زایی فرو ببرید. سپس در گلدانی باقطر دهانه ۹ سانتیمتر حاوی کمپوست گلدانی با پایه پیت بکارید. روی قلمه ها رابا کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید و آنها را دردمای ۲۰ درجه سانتیگراد و نورمناسب نگاه دارید ۴ تا ۶ هفته بعد ریشه دهی انجام می شود. همچنین می توانید برگ را روی بافت نرم و صاف برگ برگردانید سپس برشهای تمیزی میان رگبرگهای اصلی ایجاد کنید سپس برگ را به حالت طبیعی برگردانید روی سطح خاک درسینی بذر بخوابانید و خاک را مرطوب کنید. روی سینی را با کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید. ۴ تا ۶ هفته طول می کشد تا ریشه دهی صورت بگیرد وآنگاه میتوانید گیاهچه را منتقل کنید. برای کاشت بذر نی، در اواسط بهار، بذرها را به طور پراکنده در سینی بذر حاوی کمپوست بذر و قلمه بکارید . سپس با پوشش پلاستیکی یا شیشه ای آن ار بپوشانید و در دمای ۲۱ درجه سانتیگراد نگاهداری کنید. پس از ۴ تا ۶ گیاهچه رشد میکنند. و بزرگ میشوند سپس هرجوانه را در گلدانی با قطر دهانه ۶ تا ۹ سانتیمتر، حاوی کمپوست گلدانی با پایه پیت، بکارید دقت کنید که خاک همیشه مرطوب باشد و نور کافی به گیاه برسد.

عوارض جانبی - هشدار

ایمنی و سمیت احتمالی

گلوکسینیا (Gloxinia speciosa) معمولاً به‌عنوان گیاهی با سمیت شدید شناخته نمی‌شود، اما مانند بسیاری از گیاهان زینتی، بلع برگ یا غده می‌تواند در برخی افراد یا حیوانات خانگی موجب ناراحتی گوارشی خفیف (تهوع، استفراغ، اسهال) شود. در خانه‌هایی با کودک خردسال، گربه یا سگ، گیاه را دور از دسترس نگه دارید و پس از تماس دست‌ها را بشویید.

حساسیت پوستی و تماس

کرک‌دار بودن برگ‌ها در برخی افراد می‌تواند باعث تحریک خفیف پوست یا خارش شود. هنگام هرس یا تعویض گلدان، به‌ویژه اگر پوست حساسی دارید، از دستکش استفاده کنید و از تماس دست با چشم پرهیز کنید.

هشدارهای بیماری و آفات

آبیاری بیش از حد و خیس‌کردن برگ‌ها خطر پوسیدگی غده و بیماری‌های قارچی (مانند کپک خاکستری) را افزایش می‌دهد. آب را به خاک بدهید نه روی برگ‌ها، زهکشی را جدی بگیرید و اجازه دهید سطح خاک بین دو آبیاری کمی خشک شود.

تریپس، شپشک آردآلود و کنه‌ها می‌توانند منبع آلودگی برای سایر گیاهان آپارتمانی شوند؛ گیاه جدید را قرنطینه کنید و در صورت مشاهده آفت، سریعاً جدا و کنترل کنید.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره ژسنریاسه و جنس های آن