جنتیانا جلیدا - گیاهان بومی ایران

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1399/10/01
جنتیانا جلیدا - گیاهان بومی ایران
جنتیانا جلیدا (Gentiana gelida) با نام‌های رایج «جنتیانا» و در منابع جهانی به‌صورت کلی gentian یا snow gentian گزارش می‌شود. این گونه علفی چندساله، کم‌ارتفاع و دارای ساقه‌های کوتاه با آرایش برگ‌ها عمدتاً متقابل است؛ برگ‌ها ساده، بی‌دمبرگ یا کم‌دمبرگ و غالباً بیضوی تا نیزه‌ای بوده و گل‌ها منفرد یا کم‌تعداد، جام‌گل لوله‌ای تا قیفی با لوب‌های مشخص و معمولاً به رنگ آبی تا آبی-بنفش هستند. میوه کپسول و بذرها ریز است. گونه‌ای سردپسند و نورپسند بوده و در خاک‌های سبک تا متوسط با زهکشی مناسب و رطوبت کافی، در ارتفاعات بالا و شرایط تابستان کوتاه بهتر رشد می‌کند. پراکنش آن عمدتاً در نواحی کوهستانی سردسیر اوراسیا و زیستگاه‌هایی مانند چمنزارهای آلپی و زیرآلپی، دامنه‌های سنگلاخی و حاشیه برف‌چال‌ها گزارش شده است.

Nargil_Gentiana gelida
نام علمي
Gentiana gelida
نام لاتين
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

چون اولین بار پادشاه روم به نام جنتیوس که در سال های قبل از میلاد حکومت می کرد به وسیله این دارو شفا یافت نام آن را جنتیانا گذاشتند. محمد بن زکریای رازی پزشک مشهور ایرانی نیز از این گیاه برای مداوای بسیاری از امراض استفاده می کرد.

جنتیانا جلیدا

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه جنتیانا جلیدا
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  جنتیانا جلیدا
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  جنتیانا جلیدا
18-20 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  جنتیانا جلیدا
خاک با زهکشی کامل

گیاهی است علفی، چندساله و بسیار زیبا، دارای ساقه ای استوانه ای و سبز که بلندی آن به حدود 1/5 متر می رسد. این گیاه به حالت خودرو در دشت ها و کوهستان ها می روید. برگ های این گیاه سبز رنگ، نوک تیز و مثلثی است که دو برگ با هم به وسیله دمبرگ کوتاهی به ساقه چسبیده اند و برگ های بالای ساقه بدون دمبرگ می باشند. گل های آن سفید رنگ بوده که به تعداد زیاد در اواخر بهار در کنار برگ ها ظاهر می شود. از نظر طبی ریشه این گیاه قسمت مورد استفاده آن است. این ریشه ضخیم، گوشتی و به رنگ زرد تیره و یا قهوه ای قرمز بوده که دارای طعمی بسیار تلخ و بویی نامطبوع است.

شرایط محیط رشد


زیستگاه و دامنه دمایی

Gentiana gelida گیاهی کوهستانی است و در ارتفاعات سرد و بادخیز عملکرد بهتری دارد. بهترین رشد آن در دماهای خنکِ تابستانی و زمستان‌های سرد رخ می‌دهد و تحمل یخبندان در دوره رکود معمولاً بالاست. گرمای طولانی‌مدت، به‌ویژه در شب‌های گرم، می‌تواند رشد را کاهش داده و باعث ضعف گل‌دهی شود.


نور و تابش

این گونه در طبیعت اغلب در فضاهای باز یا نیمه‌باز کوهستانی یافت می‌شود. نور زیاد با آفتاب ملایم صبحگاهی و سایه‌روشنِ بعدازظهر برای آن مناسب‌تر است؛ در مناطق کم‌ارتفاع یا گرم‌تر، نیم‌سایه کمک می‌کند تنش حرارتی و تبخیر کاهش یابد. نور ناکافی معمولاً به کشیدگی ساقه و کاهش گل‌دهی منجر می‌شود.


رطوبت و آبیاری

Gentiana gelida به رطوبت یکنواخت خاک نیاز دارد، اما غرقابی را نمی‌پسندد. خاک باید همواره کمی مرطوب بماند و در عین حال زهکشی عالی داشته باشد؛ خشکی‌های متناوب، به‌خصوص در دوره تشکیل جوانه‌ها، باعث توقف رشد و ریزش غنچه می‌شود. گردش هوای خوب برای جلوگیری از بیماری‌های قارچی در رطوبت‌های بالاتر ضروری است.


خاک، بافت و pH

بافت خاک سبک تا متوسط (لوم شنی) با مواد آلی پایدار، مناسب‌ترین گزینه است. ترکیب خاکِ غنی از هوموس، همراه با شن/ریزدانه برای زهکشی، شرایط ریشه‌زایی را بهبود می‌دهد. pH معمولاً در بازه کمی اسیدی تا خنثی عملکرد خوبی دارد؛ شوری و خاک‌های سنگین رسیِ کم‌تهویه می‌توانند موجب زردی و پوسیدگی ریشه شوند.

Gentiana gelida

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس گل‌سپاس و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره ژنتیاناسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 3.6 از ۵، بر اساس 5 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید