بنفشه ایرانی

دانستنیهای علمی

گیاه  Exacum affine ( بنفشه ایرانی ) گیاهی علفی و چندساله از خانواده Gentianaceae ( ژنتیاناسه ) بوده که بومی کشور یمن میباشد.
این گیاه زینتی امروزه در اکثر کشورها محبوب میباشد و زیستگاه طبیعی آن مناطق ساحلی و صخره ای کشور یمن است .

این گیاه به رطوبت هوا و نور غیر مستقیم نیاز دارد. به همین دلایل استفاده از این گیاه به عنوان گیاه آپارتمانی مرسوم است.
پاسیو های پر نور مکان های ایده آلی برای بنفشه ایرانی است.

توجه داشته باشید اگرچه نام این گیاه  Persian violet ( بنفشه ایرانی ) میباشد ولی اصلا بنفشه نیست و به خانواده  violaceae تعلق ندارد و علت این نامگذاری صرفا شباهت گلها و عطر آنها به گل بنفشه میباشد.

بنفشه ایرانی، گیاهی است علفی و چند ساله که ارتفاع و گستردگی آن بین 15 تا 30 سانتیمتر میباشد و سرعت رشد آن نسبتا سریع بوده و حدود 5 ماه زمان نیاز است تا به رشد نهائی خود برسد.
برگها بیضی شکل و براق هستند.
گل های کوچک معطر آن به رنگ ارغوانی تیره یا آبی با مرکزی زرد رنگ هستند.(این گلها به رنگهای بنفش ، سرخ و سفید نیز مشاهده میشوند.)
گل های این گیاه دارای 5 عدد گلبرگ میباشند و گلدهی به صورت منظم و یکدست صورت میگیرد .
در شرایط مساعد این گیاه در سرتاسر سال گل خواهد داشت .( قرار گیری در نور کامل و خاکی مرطوب با زهکشی مناسب.)
گلها برای زنبورها و حشرات جذاب میباشند.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز دمای بین 18 تا 24 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک برگ حاوی مواد آلی ،سبک ، مرطوب و خوب زهکشی شده

عادت رشدی و ساقه

Exacum affine (بنفشه ایرانی) گیاهی علفی و نسبتاً فشرده با قامت کوتاه است که معمولاً به صورت توده‌ای گرد و متراکم دیده می‌شود. ساقه‌ها نازک تا نیمه‌گوشتی، راست یا کمی منشعب و اغلب سبز روشن‌اند و در گره‌ها تراکم برگ‌ها به بوته حالت پرپشت می‌دهد. ساقه‌های ظریف اما متعدد، اسکلت اصلی فرم کروی و منظم گیاه را می‌سازند.

برگ

برگ‌ها ساده، مقابل هم و بدون بریدگی‌اند و غالباً شکل بیضوی تا تخم‌مرغی دارند. پهنک برگ کمی گوشتی و سطح آن صاف و براق است؛ حاشیه‌ها معمولاً کامل و نوک برگ گرد تا اندکی تیز می‌شود. رنگ برگ‌ها سبزِ متوسط تا سبزِ تیره است و رگبرگ میانی نسبتاً مشخص دیده می‌شود. آرایش مقابل برگ‌ها، ظاهر منظم و متقارن به بوته می‌دهد.

گل و ساختار زایشی

گل‌ها کوچک اما بسیار جلب‌توجه‌کننده‌اند و معمولاً به صورت منفرد یا در خوشه‌های کم‌تعداد در انتهای شاخه‌ها ظاهر می‌شوند. جام گل ستاره‌ای با ۴ یا ۵ گلبرگ پهن دارد که رنگ آن از بنفش و یاسی تا آبی‌ـ‌بنفش متغیر است. مرکز گل به دلیل پرچم‌های زردِ برجسته کنتراست واضحی ایجاد می‌کند. ترکیب گلبرگ‌های بنفش و پرچم‌های زرد، شاخص‌ترین ویژگی ظاهری این گونه است.

میوه و بذر

پس از گلدهی، میوه به صورت کپسول کوچک شکل می‌گیرد که با رسیدن، بذرهای بسیار ریز و فراوان تولید می‌کند. اندازه کوچک بذرها و تعداد بالای آن‌ها از ویژگی‌های متداول اندام زایشی در این گیاه است.

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد گیاه بنفشه ایرانی به شرح زیر میباشد:

خاک:این گیاه به خاکی سبک که رطوبت را در خود نگه دارد و زهکشی خوب داشته باشد، نیاز دارد.
استفاده از خاک برگ و مواد آلی در رشد آن موثر است.
آبیاری:با آبیاری منظم نگذارید خاک رطوبت خود را از دست بدهد. آبیاری بیش از اندازه منجر به پوسیدگی و از بین رفتن گیاه خواهد شد.
نور:نور زیاد و غیر مستقیم ایده آل آن است. قرار دادن گیاه در پشت پرده های توری شکل پنجره باعث گلدهی آن در آپارتمان می شود.
نور کم باعث عدم گلدهی است.
دما:دمای 18-24 ایده آل آن است. دمای کمتر از 15 درجه مانع گلدهی می شود.
این گیاه سردی هوا را تا دمای 5 درجه را تحمل می کند.
هرس: پس از اوج گلدهی بنفشه ایرانی در فصل پاییز، ساقه ها را تا نزدیکی سطح خاک سرزنی کنید.
کوددهی: برای رشد بهتر ، هر 2 هفته یکبار از کودمایع استفاده کنید.

مقابله به آفات بنفشه ایرانی

آفات و امراض :در مورد این گیاه مراقب شته ها، کنه های تار عنکبوتی باشید.
بیماری های قارچی و لکه برگی که به علت عدم آبیاری مناسب میباشند نیز گیاه بنفشه ایرانی را تهدید میکند.

نحوه تکثیر بنفشه ایرانی

تکثیر : تکثیر این گیاه به 2 روش امکان پذیر است :

1- کاشت دانه : بهترین زمان کاشت دانه از اواسط آذر تا اواسط اردیبهشت میباشد.
در محیطی بسته با دمایی در حدود 20 درجه اقدام کنید .
بعد از گذشت 2 الی 3 هفته جوانه زنی آغاز میشود.
2- قلمه زدن

عوارض جانبی - هشدار

هشدار : گرده افشانی این گیاه در برخی افراد باعث حساسیت های  آلرژیک میشود.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره ژنتیاناسه و جنس های آن