دانستنیهای علمی
گونه ای از گياهان جنس Hoya spp پيچ شمعی( پيچ مومی) هويا
و خانواده Asclepiadacees استبرق يا( ناف ريز) يا آسکله پياداسه میباشد.
اين جنس گياهان تقريبأ داراي ٢٠٠ گونه هميشه سبز و معمولا رونده و يا آويزان آه اغلب بومي شرق آسيا تا استراليا مي باشد آه بخاطر برگهاي زينتي و يا گلهاي بسيار جالب آن براي آاشت در گلخانه و يا مكانهاي گرم مناسب ميباشند .
![هویا کارنوزا]()
خصوصیات - معرفی
به طور دقیق تر اين گياه بومي کوئينلند ميباشد و اندازة آن به ۶٠ سانتيمتر مي رسد .
گياهي است رونده که بوسيله ريشه هاي هوائي به قيم مي چسبد . از ويژگيهاي اين گياه اين است که تمام ساقه هاي جوان قبل از برگ آشكار مي شوند .
دارای گلهای چتري سفيد تا صورتي گوشتي ستاره اي شكل خوشبو که از خرداد تا پائيز ظاهر ميشوند و معمولا گلها دوباره بر روي همان ساقه گل دهنده بوجود مي آيد و بنابر اين نبايد آنها را چيد .
اين گياه بندرت قبل از دو سالگي به گل مي نشيند
اين گياهان داراي دو فرم ابلق مي باشند که عبارتند از: H. C. variegata که داراي برگهاي زيباي سبز مايل به آبي با کناره هاي سفيد متمايل به صورتي است و H. C. compacta که برگهاي آن داراي کناره هاي سبز تيره با مرکز طلائي و برگهاي آن شكل روبان مي باشد .
این پیچ زینتی گرمسیری و همیشه سبز دارای برگ های ضخیم به رنگ سبز تیره است و گل های بسیار درخشان آن به ندرت و به صورت مجتمع ظاهر می شود.
![wax plant]()
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
19 درجه سانتیگراد
خاک مورد نیاز
مخلوط خاک پیت و خاک گلکاری
هویا کارنوزا به مخلوطي مساوي از خاك باغچه و پيت و کمي ذغال کوبيده و ماسه احتياج دارد .
در زمستان به حد اقل ١۶ درجه سانتيگراد حرارت نياز دارد .
گلدان نبايد مانع خروج آب اضافي گردد . در طول زمستان بايد از آب دادن زياد خود داري کرد . برعكس در بهار و تابستان بايد به اندازه کافي آب در دسترس گياه باشد.
اين گياهان به روشنائي نسبتأ زياد احتياج دارند
رطوبت هوا در طول بهار و تابستان بايد باندازه کافي باشد ، بويژه در هواي گرم احتياج رطوبتي بيشتر مي شود و بايد آنرا با اسپري دستي آبپاشي نمود و هواي تازه در اختيارش گذاشت .
تعويض گلدان در اواخر زمستان انجام مي گيرد . در تابستان هر سه هفته يكبار کود رقيق به گياه داده شود . با وجوديكه اين گياهان درگلدانهاي کوچك نيز گل ميدهند ولي بهتر است که آنها را در گلداني نسبتأ بزرگ کاشت .
معمولاً پیچ شمعی Carnosa به پايه اي از ني يا چوب که در وسط گلدان بعنوان قيم قرار ميدهند بسته ميشود .
اين گياه به هرس نياز ندارد ولي براي آنكه گياه پرپشت شود جوانه انتهائي ساقه را پنسمان نموده تا امكان رشد شاخه هاي جانبي بيشتر شود .
بهترین زمان شکوفه دهی این گیاه زمانی است که در گلدان محدود است ، بنابراین تغییر به گلدان بزرگتر تنها هر چند سال یکبار و یا وقتی که مورد نیاز است باشد.
![Hoya Carnosa]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
کاربردهای دارویی
برگ و ساقه‌های Hoya carnosa حاوی ساپونین‌ها و فلاونوئیدهایی هستند که در مطالعات آزمایشگاهی خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضد‌میکروبی نشان داده‌اند. از عصاره اتانولی برگها در پژوهش‌های پیش‌بالینی برای فرمولاسیون‌های التیام‌بخش و ضدالتهاب بالقوه استفاده می‌شود؛ با این حال شواهد بالینی کافی وجود ندارد و استفاده درمانی استاندارد نشده است.
کاربردهای صنعتی
گلهای معطر گیاه دارای ترکیبات فرّار آروماتیک‌اند که برای استخراج و غربالگری در صنعت عطر و آرایشی مورد توجه پژوهشگران است. بافت‌های مومی برگ و گل الهام‌بخش پوشش‌های زیست‌الهام برای سطوح آب‌گریز و محافظت از رطوبت در بسته‌بندی‌های سبک هستند.
![راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - هویا کارنوزا]()
مقابله به آفات هویا کارنوزا
اين گياهان معمولا بدون آفت مي باشند ولي دراثر آب زياد به يك بيماري فيزيولوژي مبتلا شده و برگها قهوه اي رنگ ميگردند و گياه خشك مي شود .
آفات رایج هویا کارنوزا
هویا کارنوزا بیشتر درگیر شپشک آردآلود، شپشک سپردار و کنه تارتن می‌شود. شپشک‌ها به صورت توده‌های پنبه‌ای یا برجستگی‌های قهوه‌ای روی ساقه و پشت برگ دیده می‌شوند و با ترشح عسلک، چسبندگی و کپک دوده‌ای ایجاد می‌کنند. کنه تارتن باعث لکه‌های ریز روشن، کدر شدن برگ و گاهی تارهای نازک می‌شود.
برای کنترل، ابتدا گیاه را قرنطینه کنید و برگها را با پنبه آغشته به الکل 70٪ پاک کنید. سپس هر 7–10 روز یکبار تا 3 نوبت از صابون حشره‌کش یا روغن ولک/نیم استفاده کنید. در آلودگی شدید، مصرف حشره‌کش سیستمیک طبق برچسب (به‌ویژه برای شپشک‌ها) مؤثرتر است.
امراض و مشکلات قارچی/باکتریایی
شایع‌ترین مشکل، پوسیدگی ریشه و طوقه ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف است؛ علائم شامل زردی، افتادگی برگ، بوی بد خاک و سیاه شدن ریشه‌هاست. لکه‌های برگی قارچی نیز می‌تواند لکه‌های قهوه‌ای یا آبسوخته ایجاد کند، به‌خصوص در رطوبت بالا و جریان هوای کم.
برای درمان، آبیاری را تنظیم کنید، گیاه را به بستر سبک با زهکش بالا منتقل کنید و ریشه‌های قهوه‌ای را حذف کنید. ضدعفونی ابزار و کاهش خیس شدن برگها ضروری است. در صورت پیشروی لکه‌ها یا پوسیدگی، استفاده از قارچ‌کش مناسب طبق برچسب و حذف برگ‌های آلوده توصیه می‌شود.
![هویا کارنوزا]()
نحوه تکثیر هویا کارنوزا
اين گياه به دو طريق قلمه زدن و خواباندن تكثير ميشود:
تكثير بوسيله قلمه :
در ماههاي ارديبهشت ، خرداد شاخه هائي بطول 12 تا 15 سانتيمتر از گياه گرفته و در مخلوطي از ماسه و پيت در 16 - 18 درجه سانتيگراد حرارت قرار مي دهند تا ريشه ها ظاهر شوند . رطوبت بايد باندازة کافي باشد و براي تأمين رطوبت بهتر است که از Terrarium استفاده شود .
تكثير بوسيله خواباندن :
اين گياهان را ميتوان بوسيله خوابانيدن در فروردين ماه نيز ازدياد کرد .
![wax plant]()
عوارض جانبی - هشدار
هشدارهای ایمنی برای هویا کارنوزا (Hoya carnosa)
شیره و لاتکس سفیدِ هویا می‌تواند محرک باشد و در برخی افراد باعث قرمزی، خارش یا التهاب پوستی شود؛ هنگام هرس یا قلمه‌گیری بهتر است از دستکش استفاده کنید و پس از تماس، دست‌ها را بشویید.
در صورت جویده‌شدن توسط حیوانات خانگی یا کودکان، احتمال ناراحتی گوارشی وجود دارد (مثل تهوع، استفراغ یا آبریزش دهان). هرچند این گیاه معمولاً در فهرست گیاهان بسیار سمی قرار نمی‌گیرد، اما توصیه می‌شود دور از دسترس کودکان، گربه‌ها و سگ‌ها نگهداری شود.
هشدارهای نگهداری که به آسیب و آلودگی منجر می‌شوند
آبیاری زیاد مهم‌ترین عامل مرگ هویاست؛ خاک همیشه خیس می‌تواند به پوسیدگی ریشه و ساقه و در ادامه بروز قارچ‌ها و بوی نامطبوع منجر شود. فقط وقتی بخش بالایی خاک خشک شد آبیاری کنید.
اسپری‌کردن مکرر آب روی برگها در محیط کم‌تهویه ممکن است احتمال لکه‌های قارچی را بالا ببرد. تهویه ملایم و نور مناسب را حفظ کنید.
هشدارهای آفات و حساسیت‌ها
هویا مستعد شپشک آردآلود و کنه تارعنکبوتی است؛ آلودگی می‌تواند به سایر گیاهان آپارتمانی سرایت کند. گیاه جدید را قرنطینه کنید و برگها را دوره‌ای بررسی نمایید.
از جابه‌جایی شدید و چرخاندن مکرر گلدان در زمان غنچه‌دهی خودداری کنید چون ریزش غنچه‌ها رایج است و ممکن است تصور بیماری ایجاد کند.
![پیچ مومی , شمعی]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس گل مومی و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره استبرقیان و جنس های آن